thumb|Nemesia cheiranthus Jawnostka, nemezja (Nemesia) – rodzaj roślin z rodziny trędownikowatych. Obejmuje 58–60 gatunków. Występują one w południowej Afryce, głównie w Prowincji Przylądkowej Zachodniej, nieliczne sięgają dalej na północ do Gór Smoczych i tropikalnej Afryki. Rośliny te rosną w miejscach wilgotnych – nad strumieniami i na źródliskach, wśród skał oraz w miejscach piaszczystych mokrych w okresie zimowym. Kilka gatunków i mieszańców międzygatunkowych uprawianych jest jako rośliny ozdobne, zwykle jednoroczne lub krótkotrwałe byliny. Popularne w uprawie są zwłaszcza jawnostka powabna N. strumosa, N. versicolor, jawnostka ząbkowana (N. denticulata) i N. coerulea oraz mieszańce między nimi.
Morfologia thumb|Nemesia floribunda Pokrój Byliny, rośliny jednoroczne oraz półkrzewy osiągające zwykle do 30 cm wysokości. Liście Naprzeciwległe, pojedyncze, całobrzegie lub ząbkowane. Kwiaty Wyrastają w szczytowych, krótkich gronach. Działek kielicha jest pięć i zrośnięte są tylko u nasady. Płatki korony zrośnięte są u nasady w krótką rurkę. Cztery płatki tworzą górną wargę, dolny płatek czasem podzielony na dwie łatki, tworzy dolną wargę, czasem z ostrogą. Płatki mają barwę białą, różową, czerwoną, fioletową, niebieską, pomarańczową lub żółtą, często też są dwubarwne. Pręciki są cztery, w dwóch parach. Zalążnia górna, dwukomorowa, z dużą liczbą zalążków i pojedynczą szyjką słupka zakończoną drobnym znamieniem. Owoce Spłaszczone torebki otwierające się od szczytu, zawierające liczne, spłaszczone i oskrzydlone nasiona.
Systematyka Jeden z rodzajów z rodziny trędownikowatych Scrophulariaceae w jej wąskim ujęciu.
Wykaz gatunków
Przypisy
Kategoria:Trędownikowate