thumb|240px|Osiedle Powstańców Śląskich i Gajowice Ulica Skwierzyńska – ulica położona we Wrocławiu, łącząca ulicę Owsianą z ulicą Żelazną, na osiedlu Powstańców Śląskich w dawnej dzielnicy Krzyki (odcinek od ulicy Owsianej do ulicy Zaporoskiej) oraz na osiedlu Gajowice, w dawnej dzielnicy Fabryczna (odcinek od ulicy Zaporoskiej do ulicy Żelaznej). Ulica ma długości.

Historia Ulica rozpoczyna się na skrzyżowaniu z ulicą Owsianą. Projekt tej ulicy powstał w planie regulacyjnym z 1895 r., a wytyczona została w 1904 r. przy nowo wzniesionym nasypie kolejowym. Rejon ten zabudowany został kamienicami czynszowymi, z wyjątkiem narożnej parceli przy skrzyżowaniu z ulicą Skwierzyńską przeznaczonej na szkołę. Powstało tu osiedle o zwartej, gęstej zabudowie pierzejowej w poszczególnych kwartałach ulic. Dalej ulica krzyżuje się z ulicą Lubuską, która jako droga istniała już od 1373 r. i ulicą Lwowską powstałą i zabudowaną na przełomie XIX i XX wieku.

Około 1903 r. powstały pierwsze plany budowy szkoły, wraz z budynkiem pomocniczym (mieszkalnym) przy ulicy Skwierzyńskiej 1-7. Istnieją wzmianki, iż w projekcie uczestniczył Richard Plüddemann lub osoby z jego pracowni architektonicznej. Plany budowy zatwierdzono w 1908 r., a inwestycję zrealizowano w latach 1910-1911. 20 kwietnia 1911 r. nastąpiło uroczyste otwarcie Miejskiej Szkoły Wyższej dla Dziewcząt imienia Cesarzowej Augusty (Augusta-Schule Städtische Oberschule für Mädchen). W wyniku działań wojennych podczas oblężenia Wrocławia w 1945 r. budynek znaczenie ucierpiał. Odbudowany w znacznie uproszczonej formie modernistycznej oddany został do użytku w 1950 r.. Mieściły się tu szkoły powiązane z przemysłem chemicznym – Technikum Przemysłu Włókien Sztucznych Ministerstwa Przemysłu Chemicznego, od 1955 r. Technikum Chemiczne, później dołączając do tej szkoły Technikum Gazownicze. W 1994 r. utworzono tu także XXV Liceum Ogólnokształcące, natomiast od 2002 r. utworzono Zespół Szkół Chemicznych. Od 2007 r. mieści się tu Technikum nr 15 w ramach wymienionego zespołu szkół.

Natomiast zabudowa wolnych terenów po zniszczonych kamienicach na osiedlu Południe prowadzona była w latach 1964-1975. W rejonie ulicy Skwierzyńskiej powstała zabudowa mieszkaniowa osiedla "Anna". W roku 1962 zespół "Miastoprojektu" w składzie: Kazimierz Bieńkowski (kierownik zespołu), Janusz Łowiński, Wacław Kamocki oraz Tadeusz Izbicki, wygrał konkurs na projekt zabudowy tego rejonu miasta. Tak powstawały tu w kolejnych latach budynki w technologii wielkiej płyty. Inwestorem była Wrocławska Spółdzielnia Mieszkaniowa. I tak budynki przy ulicy Skwierzyńskiej 17-19 i 22-24, oraz ulicy Zaporoskiej 24-26 zostały oddane do użytkowania w grudniu 1971 r., a budynek przy ulicy Lubuskiej 1-3 w 1980 r. Pozostały, niezabudowany przez długie lata teren w kwartale ulica Skwierzyńska, Lubuska, Wincentego Stysia (zachowały się tylko dwie kamienice przy ulicy Skwierzyńskiej 18 i 20), w latach 1996-1999 stał się miejscem inwestycji prowadzonej przez Spółdzielnię Mieszkaniową Wrocław-Południe (powstałej po podziale Wrocławskiej Spółdzielni Mieszkaniowej w 1995 r. na kilka odrębnych spółdzielni mieszkaniowych). Powstał tu zespół zabudowy zrealizowany przez Przedsiębiorstwo Budownictwa Uprzemysłowionego według projektu Biura Architektonicznego Bzdęga-Wiśniewski. Zespół projektowy w składzie: Tomasz Bzdęga, Marek Wiśniewski, Jerzy Chmura, Rafał Dudzik i Paweł Horn, został uhonorowany nagrodą pod patronatem Prezydenta Miasta Wrocławia w roku 1998 za wyróżniające się walory architektoniczne zbudowanego zespołu mieszkaniowo-usługowego.

