Bolesław Świda (ur. 1822 w Zarzeczu, guberni mińskiej, zm. 1897 w Kołomnie) – uczestnik powstania styczniowego i polski działacz narodowy w guberni mińskiej, nauczyciel gimnazjalny, ziemianin, zesłaniec.
Życiorys Świda był synem ziemianina i powstańca listopadowego – Piotra Świdy. Urodził się w rodzinie kalwińskiej, w powiecie borysowskim.
Ukończył gimnazjum w Słucku i uniwersytet w Petersburgu. Był nauczycielem matematyki w gimnazjum w Słucku. Wychowywał młodzież w duchu patriotyzmu. W gimnazjum dyrektorem był Rosjanin, a nauczycielami byli Polacy. Działał w polskich organizacjach konspiracyjnych w Mińsku i w guberni mińskiej.
W 1854 osiadł w majątku Łachwa, w powiecie mozyrskim. Działał w mińskiej organizacji powstańczej. W 1863 był pomocnikiem Hektora Łapickiego, powstańczego wojewody Mińska. Podlegały mu powiaty piński, rzeczycki i mozyrski.
Wskutek donosu trafił do więzienia. Oskarżono go o działalność spiskową i udowodniono przestępstwa polityczne. Wyrokiem sądu wojennego w 1864 r. skazano go na śmierć. Dzięki staraniom Włodzimierza Spasowicza (kolegi i przyjaciela Świdy) wyrok zamieniono na dwanaście lat ciężkich robót i zesłanie na Syberię, konfiskatę majątku i pozbawienie praw. Karę odbywał w Usolu, Irkucku, Tobolsku i Tiumeniu.
Życie prywatne Na Sybir podążyła za nim żona Wirginia z córką. W 1877 otrzymał zezwolenie na zamieszkanie w europejskiej części Rosji. Osiedlił się w guberni penzeńskiej.
Przypisy
Bibliografia Wacław Lasocki: Wspomnienia z mojego życia. Tom 2. „Na Syberii”. Tom 2, Kraków 1934, nakł. Gminy Stoł. Król. Miasta Krakowa. Jakub Gieysztor: Pamiętniki Jakóba Gieysztora z lat 1857–1865. Tom 1, Wilno 1913, nakł. Tow. Udz. „Kurjer Litewski”.
Kategoria:Członkowie władz powstania styczniowego w województwie mińskim Kategoria:Polscy nauczyciele Kategoria:Polscy zesłańcy w Imperium Rosyjskim (powstanie styczniowe) Kategoria:Ludzie związani z Mińskiem Kategoria:Polscy działacze narodowi Kategoria:Polscy zesłańcy do Irkucka Kategoria:Polscy zesłańcy do Tobolska Kategoria:Ludzie związani z Mozyrzem Kategoria:Ludzie związani ze Słuckiem Kategoria:Urodzeni w 1822 Kategoria:Zmarli w 1897 Kategoria:Powstańcy styczniowi