Dwór w Koniuchach – dwór we wsi Koniuchy (obwód wołyński) wybudowany pod koniec XVIII w. przez Antoniego Rudzińskiego (1754–1821).
Zamek Według legendy we wsi znajdował się zamek obronny zbudowany z drewna modrzewiowego przez Stefana Czarnieckiego (1599–1665) herbu Łodzia, który został zniszczony w XVIII w. W 1722 r. Michał Potocki, od 1726 r. gubernator Wołynia, wybudował kolejny zamek w stylu barokowym, który był otoczony ziemnymi wałami o wysokości 50 m. Wokół zamku znajdowały cztery bastiony. Forteca była również chroniona przez głębokie fosy wypełnione wodą. Pod zamkiem znajdowały się duże lochy, w którym można było ukryć się przed wrogami.
Dwór Pod koniec XVIII w. Antoni Rudziński (1754–1821) herbu Prus III, syn Eustachii Elżbiety Potockiej herbu Pilawa (1720–1781)Antoni Rudziński h. Prus (III)., na miejscu zrujnowanego zamku zbudował parterowy klasyczny dwór, kryty dachem dwuspadowym, z piętrowym portykiem od frontu z czterema kolumnami podtrzymującymi fronton, z lukarnami na bocznych skrzydłach. Obiekt posiadał imponujące wyposażenie, m.in. kolekcję naczyń z porcelany z cenną zastawą chińską dla 60 osób. Ciekawym meblem z wyposażenia była stara kołyska, przypominająca ogromne jajko. Znajdowały się tu biura, sypialnie, pokoje, w których często przyjmowano gości. Wszystkie pokoje były wygodne i stylowo umeblowane. Dom był używany przez cały rok, ponieważ w pokojach znajdowały się klasyczne kominki. Dwór otaczał duży park z alejkami, w którym rosło wiele drzew ozdobnych, w tym: grab, lipa, świerk, topola i kwiatów. Najciekawszym elementem architektury była brama, ocalała po drugim zamku. Jej wysokość wynosiła około 10 m (1939 r.). Na bramie znajdowała się marmurowa płyta z łacińskim napisem. Obiekt spłonął w 1918 r.
Ostatnim właścicielem majątku w Koniuchach był Adam Tadeusz Czacki (zm. 1944). Podczas rzezi wołyńskiej majątek, w którym był niemiecki posterunek oraz uzbrojona przez Niemców polska ochrona, stał się miejscem schronienia dla polskich uchodźców, których liczba w sierpniu 1943 sięgnęła 380. Mimo to w lipcu 1943 nacjonaliści ukraińscy zamordowali w Koniuchach 50 Polaków. W styczniu 1944 roku Niemcy wraz z resztą Polaków (69 osób) wycofali się do Łokacz i Horochowa. Opuszczony dwór wraz z zabudowaniami gospodarczymi i kościołem został całkowicie spalony przez UPA 20 stycznia 1944 rokuGrzegorz Rąkowski, Wołyń. Przewodnik po Ukrainie Zachodniej. Część I, Rewasz, Pruszków 2005, ISBN 83-89188-32-5, s. 200.
Czasy współczesne Obecnie (2005 rok) pozostałościami po zamku są wały, fragmenty murów obwodowych i bastiony. Brama wjazdowa nie istnieje, w jej miejscu jest przerwa w wałach. Zachowały się fragmenty nasadzeń parkowych i pojedyncze zabudowania gospodarcze.
Przypisy
Kategoria:Nieistniejące pałace Ukrainy