thumb|Komendy rejonów uzupełnień OK VIII Komenda Rejonu Uzupełnień Starogard (KRU Starogard) – organ wojskowy właściwy w sprawach uzupełnień Sił Zbrojnych II Rzeczypospolitej i administracji rezerw w powierzonym mu rejonie..

Historia komendy W czerwcu 1921 roku PKU Starogard była podporządkowana Dowództwu Okręgu Generalnego „Pomorze” i obejmowała swoją właściwością powiaty: chojnicki, starogardzki, tucholski i złotowskiRozkaz DOGen. Kielce Nr 69 z 23 czerwca 1921 roku, zał. nr 2 do pkt 11.

Z dniem 15 listopada 1921 roku, po wejściu w życie nowego podziału kraju na dziesięć okręgów korpusów oraz wejściu w życie pokojowej organizacji służby poborowej, PKU Starogard została podporządkowana Dowództwu Okręgu Korpusu Nr VIII, a jej okręg poborowy obejmował powiaty: chojnicki, gniewski, sępoleński, starogardzki, tczewski i tucholski. Powiat tczewski został wyłączony z PKU Kościerzyna. W siedzibie każdego z sześciu powiatów miał rezydować oficer ewidencyjny. W 1923 roku obsadzone było jedynie stanowisko oficera ewidencyjnego Tuchola (por. piech. Adolf Wierzbicki)..

Z dniem 1 czerwca 1922 roku została zlikwidowana gospoda inwalidzka przy PKU StarogardDz. Rozk. MSWojsk. Nr 23 z 6 czerwca 1922 roku, poz. 346..

18 listopada 1924 roku weszła w życie ustawa z dnia 23 maja 1924 roku o powszechnym obowiązku służby wojskowej., a 15 kwietnia 1925 roku rozporządzenie wykonawcze ministra spraw wojskowych do tejże ustawy, wydane 21 marca tego roku wspólnie z ministrami: spraw wewnętrznych, zagranicznych, sprawiedliwości, skarbu, kolei, wyznań religijnych i oświecenia publicznego, rolnictwa i dóbr państwowych oraz przemysłu i handlu. Wydanie obu aktów prawnych wiązało się z przejęciem przez władze cywilne (administracji I instancji) większości zadań związanych z przygotowaniem i przeprowadzeniem poboru. Przekazanie większości zadań władzom cywilnym umożliwiło organom służby poborowej zajęcie się wyłącznie racjonalnym rozdziałem rekruta oraz ewidencją i administracją rezerw. Do tych zadań dostosowana została organizacja wewnętrzna powiatowych komend uzupełnień i ich składy osobowe. Poszczególne komendy różniły się między sobą składem osobowym w zależności od wielkości administrowanego terenu.

Zadania i nowa organizacja PKU określone zostały w wydanej 27 maja 1925 roku instrukcji organizacyjnej służby poborowej na stopie pokojowej. W skład PKU Starogard wchodziły trzy referaty: I) referat administracji rezerw, II) referat poborowy i referat inwalidzki. Nowa organizacja i obsada służby poborowej na stopie pokojowej według stanów osobowych L. O. I. Szt. Gen. 3477/Org. 25 została ogłoszona 4 lutego 1926 roku. Z tą chwilą zniesione zostały stanowiska oficerów ewidencyjnych.

12 marca 1926 roku została ogłoszona obsada personalna Przysposobienia Wojskowego, zatwierdzona rozkazem Dep. I L. 6000/26 przez pełniącego obowiązki szefa Sztabu Generalnego gen. dyw. Edmunda Kesslera, w imieniu ministra spraw wojskowych. Zgodnie z nową organizacją pokojową Przysposobienia Wojskowego zostały zlikwidowane stanowiska oficerów instrukcyjnych przy PKU, a w ich miejsce utworzone rozkazem Oddz. I Szt. Gen. L. 7600/Org. 25 stanowiska oficerów przysposobienia wojskowego w pułkach piechoty.

Od 1926 roku, obok ustawy o powszechnym obowiązku służby wojskowej i rozporządzeń wykonawczych do niej, działalność PKU Starogard normowała „Tymczasowa instrukcja służbowa dla PKU”, wprowadzona do użytku rozkazem MSWojsk. Dep. Piech. L. 100/26 Pob.Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 40 z 23 grudnia 1930 roku, poz. 471.

