Roman Peszkowski

Roman Emilian Marceli Peszkowski herbu Jastrzębiec (ur. 22 października 1898 w Rzeszowie, zm. między 20 a 22 kwietnia 1940 w Katyniu) – porucznik sanitarny Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej.

thumb|240px|Symboliczne upamiętnienie Edwarda i Romana Peszkowskich na grobowcu rodzinnym w RzeszowieNa tabliczce dwa błędy: miejsce śmierci Edwarda powinno być „Charków”, nie „Katyń” oraz rok urodzenia Romana to 1898, a nie 1899, por. thumb|240px|Tabliczka upamiętniająca braci Peszkowskich na ścianie kościoła św. Karola Boromeusza w Warszawie Życiorys Syn radcy apelacyjnego i adwokata Władysława (10.06.1849–16.07.1932) i Marii z Mireckich (31.10.1859–31.01.1944) urodzony w Rzeszowie. Był młodszym bratem zamordowanego w Charkowie ppłk art. Edwarda Peszkowskiego (1891–1940) oraz krewnym Zygmunta i Zdzisława Peszkowskich. Ukończył gimnazjum w Rzeszowie. Uzyskał niepełne wykształcenie medyczne. Uczestniczył w I wojnie światowej w szeregach armii austro-węgierskiej. W lipcu 1920 jako podchorąży sanitarny służył w Szpitalu Mokotowskim, został powołany do rezerwy Wojska Polskiego z jednoczesnym powołaniem do czynnej służby i mianowany podporucznikiem sanitarnym. Walczył w wojnie polsko-bolszewickiej w szeregach 5 pułku piechoty Leg. Od 1921 w VII batalionie sanitarnym. W 1927 był w stopniu porucznika administracji, dział sanitarny ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 i 36 lokatą. W 1929 jako główny instruktor PCK organizował i przeprowadzał w całej Polsce kursy przeciwgazowe szkolące instruktorów i podinstruktorów drużyn ratowniczych. Reprezentował Zarząd Główny PCK na Walnych Zebraniach Członków PCK w poszczególnych oddziałach. Wygłaszał referaty dotyczące zadań i rozwoju PCK. Prowadził audycje w Polskim Radiu dotyczące organizacji przez PCK pomocy sanitarnej społeczeństwu na wypadek katastrof żywiołowych i wojennych oraz wojny chemicznej. Brał czynny i znaczący udział w I Kongresie Ratownictwa, na którym podniesiono konieczność utworzenia centralnego związku ratownictwa. W 1931 był nadal oficerem 7 batalionu sanitarnego. W kwietniu 1931 został wybrany do Komisji Rewizyjnej poznańskiego Oddziału LOPP. W 1933 należał do kadry zapasowej 9 Szpitala Okręgowego. W 1935 został zwolniony z zajmowanych stanowisk z równoczesnym pozostawieniem bez przynależności służbowej i oddany do dyspozycji dowódcy Okręgu Korpusu, następnie został przeniesiony w stan spoczynku. W latach 1936–1939 w LOPP w Brześciu n. Bugiem jako instruktor. W marcu 1939 zmobilizowany do 9 Szpitala Okręgowego.

Po wybuchu II wojny światowej i agresji ZSRR na Polskę z 17 września 1939 dostał się do niewoli sowieckiej. Według stanu z kwietnia 1940 był jeńcem obozu jenieckiego w Kozielsku. Między 19 a 21 kwietnia 1940 przekazany do dyspozycji naczelnika Zarządu NKWD Obwodu Smoleńskiego – lista wywózkowa 035/2 z 16 kwietnia 1940 pozycja 14, nr akt 259. Został zamordowany między 20 a 22 kwietnia 1940 w lesie katyńskim przez funkcjonariuszy Obwodowego Zarządu NKWD w Smoleńsku oraz pracowników NKWD przybyłych z Moskwy na mocy decyzji Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940. Ofiary tej zbrodni grzebano w bezimiennych mogiłach zbiorowych, gdzie od 28 lipca 2000 mieści się oficjalnie Polski Cmentarz Wojenny w Katyniu. W miejscu tym prowadzone były ekshumacje i prace archeologiczne. Roman Peszkowski nie został zidentyfikowany podczas ekshumacji prowadzonej przez Niemców w 1943The Katyn Forest Massacre, Washington 1952, s. 131.

Upamiętnienie Edward i Roman Peszkowscy zostali upamiętnieni symbolicznymi inskrypcjami na grobowcu rodzinnym na Cmentarzu Pobitno w Rzeszowie. Staraniem kuzyna po mieczu obu braci, kapelana „Rodzin Katyńskich” Zdzisława Peszkowskiego, na kościele św. Karola Boromeusza w Warszawie zawisła tablica ich upamiętniająca. Minister obrony narodowej Aleksander Szczygło decyzją Nr 439/MON z 5 października 2007 awansował go pośmiertnie na stopnień kapitanaDecyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z 5 października 2007 w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.. Awans zostały ogłoszone 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”. W ramach akcji „Katyń... pamiętamy” / „Katyń... Ocalić od zapomnienia”, został zasadzony Dąb Pamięci przez Zespół Szkół Ekonomicznych przy ul. Hoffmanowej w Rzeszowie.

Ordery i odznaczenia Srebrny Krzyż Zasługi (19 marca 1931) „za zasługi na polu obrony przeciwgazowej i administracji wojska”. Odznaka Honorowa Polskiego Czerwonego Krzyża Zobacz też

jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku) obozy NKWD dla jeńców polskich ofiary zbrodni katyńskiej – zamordowani w Katyniu

Przypisy

Bibliografia

Rocznik Oficerski 1923, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Warszawa 1923. Rocznik Oficerski 1924, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Warszawa 1924. Rocznik Oficerski 1928, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Warszawa 1928.

The Katyn Forest Massacre : hearings before the Select Committee to Conduct an Investigation of the Facts, Evidence and Circumstances of the Katyn Forest Massacre, Eighty-second Congress, first[-second] session, on investigation of the murder of thousands of Polish officers in the Katyn Forest near Smolensk, Russia, Washington 1952.

Kategoria:Ludzie urodzeni w Rzeszowie Kategoria:Obrońcy Polski przed agresją ZSRR (1939) Kategoria:Odznaczeni Odznaką Honorową Polskiego Czerwonego Krzyża Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie Wojska Polskiego zamordowani w Katyniu Kategoria:Pochowani na Polskim Cmentarzu Wojennym w Katyniu Kategoria:Polacy w I wojnie światowej Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1898 Kategoria:Zmarli w 1940