mały|Książka ks. Stanisława Maciątka „Wesołych świąt…”, wydanie z roku 1924. Stanisław Paweł MaciątekAndrzej Jaśkiewicz w swoim opracowaniu Ksiądz Stanisław Maciątek opublikowanym w „Jaćwieży” podaje, iż drugie imię kapłana to Piotr. Jednakże indeksy w katalogach Biblioteki Narodowej przy nazwisku księdza wymienia imiona Stanisław Paweł. (ur. 11 grudnia 1889 we Siennicy, zm. 27 czerwca 1940 w Sachsenhausen) – polski duchowny katolicki, więzień niemieckich obozów koncentracyjnych w czasie II wojny światowej, działacz społeczny.

Życiorys Urodził się w wielodzietnej rodzinie Jana i Eleonory z BrzezińskichWe wspomnieniach ks. K. Hamerszmita wymieniona inna forma nazwiska matki, tj. Brzeźnicka. Zob. tekst: W. Guzewicz, Wspomnienie o księdzu Stanisławie Maciątku, proboszczu w Wiżajnach, spisane przez ks. Kazimierza Hamerszmita, „Studia Ełckie” 2007, nr 9, s. 129., we wsi Siennica należącej do parafii Nasielsk, diecezji płockiej. Rodzice byli rolnikami.

Uczęszczał do szkoły wiejskiej we Wronowie. Tam również przystąpił do I Komunii św. Naukę kontynuował w gimnazjum w Warszawie. Po ukończeniu piątej klasy tejże szkoły, w 1906 r., wstąpił do płockiego Seminarium Duchownego. We wrześniu 1907 r. przyjęto go do zakonu Jezuitów. W 1913 r. ukończył gimnazjum klasyczne w Chyrowie. Studia filozoficzno-teologiczne zakończył tytułem licencjata.

8 lutego 1920 r. (w Starej Wsi) przyjął święcenia kapłańskie z rąk biskupa Karola Fischera. Pracował w Krakowie, Dziedzicach i Chyrowie. Zakon opuścił w 1923 r. Wrócił do pracy w diecezji. Został wikariuszem w kościele farnym w Płocku, a pod koniec czerwca 1924 r. otrzymał nominację na wykładowcę literatury polskiej w tamtejszym liceum diecezjalnymNominację cofnięto ze względu na kontrowersje jakie wzbudziła publikacja ks. Maciątka pt. „Na Sobór Watykański”.. Pełnił posługę kapłańską w Baranowie i Czerwińsku. Następnie był wikarym w parafiach w Kobylinie, Małym Płocku, Suwałkach i w Bargłowie (diecezja łomżyńska). Administrował w parafii w Mikaszówce (od 1934 r.), a od 1 września 1937 r. został proboszczem w WiżajnachZob.: m.in. W. Guzewicz, Wspomnienia o księdzu Stanisławie Maciątku, proboszczu parafii w Wiżajnach, spisane przez ks. Kazimierza Hamerszmita, „Studia Ełckie” 2007, nr 9, s. 127–130. Andrzej Jaśkiewicz w monografii „Dzieje Wiżajn” pisał, iż: Ksiądz Maciątek jeszcze przed wojną znany był w okolicy z tego, iż jawnie i w sposób bezpośredni wypowiadał się o Niemcach i ich przywódcy Adolfie Hitlerze. Porównywał faszystów do barbarzyńców. Widział wielkie zagrożenie w tworzących się bojówkach na terenie Wiżajn i kierował petycje do władz, aby podjęły stanowcze działania zmierzające do ich zlikwidowaniaA. Jaśkiewicz, Dzieje Wiżajn, Białystok 2002, s. 47..

Po wybuchu II wojny światowej, już w październiku 1939 r., ks. Maciątek został aresztowany i osadzony najpierw w areszcie w Domu Parafialnym (Wiżajny), potem zaś przewieziony do Suwałk, gdzie przebywał do 14 listopada 1939 r. Kolejne aresztowanie miało miejsce w marcu 1940 r. Kapłan pod eskortą ponownie trafił do suwalskiego więzienia.Wkrótce zwolniony, musiał na stałe opuścić probostwo w Wiżajnach. Udał się do Mikaszówki, gdzie 6 kwietnia 1940 r. aresztowano go razem z tamtejszym proboszczem Stanisławem Konstantynowiczem (aresztowania odbywały się w ramach operacji „Intelligenzaktion”). Z suwalskiego więzienia, w dniu 17 kwietnia 1940 r., wywieziono go do obozu koncentracyjnego KL Soldau (Działdowo), skąd w maju 1940 r. razem z innymi osadzonymi trafił do KL Sachsenhausen (Austria).

