thumb mały Hełmówka grzybówkowa (Galerina pumila (Pers.) Singer) – gatunek grzybów należący do rodziny Galerinaceae.
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Galerina, Galerinaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1801 roku Christiaan Hendrik Persoon, nadając mu nazwę Agaricus pumilus. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę, nadał mu w 1961 roku Rolf Singer. Synonimy: Agaricus mycenopsis Fr. 1818 Agaricus pumilus Pers. 1801 Derminus pumilus (Pers.) J. Schröt. 1889 Galera mycenopsis (Fr.) Quél. 1872 Galera pumila (Pers.) J. Favre 1955 Galera pumila f. oreina J. Favre 1955 Galerina moelleri var. oreina (J. Favre) A.H. Sm. & Singe 1964 Galerina mycenopsis (Fr.) Kühner 1935 Galerina pumila var. subalpina A.H. Sm. 1964 Pholiota pumila (Pers.) Gillet 1876 Pholiota pumila var. subferruginea F.H. Møller & J.E. Lange 1938 Nazwę polską nadał Stanisław Domański w 1955 r. Władysław Wojewoda w 2003 r. nadał nazwę hełmówka drobna, ale jest to nazwa błędna, istnieje już bowiem inny gatunek o tej nazwie – hełmówka drobna (Galerina nana) (tę nazwę również nadał W. Wojewoda).
Morfologia Kapelusz Średnica 0,8–2 cm, u młodych owocników stożkowy, potem rozszerzający się, w końcu łukowaty z garbkiem. Jest prążkowany do połowy promienia, o barwie od żółtobrązowej do rdzawobrązowej, przy brzegu jaśniejszy. Na brzegu młodych owocników czasami widoczne są białe pozostałości osłony. Blaszki Rzadkie lub średniogęte, początkowo bladożółte, potem rdzawe lub żółtobrązowe. Trzon Wysokość 2–8 cm, grubość 1–3 mm, walcowaty, początkowo pełny, potem pusty. Powierzchnia żółtobrązowa i nieco szorstka od pozostałości osłony, zwłaszcza w górnej części. Brak pierścienia. Cechy mikroskopowe Wysyp zarodników blado-ochrowo-beżowy. Podstawki 4-sterygmowe. Cheilocystydy prawie cylindryczne, wąskie i długie, często pogięte, o końcach w różnym stopniu nabrzmiałych. Zarodniki elipsoidalne do migdałowatych, prawie idealnie gładkie, o rozmiarach 10–13,5 × 5–7 μm.
Występowanie i siedlisko Hełmówka grzybówkowa w Europie jest szeroko rozprzestrzeniona. Podano także jej stanowiska w dwóch rejonach Kanady. W piśmiennictwie naukowym na terenie Polski podano liczne stanowiska.
Saprotrof. Siedlisko: lasy iglaste, liściaste i mieszane. Rośnie na ziemi wśród mchów i porostów, często także na wrzosowiskach i porośniętych mchami kwaśnych łąkach, zwłaszcza wśród mchów Hylocomium, Dicranum, Ptilidium, Polytrichum i Racomitrium.
Przypisy
Kategoria:Galerinaceae Kategoria:Mykobiota Polski