Bazylika św. Balbiny na Awentynie w Rzymie () – rzymskokatolicki kościół tytularny w Rzymie.

Świątynia ta jest kościołem rektoralnym parafii św. Saby oraz kościołem tytularnym, mającym również rangę bazyliki mniejszej. Jest też kościołem stacyjnym z drugiego wtorku Wielkiego Postu.

Lokalizacja Kościół znajduje się w XXI Rione Rzymu – San Saba przy Piazza Santa Balbina.

Patronka Patronką świątyni jest św. Balbina – rzymianka, która poniosła śmierć męczeńską za wiarę chrześcijańską w II wieku.

Historia Według legendy kościół powstał jako miejsce modlitwy (tzw. Titulus Balbinae) dla chrześcijan w domu św. Balbiny. Titulus Balbinae został wymieniony w dokumentach po raz pierwszy w 595 roku, istnieje przypuszczenie, że wcześniej mógł nosić nazwę Titulus Tigridae (który był wzmiankowany w dokumentach w 499 roku). Niewykluczone, że kościół został ufundowany przez kobietę o imieniu Balbina, którą późniejsza tradycja podniosła do rangi patronki. Kościół znajduje się nad starożytnym domem, wzniesionym (wg stempli na cegłach) za panowania Hadriana.

Kościół został przebudowany w V w., a w VIII w. rozbudowano go. W 1489 r. został odrestaurowany. W późniejszym czasie kościół był poddawany wielu przeróbkom. W latach 1927–1930 został przywrócony do dawniejszego wyglądu przez Antonio Munoza.

Obok kościoła znajdują się ufortyfikowane zabudowania klasztorne. Nie wiadomo, kto i kiedy ufundował klasztor, być może miało to miejsce w końcu VI wieku. W XIX wieku patronką klasztoru została św. Dorota.

Architektura i sztuka Kościół ma charakter halowy z niszami w ścianach bocznych, zamknięty jest apsydą.

Ołtarz główny pochodzący z 1742 r. zawiera urnę z relikwiami św. Balbiny, św. Felicissimo i innych męczenników. W górnej części apsydy znajduje się fresk z 1623 r. autorstwa Anastasio Fontebuoni Odkupiciel w chwale pomiędzy świętymi Balbiną, Felicissimo i Kwirynem wraz z papieżem. Za ołtarzem stoi tron biskupi z XIII wieku.

W czwartej niszy po prawej stronie znajduje się marmurowy relief Ukrzyżowanie, którego autorstwo przypisywane jest Mino da Fiesole i Giovanniemu Dalmacie.

Kardynałowie prezbiterzy Bazylika św. Balbiny jest jednym z kościołów tytularnych nadawanych kardynałom-prezbiterom (Titulus Sanctae Balbinae).

Uwagi

Przypisy

Kategoria:Bazyliki w Rzymie Kategoria:Zabytki Rzymu Kategoria:Kościoły tytularne Kategoria:Świątynie pod wezwaniem świętych