XIV Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina (również XIV Konkurs Chopinowski) – 14. edycja Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina, która odbyła się w dniach 4–22 października 2000 w Warszawie. Konkurs został zorganizowany przez Towarzystwo im. Fryderyka Chopina.
Charakterystyka konkursu thumb|left|250px|Zwycięzca konkursu, Chińczyk Li Yundi Wzięło w nim udział 94 pianistów z 25 krajów. Dyrektorem konkursu był Albert Grudziński, a dyrektorem-koordynatorem, Tomasz Stanicki. Honorowym gościem konkursu była królowa hiszpańska Sophia.
Przesłuchania konkursowe zostały podzielone na trzy etapy, które odbyły się w dniach: 5–9 października (I etap), 11–14 października (II etap) i 15–16 października (III etap). Koncerty finałowe trwały od 18 do 19 października. Konkurs wygrał Chińczyk Li Yundi zdobywając nagrodę główną w postaci złotego medalu i kwoty w wysokości 25 000 $. W dniach 20–22 października odbyły się trzy końcowe koncerty laureatów.
Kalendarium 23px Kalendarz konkursu Data 4.10 5.10 6.10 7.10 8.10 9.10 10.10 11.10 12.10 13.10 14.10 15.10 16.10 17.10 18.10 19.10 20.10 21.10 22.10 Koncert inauguracyjny Etap I Etap II Etap III Finał Koncerty laureatów 19:30 10:0017:00 10:0017:00 10:0017:00 10:0017:00 10:0017:00 10:0017:00 10:0017:00 10:0017:00 10:0017:00 10:0017:00 10:0017:00 18:00 18:00 19:00 19:00 19:00
Uczestnicy Zgodnie z regulaminem XIV edycji konkursu mogła do niego przystąpić osoba w wieku 17–28 lat. Należało do 1 marca 2000 m.in. oprócz zgłoszenia przesłać kasetę video z wyszczególnionymi w regulaminie i nagranymi przez kandydata utworami Fryderyka Chopina. Następnie powołana przez organizatora konkursu, komisja kwalifikacyjna dokonała wyboru najlepszych wykonawców, kwalifikując ich i zapraszając do udziału w konkursie. Komisja kwalifikacyjna wyłoniła 98 pianistów z 25 krajów. Ostatecznie po rezygnacji czworga pianistów, do przesłuchań konkursowych przystąpiło 94 z nich: 25px Uczestnicy I etapu Lp. Uczestnik Kraj 1. Ingrid Fliter 2. Laura Clare McDonald 3. Juri Blinow 4. Peter Petrow 5. Georgi Pironkow 6. Cai Chaoyin 7. Chen Cheng 8. Ju Jin 9. Yao Lan 10. Chen Sa 11. Yang Shahshan 12. Tan Xiaotang 13. Huang Yameng 14. Hou Yingjun 15. Li Yundi 16. Liao Chiao-han 17. Hu Ching-yun 18. Judy Chuang (Wen-chi) 19. Yen Chun-chien 20. Yi Fan-chiang 21. Martin Kasík 22. Aissa Bah 23. Daria Fadeeva 24. Marylin Frascone 25. Etsuko Hirose 26. Maxence Pilchen 27. Nicolas Stavy 28. Nino Gurewicz 29. Marianna Prjevalskaya 30. Ka-Ling Colleen Lee 31. Kam Wing-Chong 32. Ran Dank Lp. Uczestnik Kraj 33. Daniel Vaiman 34. Nami Ejiri 35. Yoko Horie 36. Chihiro Ishioka 37. Takeshi Kakehashi 38. Hisako Kawamura 39. Tokiko Kobayakawa 40. Yurie Miura 41. Musica Miyazawa 42. Yuki Negishi 43. Rieko Nezu 44. Mitsue Niimi 45. Mako Okamoto 46. Chiho Sakamoto 47. Katsushige Satō 48. Mika Satō 49. Eri Yamabe 50. Hiroaki Yamaguchi 51. Yuko Yoshida 52. Miroslav Dacić 53. Vladimir Milošević 