Gajowice włączono do Wrocławia w 1868 r.. Zabudowa Gajowic uległa w dużej części zniszczeniom wojennym. W latach 60. i 70. XX wieku nastąpiła odbudowa osiedla Gajowice w ramach największej inwestycja mieszkaniowej w powojennej historii miasta. Powstałą wówczas większość zabudowy przy ulicy Skwierzyńskiej przy odcinku przebiegającym w ramach tego osiedla.

W XIX wieku, na zlecenie kupca Jacoba Manasse ceniony architekt Wilhelm Heller wykonał projekt rezydencji, która przybrała formę okazałej kamienicy w stylu neogotyku północnego. Zbudowano w 1899 r. budynek o pięciu kondygnacjach posiadał dekoracyjną fasadę z finezyjnymi balustradami balkonów i obramowaniami okiennymi, kartuszami herbowymi oraz efektownymi wykuszami. Uznaje się, iż była znakomitą wizytówką i podkreśleniem pozycji społecznej jej mieszkańców. W latach 2014–2015 przeprowadzono gruntowną modernizację i rewitalizację budynku pod nazwą Casa Solare. Inwestorem była firma AB Andrzej Balcer. Powstało 18 lokali mieszkalnych dwu-­ i trzy-pokojowych, w metrażu od 44 do 95 m², na najwyższej kondygnacji penthaus, lokale usługowe na parterze, a w piwnicach komórki lokatorskie przynależne do każdego mieszkania. W budynku zamontowano windę. Adres całej inwestycji to ulica Skwierzyńska 21, Zaporowska 33 i Lwowska 43.

W kwartale ulic: Skwierzyńska, Zaporoska i Gajowicka (rondo Żołnierzy Wyklętych), oraz sięgacza ulicy Szczęśliwej, od lutego 1998 r. do stycznia 2001 r. zrealizowano zabudowę kompleksem mieszkalno-usługowym o powierzchni 9.950 m² i kubaturze 53.250 m3. Projekt zabudowy wykonała pracownia Architekt s.c. Pracownia Projektowa na zlecenie inwestora, którym była Spółdzielnia Mieszkaniowa "Budowlani" we Wrocławiu, a wykonawcą Przedsiębiorstwo Budowlano-Projektowe MAT. Za ten projekt architekci: Juliusz Modlinger i Marek Wołyniec, otrzymali w czerwcu 2001 r. nagrodę przyznaną przez Towarzystwo Miłośników Wrocławia w ramach XIII Konkursu Klubu Budowniczych Wrocławia za najładniejszy budynek roku 2000.

Nazwy W swojej historii ulica nosiła następujące nazwy: Schwerinstrasse, do 1946 r. Skwierzyńska, od 1946 r..

Niemiecka nazwa ulicy Schwerinstrasse upamiętniała Kurta Christopha von Schwerin, urodzonego 26.10.1684 r. w Löwitz koło Anklam, poległego 6.05.1757 r. w bitwie pod Pragą, hrabiego, generalnego feldmarszałeka. Współczesna nazwa ulicy została nadana przez Zarząd Wrocławia i ogłoszona w okólniku nr 33 z 15.05.1946 r..

Układ drogowy Do ulicy Skwierzyńskiej przypisana jest droga gminna nr 105655D o długości (numer ewidencyjny drogi G1056550264011). Na odcinku od ulicy Szczęśliwej do ulicy Żelaznej do drogi przypisane są dwie jezdnie. Na niemal całej ulicy jezdnia posiada nawierzchnię z granitowej kostki brukowej, z wyjątkiem odcinka od ulicy Owsianej do ulicy Lubuskiej o nawierzchni z materiału bitumicznego.

Ulica łączy się z następującymi drogami publicznymi, kołowymi, oraz innymi drogami: + Drogi powiązane. rodzaj droga foto skrzyżowanie ulica Owsiana 160px włączenie do drogi publicznej droga wewnętrzna (do ul. W. Stysia) 160px skrzyżowanie ulica Lubuska 160px włączenie do drogi publicznej ciąg pieszo-rowerowy do ulicy W. Stysia (wzdłuż budynku ulica Wincentego Stysia 53-69) 160px włączenie do drogi publicznej droga wewnętrzna (do ul. ks. Schneidera i T. Zielińskiego) 160px skrzyżowanie ulica Lwowskaciąg pieszo-rowerowy (do ul. ks. Schneidera i T. Zielińskiego) 160px skrzyżowanie ulica Zaporoska 160px skrzyżowanie ulica Szczęśliwa 160px skrzyżowanie ulica Żelazna 160px

Ulica położona jest na działkach ewidencyjnych o łącznej powierzchni 16 713 m2, wg poniższego zestawienia:

+ Działki ewidencyjne. numer powierzchnia zagospodarowanie położenie foto nr 15, AM-33, obręb Południe 9.134 m2 droga gminna od ul. Owsianej do ul. Zaporoskiej 160px nr 44/3, AM-13, obręb Grabiszyn 7.579 m2 droga gminna od ul. Zaporoskiej do ul. Żelaznej 160px

Współcześnie cała ulica znajduje się w strefie ograniczonej prędkości (z wyjątkiem skrzyżowań z ulicą Owsianą i Zaporoską). Ulica w ramach opisanej strefy, jak i przyległe ulice, wskazana jest dla ruchu rowerowego, a na odcinku jednokierunkowym od ulicy Zaporoskiej do ulicy Szczęśliwej przewidziano kontraruch. Ponadto wskazuje się tę ulicę jako istotną dla spójności przestrzeni publicznej osiedla. Ulicą Zaproską przebiegają linie autobusowe w ramach komunikacji miejskiej.