Zmarł 27 czerwca 1940 r. w Sachsenhausen – bezpośrednią przyczyną śmierci było zapalenie płuc. Został pochowany w grobie zbiorowym U2, nr urny 0072Kapłani wydobyci z mroku zapomnienia, „Martyria” 2017, nr 1, s. 30.. Numer obozowy ks. Stanisława Maciątka to 23604.

O twórczości literackiej Ks. Stanisław Maciątek w latach 1922–1923 redagował „Kalendarz Serca Jezusowego” będący rocznikiem Apostolstwa Modlitwy. Lekkość pióra i zdolności literackie sprawiły, iż jego artykuły teologiczno-literackie publikowano na łamach „Przeglądu Katolickiego”. Pisał również nowele, opowiadania i poezję religijną. Tłumaczył teksty z języka francuskiego i włoskiego. Używał pseudonimu Jan Czar, a także kryptonimów: Ks. S. P. M., M. S., M. S. P., St. M., X. S. P. M., A. B.

Publikacje własne i tłumaczenia (w układzie alfabetycznym) Biją dzwony…: rozważania religijno-moralne, Łomża . Dzieje kobiety, Katowice 1935. Na Sobór Watykański: list otwarty do całego Kościoła, Warszawa . Oblubienica Chrystusowa, Kraków 1924. Program ubogich, Ostrołęka; Małkinia . Rwijmy, rwijmy śliczne róże: poezje, Katowice 1932. Uwielbia dusza moja Pana: poezje religijne, Płock 1923. W ręce Ojca, Warszawa 1930. Wanda Malczewska, Warszawa 1934. Wesołych świąt: Królowa Polski – W złotym rydwanie i inne opowieści z życia św. Stanisława Kostki, Włocławek 1924. Z księgi pielgrzyma, Warszawa 1931. Za mało żniwiarzy, Warszawa 1932. Żywot ks. Bronisława Markiewicza założyciela zakładów wychowawczych dla sierot i opuszczonej młodzieży, Kraków 1934.

Ciekawostki Ks. Stanisław Maciątek pełnił posługę jako spowiednik błogosławionej Anieli Salawy. Po latach kapłan tak wspominał: Wziąłem do ręki jej notatnik, na każdej stronicy po prostu pełen Boga… Naprawdę, że ja – smarkaty wówczas ksiądz, świeżo po święceniach, nie umiałem docenić należycie jak wielką łaskę rozlewała na życie moje Anielka. Ja bym powinien był jej stopy całować, bom grzesznik, a ona była świętą. Anielciu! wspomnij na mnie i módl się za niegodnym ojcem duszy, świętej duszy TwojejW. Guzewicz, Wspomnienie o księdzu Stanisławie Maciątku, proboszczu w Wiżajnach, spisane przez ks. Kazimierza Hameszmita, „Studia Ełckie” 2007, nr 9, s. 130.. Andrzej Jaśkiewicz w swoim artykule poświęconym pamięci ks. Maciątka pisał, iż kapłan był autorem polskich słów pieśni „Po górach, dolinach…”. Według Jaśkiewicza została ona specjalnie napisana na uroczystość związaną z przybyciem (maj 1939 r.) do Wiżajn kopii obrazu Matki Boskiej OstrobramskiejZob. A. Jaśkiewicz, Ksiądz Stanisław Maciątek, „Jacwież” 2002, nr 20, s. 32..

Przypisy

Bibliografia Borawski I., Ks. Stanisław Maciątek, „Głos Katolicki” 2010, nr 26. Guzewicz W., Wspomnienia o księdzu Stanisławie Maciątku, proboszczu parafii w Wiżajnach, spisane przez ks. Kazimierza Hamerszmita, „Studia Ełckie” 2007, nr 9. Guzewicz W., Moszczyński L., Aresztowanie ks. Stanisława Maciątka, „Studia Ełckie” 2018, nr 1. Guzewicz W., Moszczyński L., Aresztowania księży w parafii Wiżajny w 1939 roku jako następstwo lokalnego konfliktu wyznaniowo-narodowościowego, „Civitas et Lex” 2014, nr 4. Jaśkiewicz A., Dzieje Wiżajn, Białystok 2002. . Jaśkiewicz A., Ksiądz Stanisław Maciątek, „Jaćwież” 2002, nr 20. Kapłani wydobyci z mroku zapomnienia, „Martyria” 2017, nr 1. Na kapłańskiej drodze II: Ks. Kazimierz Hamerszmit – numer obozowy w Dachau 22575 : wspomnienia, oprac. E. Anuszkiewicz, Ełk 2002. .

Kategoria:Duchowni diecezji łomżyńskiej Kategoria:Duchowni związani z Suwałkami Kategoria:Więźniowie KL Sachsenhausen Kategoria:Więźniowie KL Soldau Kategoria:Urodzeni w 1889 Kategoria:Zmarli w 1940