Pomnik Mikołaja Kopernika we Fromborku – pomnik wykonany z brązu, znajdujący się u stóp Wzgórza Katedralnego we Fromborku, przedstawiający Mikołaja Kopernika trzymającego konwalię w prawej dłoni.
Historia pomnika i charakterystyka Kopernik był członkiem kapituły warmińskiej, funkcję kanonika we Fromborku pełnił przez 48 lat. We fromborskiej katedrze został też pochowany.
Pierwszy okazały pomnik poświęcony astronomowi został odsłonięty we Fromborku w 1909 roku. Pomnik ten po II wojnie światowej został zburzony w 1948 roku, gdyż uznany został za jeden z symboli państwa niemieckiegoMuzeum Kopernika powstaje we Fromborku, Głos Wybrzeża: pismo Polskiej Partii Robotniczej, 1948.08.28 nr 237, s. 7..
Obecny spiżowy 6-metrowy pomnik Kopernika, posadowiony na granitowym 3-metrowym cokole, umiejscowiono u stóp Wzgórza Katedralnego, na miejscu barokowych ogrodów kanonika Krzysztofa Żurawskiego (1738–1808)Tadeusz Piaskowski, Henryk Szkop Zabytki Fromborka, Frombork 2003, s. 104. Okazją ku temu była 500. rocznica urodzin astronoma oraz obchody ogłoszonego przez UNESCO Roku Kopernikańskiego. Wykonał go zwycięzca konkursu, Mieczysław Welter, który jest między innymi twórcą pomnika Fryderyka Chopina w Słupsku i pomnika Marii Konopnickiej we Wrześni. lewo|mały|213x213px|Widok z Wieży wodnej Pomnik został odsłonięty 15 lipca 1973 roku, w rocznicę bitwy pod Grunwaldem. W uroczystości uczestniczyli ówcześni przywódcy państwa: Edward Gierek, Piotr Jaroszewicz i Henryk Jabłoński, Edward Babiuch, Stefan Olszowski, Jerzy Łukaszewicz, samego aktu odsłonięcia dokonał prezes rady ministrów Piotr JaroszewiczDziennik Bałtycki Uroczysta niedziela we Fromborku, 1973, nr 168, s. 1.. Tydzień po odsłonięciu pomnika we Fromborku jego replika stanęła w jednym z największych parków miejskich Meksyku.
Pomnik od samego początku wzbudzał kontrowersje. Welterowi zarzucano, że pomnik Kopernika jest nieforemny, ma przypominać „klocek zakończony małą główką”. Obrońcy widzieli w pomniku nawiązanie do warmińskich świątków i pruskich bab.
Otoczenie wokół pomnika tworzy kolistą kompozycję. Plac, o średnicy 22 metrów, na którym stoi postument, został wyłożony koliście drobną kostką granitową. Centralne miejsce na placu zajmuje monument, w pewnym oddaleniu, przy zewnętrznej krawędzi koła dopełnia instalację mały głaz z inskrypcją: „MIKOŁAJOWI KOPERNIKOWI SPOŁECZEŃSTWO WARMII I MAZUR”. W 2010 roku po obu stronach pomnika dostawiono dwa klomby w jednej linii z pomnikiem i kamieniem inskrypcyjnym. Plac otaczają fragmenty okręgów z ciosów granitowych w kierunku Wzgórza Katedralnego oraz fragmenty okręgów tworzących schody w dół. Półpierścienie symbolizują orbity planet. Projekt zagospodarowania przestrzennego terenu powstał w Pracowni Sztuk Plastycznych w Warszawie (arch. Kazimierz Arciszewski), zaś autorem projektu budowlanego był mgr inż. G. AugustyniakZbigniew Czernik Wzgórze Katedralne we Fromborku. Dzieje architektury, jej przemiany i funkcje XIII–XX w. Muzeum Archidiecezji Warmińskiej im. bp. Jana Obłąka w Olsztynie, Olsztyn 2020, s. 175.
Zobacz też Pomnik Mikołaja Kopernika we Fromborku (1909) Ławeczka Mikołaja Kopernika we Fromborku Popiersie Mikołaja Kopernika we Fromborku Popiersie Mikołaja Kopernika w bazylice mniejszej we Fromborku
Przypisy
Kategoria:Pomniki Mikołaja Kopernika we Fromborku Kategoria:Pomniki w Polsce odsłonięte w 1973 Kategoria:Pomniki autorstwa Mieczysława Weltera