Zabudowa i zagospodarowanie

Ulica rozpoczyna się od skrzyżowania z ulicą Owsianą, za którą na nasypie przebiega linia kolejowa nr 271 i linia kolejowa nr 273.

Północno-zachodnia strona ulicy na odcinku od ulicy Owsianej do ulicy Lubuskiej to zabudowa szkoły, w tym dom mieszkalny dla pracowników przy ulicy Skwierzyńskiej 1 i gmach szkolny Technikum nr 15 przy ulicy Skwierzyńskiej 3-7, wraz boiskiem i strzelnicą. Dalej teren i w głębi blok mieszkalny przy ulicy Lubuskiej 1-3. Natomiast strona południowo-wschodnia dla tego odcinka obejmuje zespół garaży i kompleks zabudowy pierzejowej współczesnych budynków mieszkalnych oraz zachowanych dwóch kamienic przy ulicy Skwierzyńskiej od 4 do 20b.

Zagospodarowanie terenu przy ulicy Skwierzyńskiej na odcinku od ulicy Lubuskiej do ulicy Zaporoskiej to wolnostojące, powojenne bloki (w tym po stronie północno-zachodniej przy ulicy Skwierzyńskiej 17-19 i po stronie południowo-wschodniej przy ulicy Skwierzyńskiej 22-24 oraz Zaporoskiej 24-26) i tereny zieleni, w tym nazwane: Skwer Ptasi Zagajnik i Skwer ks. Schneidera.

Odcinek ulicy od ulicy Zaporoskiej do ulicy Szczęśliwej objęty jest ciągłą zabudową pierzejową. Po stronie północno-zachodniej są to zachowane kamienice przy ulicy Skwierzyńskiej 21-31 i powojenna zabudowa uzupełniająca przy ulicy Skwierzyńskiej 33 i Szczęśliwej 36. Ponadto w obrębie wnętrza międzyblokowego położone są oficyny przy ulicy Skwierzyńskiej 27a, 27b i 29a. Natomiast po stronie południowo-wschodniej ulicy teren zabudowany jest zespołem współczesnych budynków mieszkalno-usługowych o adresach: ul. Szczęśliwa 38-42a, Skwierzyńska 26-28b, Zaporoska 35-39f.

Ostatni odcinek ulicy, od ulicy Szczęśliwej do ulicy Żelaznej, po stronie północno-wschodniej zabudowany jest wolnostojącymi budynkami mieszkalnymi przy ulicy Skwierzyńskiej 35, 37 i 38, a po stronie południowo-zachodniej budynkiem przy ulicy Skwierzyńskiej od numeru 30 do 50. Ponadto za tym budynkiem położony jest teren obiektu edukacji o adresie: ulica Skwierzyńska 34a – Wrocławska Szkoła Przyszłości.

Ulica przebiega przez teren o wysokości bezwzględnej od 118,7 do 120,0 m n.p.m..

Zieleń Przy ulicy Skwierzyńskiej znajdują się dwa nazwane obszary zieleni miejskiej: Skwer Ptasi Zagajnik, o powierzchni 4.154 m², Skwer ks. Schneidera, o powierzchni 2.988 m². Ponadto istnieje wskazanie tworzenia i zachowania szpalerów drzew wzdłuż ulicy.

Demografia Ulica przebiega przez kilka rejonów statystycznych o wysokim stopniu zaludnienia przy czym dane pochodzą z 31.12.2019 r..

+ Demografia Rejon statystyczny nr Ilość osób zameldowanych Gęstość zaludnienia [lud./km²] położenie 931312 679 11681 od ul. Owsianej do dr. wewn. i od ul. Lubuskiej do ul. Zaporoskiej strona pd-wsch 931311 648 7903 od ul. Owsianej do ul. Zaporoskiej strona pn-zach i fragment strony pd-wsch 930760 1049 33748 od ul. Zaporoskiej do ul. Szczęśliwej strona pn-zach 930790 750 9127 od ul. Zaporoskiej do ul. Żelaznej strona pd-wsch i od ul. Szczęśliwej do ul. Żelaznej strona pn-zach

Ochrona i zabytki Przy ulicy i w najbliższym sąsiedztwie znajdują się następujące zabytki i inne obiekty historyczne: