mały|Grób Macieja Koźmińskiego Maciej Koźmiński (ur. 1 czerwca 1937 we Lwowie, zm. 14 stycznia 2026 w Piasecznie) – polski historyk, tłumacz, nauczyciel akademicki. Profesor nauk humanistycznych.

Ambasador RP na Węgrzech (1990–1996).

Życiorys Maturę zdał w XIV Liceum Ogólnokształcącym w Warszawie. Ukończył studia historyczne na Uniwersytecie Warszawskim. Habilitował się na Węgierskim Uniwersytecie Sztuk Pięknych (1996). W 2009 otrzymał tytuł profesora nauk humanistycznychPostanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 grudnia 2009 r. nr 115-11-09 o nadaniu tytułu profesora ()..

Od lat 70. zaangażowany był w niezależny ruch wydawniczy. W 1980 wstąpił do Solidarności, został jej wiceprzewodniczącym w Instytucie Historii PAN, a w latach 1989–1990 był przewodniczącym. Był osobą rozpracowywaną przez Służbę Bezpieczeństwa.

Od 1963 do 2008 był związany z Instytutem Historii Polskiej Akademii Nauk, gdzie się doktoryzował (1969). Prowadził wykłady z literatury polskiej na Uniwersytecie im. Loranda Eotvosa w Budapeszcie (1986/87, 1992). Od 1998 pracował w Collegium Civitas, gdzie był m.in. dyrektorem Instytutu Dyplomacji oraz Centrum Badań Cywilizacji i Dyplomacji Europejskiej. W latach 2001–2004 profesor nadzwyczajny Wydziału Neofilologii Uniwersytetu Warszawskiego. Był współprzewodniczącym Polsko-Węgierskiej Komisji Historycznej oraz członkiem honorowym Węgierskiej Akademii Nauk.

Autor lub współautor ok. 180 książek, rozpraw, artykułów, recenzji, źródeł z zakresu historii Polski i powszechnej XIX i XX wieku, Europy Środkowej – stosunków narodowościowych (mniejszości) i konfliktów międzypaństwowych (granic); promotor trojga doktorów. Tłumacz książek z języka węgierskiego.

11 października 1990 objął stanowisko Ambasadora Nadzwyczajnego i Pełnomocnego RP na Węgrzech, które pełnił do 1 grudnia 1996.

Zmarł 14 stycznia 2026 w wieku 88 lat. Pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach.

Życie prywatne Był synem Oskara i Stefanii. Ocalały z Zagłady. Ojciec socjolożki (ur. 1967) i chemika fizycznego .

Odznaczenia 1996 – Krzyż Komandorski Orderu Zasługi Republiki Węgierskiej 1996 – Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski „za wybitne zasługi w służbie dyplomatycznej”Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 29 listopada 1996 r. o nadaniu orderów (). 2026 – Odznaka Honorowa „Bene Merito” (pośmiertnie)

Publikacje Polska i Węgry przed drugą wojną światową (październik 1938–wrzesień 1939): z dziejów dyplomacji i irredenty, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich Wydaw. PAN, 1970. O świadomości narodowej na pograniczu węgiersko-słowackim po I wojnie światowej, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1985. Cywilizacja Europejska, Warszawa: Scholar, 2004.

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Absolwenci Wydziału Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Absolwenci XIV Liceum Ogólnokształcącego im. Stanisława Staszica w Warszawie Kategoria:Ambasadorowie III Rzeczypospolitej na Węgrzech Kategoria:Członkowie Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność” (1980–1989) Kategoria:Ludzie urodzeni we Lwowie Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Budapeszteńskiego Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Odznaką Honorową Bene Merito Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Polscy historycy Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Zasługi (Węgry) Kategoria:Polscy tłumacze literatury węgierskiej Kategoria:Pracownicy Instytutu Historii PAN Kategoria:Urodzeni w 1937 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Collegium Civitas w Warszawie Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Neofilologii Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Zmarli w 2026