Błąd formalny (łac. non sequitur – „nie wynika”) – błąd logiczny we wnioskowaniu, którego charakter miał być dedukcyjny. Polega na tym, że z przesłanek danego wnioskowania nie wynika logicznie jego wniosek. Zazwyczaj popełniany, gdy wnioskujący uznaje swoje wnioskowanie za wnioskowanie oparte na prawie logicznym, a więc wnioskowanie dedukcyjne, a w rzeczywistości tak nie jest. W istocie błąd formalny jest więc błędnym uznaniem za wnioskowanie dedukcyjnie wnioskowania niebędącego takim.
Wnioskowanie, w którym popełniono błąd formalny, może (chociaż nie musi) prowadzić do wniosku fałszywego. Mimo że popełnienie błędu formalnego nie w każdym przypadku przesądza o fałszywości wniosku, wnioskowanie obarczone błędem formalnym nie opiera się na żadnym prawie logicznym, nawet prawdziwy wniosek takiego wnioskowania nie jest więc wnioskiem dedukcyjnym i pewnym. Gdy jednak ktoś zdaje sobie sprawę, że rozumuje według rozumowania uprawdopodobniającego, nie dedukcyjnego, nie popełnia on błędu formalnego.
Przykład thumb|200px|Pięciokąt równoboczny nieforemny Przykładem błędu formalnego może być następujące wnioskowanie: {|style="border-spacing:0px" |Każdy kwadrat ma wszystkie boki równe |- |Dana figura ma wszystkie boki równe
|Dana figura jest kwadratem
Bibliografia Zygmunt Ziembiński, Logika praktyczna, Warszawa 1990
Zobacz też błąd materialny
Kategoria:Logika