Z dniem 10 stycznia 1927 roku, w związku z likwidacją PKU Szubin i PKU Lubicz, minister spraw wojskowych dokonał zmian w podziale terytorialnym Okręgu Korpusu Nr VIII. W ramach tych zmian z PKU Starogard zostały włączone powiaty sępoleński i tucholski. Pierwszy z wymienionych powiatów został przyłączony do PKU Bydgoszcz, a drugi do PKU Grudziądz. Jednocześnie skład osobowy PKU Starogard został zredukowany do typu IIDz. Rozk. MSWojsk. Nr 2 z 21 stycznia 1927 roku, poz. 15.. Od tego czasu PKU Starogard administrowała powiatami: chojnickim, gniewskim, starogardzkim i tczewskim.. W grudniu 1930 roku komenda posiadała skład osobowy typ III.

31 lipca 1931 roku gen. dyw. Kazimierz Fabrycy, w zastępstwie ministra spraw wojskowych, rozkazem B. Og. Org. 4031 Org. wprowadził zmiany w organizacji służby poborowej na stopie pokojowej. Zmiany te polegały między innymi na zamianie stanowisk oficerów administracji w PKU na stanowiska oficerów broni (piechoty) oraz zmniejszeniu składu osobowego PKU typ I–IV o jednego oficera i zwiększeniu o jednego urzędnika II kategorii. Liczba szeregowych zawodowych i niezawodowych oraz urzędników III kategorii i niższych funkcjonariuszy pozostała bez zmianDz. Rozk. MSWojsk. Nr 23 z 31 lipca 1931 roku, poz. 290..

Z dniem 1 kwietnia 1932 roku został zniesiony powiat gniewski, a należące do niego gminy włączone do powiatów: starogardzkiego, świeckiego i tczewskiego..

20 lipca 1932 prezydent RP nadał Medal Niepodległości st. sierż. Stanisławowi Lewickiemu z PKU Starogard....

1 lipca 1938 roku weszła w życie nowa organizacja służby uzupełnień, zgodnie z którą dotychczasowa PKU Starogard została przemianowana na Komendę Rejonu Uzupełnień Starogard przy czym nazwa ta zaczęła obowiązywać 1 września 1938 roku, z chwilą wejścia w życie ustawy z dnia 9 kwietnia 1938 roku o powszechnym obowiązku wojskowym.. Obok wspomnianej ustawy i rozporządzeń wykonawczych do niej, działalność KRU Starogard normowały przepisy służbowe MSWojsk. D.D.O. L. 500/Org. Tjn. Organizacja służby uzupełnień na stopie pokojowej z 13 czerwca 1938 roku. Zgodnie z tymi przepisami komenda rejonu uzupełnień była organem wykonawczym służby uzupełnień.

Komendant rejonu uzupełnień w sprawach dotyczących uzupełnień Sił Zbrojnych i administracji rezerw podlegał bezpośrednio dowódcy Okręgu Korpusu Nr VIII, który był okręgowym organem kierowniczym służby uzupełnień. Rejon uzupełnień nie uległ zmianie i nadal obejmował powiaty: chojnicki, starogardzki i tczewski.

Obsada personalna Poniżej przedstawiono wykaz oficerów zajmujących stanowisko komendanta Powiatowej Komendy Uzupełnień i komendanta rejonu uzupełnień oraz wykaz osób funkcyjnych (oficerów i urzędników wojskowych) pełniących służbę w PKU i KRU Starogard, z uwzględnieniem najważniejszych zmian organizacyjnych przeprowadzonych w 1926 i 1938 roku. + KomendanciStopień, imię i nazwiskoOkres pełnienia funkcjiKolejne stanowisko (dalsze losy)płk kaw. Adam Łukaszewicz12 XI 1919 – 22 V 1920komendant PKU 29 pp w Kaliszuppłk piech. Mieczysław Łobodziński1920 – III 1921Główna Stacja Zborna Lublinmjr piech. Roman Jachimowiczod III 1921płk piech. Leon Silicki1923 – II 1927stan spoczynku z dniem 30 IV 1927mjr piech. Jan I KijowskiII – III 1927komendant PKU Kamionka Strumiłowappłk art. Jan Władysław RyżIII – X 1927komendant PKU Przemyślppłk piech. Leon I DąbrowskiXI 1927 – XI 1932dyspozycja dowódcy OK VIIIppłk piech. Lucjan BornstaedtVI 1933 – 1939w niemieckiej niewoli

