Jacques-Louis David (wym. []; ur. 30 sierpnia 1748 w Paryżu, zm. 29 grudnia 1825 w Brukseli) – francuski malarz, główny reprezentant klasycyzmu, nadworny malarz Napoleona Bonapartego. Uważany za filar sztuki oświecenia, oficjalny artysta rewolucji francuskiej, stworzył czytelny i nośny symbol rewolucyjny – Przysięgę Horacjuszy.
Życiorys Studiował w pracowniach François Bouchera i Josepha-Marie VienaJ. Baszkiewicz, S. Meller, s. 449.. Udał się z nim razem do Rzymu i tam pod wpływem malarstwa nowożytnego oraz rzeźb antyku odsunął się od malarstwa rokokowego. W roku 1774 otrzymał Prix de RomeJ. Baszkiewicz, S. Meller, s. 450.. W latach 1775–1780 namalował Portret konny Stanisława Kostki Potockiego oraz obraz przedstawiający oślepionego, żebrzącego Belizariusza.
Po powrocie do Paryża w roku 1780, został w 1783 roku przyjęty do Akademii, za obraz Cierpienie AndromachyJ. Baszkiewicz, S. Meller, s. 452.. Uznanie zyskał obrazem wykonanym na zlecenie króla Francji Ludwika XVI Przysięga Horacjuszy (1784, obecnie w Luwrze), wpisującym się w modę na cnoty rzymskie w okesie poprzedzającym RewolucjęJ. Baszkiewicz, s. 385.. Bezpośrednio z wydarzeniami Rewolucji związane są m.in. niedokończony obraz Przysięga rewolucjonistów, malowany na polecenie Zgromadzenia Ustawodawczego oraz Śmierć Marata, Przysięga w sali do gry w piłkę (1790). David chętnie sięgał po tematy antyczne, do najbardziej znanych płócien z tego nurtu, obok Horacjuszy, należą Śmierć Sokratesa (1787), Brutus (1789), Sabinki (1799), Leonidas w wąwozie Termopile (1814).
Jako członek Corps Electoral Paryża i deputowany Konwentu Narodowego głosował w 1792 roku za śmiercią królaJ. Baszkiewicz, S. Meller, s. 453.. Zasiadał w Komitecie Bezpieczeństwa PowszechnegoJ. Baszkiewicz, S. Meller, s. 136.. Aresztowany jako przyjaciel Robespierre’a; uratowała go amnestia z 1795 rokuJ. Baszkiewicz, s. 456..
Marzeniem artysty było stworzenie rewolucyjnej mody odpowiadającej rewolucyjnym ideałom, projektował też dekoracje na uroczystości państwowe oraz meble, w tym komplet mebli wzorowanych na meblach rzymskich do swego atelier, który został wykonany przez czołowego ebenistę tamtych czasów Georges’a Jacoba.
Napoleon mianował go w roku 1804 swym nadwornym malarzemK.Estreicher, s. 486. i z tego okresu pochodzą główne dzieła Davida: Bonaparte na przełęczy Wielkiego św. Bernarda, Le sacre zwany Koronacją Napoleona (1805–1807)J. Baszkiewicz, s. 483., portret Napoleona w stroju koronacyjnym i Rozdanie orłów w 1810 roku. Był też portrecistą (portret Madame Récamier na szezlonguJ. Baszkiewicz, s. 497.).
Po upadku Napoleona musiał uchodzić z Francji jako „królobójca”; w roku 1816 osiadł w BrukseliJ. Baszkiewicz, s. 510. gdzie nadal malował, skupiając swoje dzieła wokół starożytności oraz mitologii (Gniew Achillesa 1819). Wiek Jacques-Louisa sprawił, że dzieła te nie dorównywały już poprzednim.
Jacques-Louis David wywarł decydujący wpływ na malarstwo francuskie i belgijskie XIX wieku. Pozostawił ponad czterystu uczniów, z których najwybitniejszymi byli m.in.: Antoine-Jean Gros, François Gérard, Jean-Germain Drouais, Anne-Louis Girodet de Roussy-Trioson, Jean-Auguste-Dominique Ingres, François Rude, Jean-Baptiste Isabey czy François Marius Granet; z Polaków m.in. Antoni Brodowski.
Obrazy tytuł rok powstania lokalizacja Portret konny Stanisława Kostki Potockiego 1781 Polska, Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie border|center|200x100px Przysięga Horacjuszy 1784 Francja, Luwr border|center|200x100pxŚmierć Sokratesa 1787 Stany Zjednoczone, Metropolitan Museum of Art border|center|200x100pxŚmierć Marata 1793 Belgia, Królewskie Muzea Sztuk Pięknychborder|center|200x100px Koronacja Napoleona 1806 Francja, Luwr border|center|200x100px Żebrzący Belizariusz 1781 Francja, Palais des Beaux-Arts w Lille border|center|200x100px Andromacha opłakująca Hektora 1783 Francja, Luwr border|center|200x100px Portret pana Lavoisier i jego żony 1788 Stany Zjednoczone, Metropolitan Museum of Art border|center|200x100px Miłość Parysa i Heleny 1788 Francja, Luwr border|center|200x100px Liktorzy przynoszą Brutusowi ciała jego synów 1789 Francja, Luwr border|center|200x100pxPortret Madame de Verninac 1799Francja, Luwrborder|center|200x100pxPorwanie Sabinek 1799Francja, Luwrborder|center|200x100px Portret pani Récamier 1800 Francja, Luwr border|center|200x100px Napoleon przekraczający Przełęcz Świętego Bernarda w 1800 roku 1801 Francja, pałac wersalski border|center|200x100px Pius VII 1805 Francja, Luwr border|center|200x100px Safona i Faon 1809 Petersburg, Ermitaż border|center|200x100px Napoleon w swoim gabinecie 1812 Stany Zjednoczone, National Gallery of Art border|center|200x100px Leonidas pod Termopilami 1814 Francja, Luwr border|center|200x100px Étienne-Maurice Gérard 1816 Stany Zjednoczone, Metropolitan Museum of Art border|center|200x100px
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Deputowani do Konwentu Narodowego Kategoria:Francuscy malarze klasycyzmu Kategoria:Francuscy malarze nadworni Kategoria:Francuscy projektanci i twórcy mebli Kategoria:Członkowie Komitetu Bezpieczeństwa Powszechnego Kategoria:Jacques-Louis David Kategoria:Ludzie urodzeni w Paryżu Kategoria:Malarze nadworni Napoleona Bonapartego Kategoria:Malarze związani z Brukselą Kategoria:Malarze związani z Paryżem Kategoria:Urodzeni w 1748 Kategoria:Zmarli w 1825