+ Obsada pozostałych stanowisk funkcyjnych PKU w latach 1921–1925 I referentkpt. kanc. Karol Czepelod 7 V 1923mjr piech. Leon Rapszewicz1 X 1923 – II 1926dyspozycja dowódcy OK VIII II referenturzędnik wojsk. XI rangi Alfred Gebeldo 25 V 1923OE Wągrowiec PKU Szubinpor. kanc. Stanisław Tyrała25 V – 19 VI 1923OE Wągrowiec PKU Szubinurzędnik wojsk. XI rangi / por. kanc. Alfred Gebel19 VI 1923 – II 1926kierownik II referatu oficer instrukcyjnypor. piech. Robert Antoni Bałowski1923 – X 192564 ppkpt. piech. Jan Ferdynand Stettnerod X 1925 oficer ewidencyjny na powiat chojnickipor. art. Leszek Jerzy Rudnicki2 X 1923 – VI 192418 papchor. Marcin Kowalczykod II 1925oficer ewidencyjny na powiat gniewskiwakatoficer ewidencyjny na powiat sępoleńskipor. piech. Stanisław III Witkowskiod IV 1925 oficer ewidencyjny na powiat starogardzkiurzędnik wojsk. X rangi Ignacy Macherskiod IV 1923ppor. rez. powoł. do sł. czyn. Alojzy Kucharski22 IX – XII 1923II referent PKU Kościerzynaurzędnik wojsk. X rangi / por. kanc. Jan ŻarnowskiXII 1923 – II 1926referentoficer ewidencyjny na powiat tczewskiurzędnik wojsk. XI rangi / chor. Jan Niżnikod 21 VI 1923 oficer ewidencyjny na powiat tucholskipor. piech. Adolf Wierzbicki4 VI – 16 VIII 1923II referent PKU Zamośćurzędnik wojsk. XI rangi / chor. Jan Markowskiod 16 VIII 1923 – był w 1925 Obsada pozostałych stanowisk funkcyjnych PKU w latach 1926–1938 kierownik I referatu administracji rezerw i zastępca komendantamjr piech. Jan Ferdynand Stettnerdo X 1926dowódca III/65 ppmjr piech. Władysław Pietraszkiewiczdo V 1927oficer placu Kaliszmjr żand. / piech. Wincenty StroheIX 1927 – II 1929dyspozycja dowódcy OK VIIImjr piech. Michał PerestajIII – VII 1929dyspozycja dowódcy OK VIIIkpt. piech. Michał Talaga15 I 1932 – 30 IX 1933stan spoczynkukpt. piech. Bronisław Michał Roganowicz1933 – VI 1938kierownik I referatu KRU kierownik II referatu poborowegopor. kanc. Alfred Gebelod II 1926por. kanc. Ferdynand Trappp.o. VII 1929 – 31 III 1932stan spoczynkupor. kanc. / piech. Jan Żarnowskibył w 1932 – 30 VI 1934stan spoczynkukpt. piech. Józef Błażej Muzyka1934, był w VI 1935 referent inwalidzkipor. kanc. Józef Smejkalod II 1926por. kanc. Ferdynand TrappV 1927 – VII 1927p.o. kierownika II referatureferentpor. kanc. Jan ŻarnowskiII 1926 – ?kierownik II referatu Obsada pozostałych stanowisk funkcyjnych KRU w latach 1938–1939kierownik I referatu ewidencjikpt. adm. (piech.) Bronisław Michał Roganowiczbył w III 1939kierownik II referatu uzupełnieńkpt. adm. (piech.) Wacław Józef Tenczabył w III 1939

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Starogard Starogard Starogard Kategoria:Wojsko Polskie II Rzeczypospolitej w Starogardzie