54. Justyna Maj 55. Ryo Yanagitani 56. Libby Yu 57. Kim Jeong-won 58. Yearim Lee 59. Lee Yong-kyu 60. Yoo Yung-wook 61. Andrej Jusow 62. Yorck Hardy Rittner 63. Michał Białk 64. Katarzyna Borek Lp. Uczestnik Kraj 65. Paweł Kubica 66. Piotr Machnik 67. Joanna Marcinkowska 68. Karol Roman Masternak 69. Małgorzata Sajna 70. Natalia Sawościanik 71. Radosław Sobczak 72. Julia Stetkiewicz 73. Daniel Wnukowski 74. Piotr Żukowski 75. Feodor Amirow 76. Walentina Igoszyna 77. Aleksandr Kobrin 78. Aleksej Komarow 79. Tatjana Larionowa 80. Lidia Reznikowa 81. Mihaela Ursuleasa 82. Ning An 83. Jun Asai 84. Brenda Huang 85. Hiroko Kunitake 86. Nagai Mami 87. Alina Chalikowa 88. Andrii Szeltonoh 89. Lola Astanowa 90. Giuseppe Albanese 91. Francesco Giorgetti 92. Federico Lovato 93. Alberto Nosè 94. Roberto Prosseda
Repertuar Zgodnie z tradycją, w konkursie wykonywane były wyłącznie utwory Fryderyka Chopina. Regulamin stanowił, że uczestnicy mieli do wyboru określone utwory spośród dostępnych grup, grane z pamięci. 48px Wykaz utworów Etap IJeden z następujących nokturnów:Nokturn H-dur op. 9 nr 3;Nokturn G-dur op. 37 nr 2;Nokturn c-moll op. 48 nr 1;Nokturn fis-moll op. 48 nr 2;Nokturn Es-dur op. 55 nr 2;Nokturn H-dur op. 62 nr 1;Nokturn E-dur op. 62 nr 2. Jedna z następujących etiud:Etiuda C-dur op. 10 nr 1;Etiuda cis-moll op. 10 nr 4;Etiuda Ges-dur op. 10 nr 5;Etiuda F-dur op. 10 nr 8;Etiuda c-moll op. 10 nr 12;Etiuda a-moll op. 25 nr 11.Jedna z następujących etiud:Etiuda a-moll op. 10 nr 2;Etiuda C-dur op. 10 nr 7;Etiuda As-dur op. 10 nr 10;Etiuda Es-dur op. 10 nr 11;Etiuda a-moll op. 25 nr 4;Etiuda e-moll op. 25 nr 5;Etiuda gis-moll op. 25 nr 6;Etiuda h-moll op. 25 nr 10. Jeden z następujących utworów: Ballada g-moll op. 23Ballada F-dur op. 38Ballada As-dur op. 47Ballada f-moll op. 52Barkarola Fis-dur op. 60Fantazja f-moll op. 49. Etap II Jeden z następujących polonezów:Andante spianato i Polonez Es-dur op. 22;Polonez fis-moll op. 44;Polonez As-dur op. 53;Polonez-Fantazja As-dur op. 61. Jedno z następujących scherz: Scherzo h-moll op. 20;Scherzo b-moll op. 31;Scherzo cis-moll op. 39;Scherzo E-dur op. 54.Jeden z następujących walców:Walc Es-dur op. 18;Walc As-dur op. 34 nr 1;Walc F-dur op. 34 nr 3;Walc As-dur op. 42;Walc As-dur op. 64 nr 3.Jeden z następujących utworów:Impromptu Fis-dur op. 36;Impromptu Ges-dur op. 51;Rondo F-dur op. 5;Rondo Es-dur op. 16;co najmniej cztery kolejne preludia z op. 28, począwszy od nr 8;Preludium cis-moll op. 45;Berceuse Des-dur op. 57;Tarantela As-dur op. 43;Etiuda es-moll op. 10 nr 6;Etiuda cis-moll op. 25 nr 7. Etap IIIPełny cykl mazurków spośród następujących opusów:17;24;30;33;41;50;56;59.Jedna z następujących sonat:Sonata b-moll op. 35lubSonata h-moll op. 58. FinałJeden z koncertów:Koncert fortepianowy e-moll op. 11lubKoncert fortepianowy f-moll op. 21.
Fortepiany konkursowe Pianiści uczestniczący w XIV Konkursie Chopinowskim mogli wybrać fortepian, na którym grali podczas konkursu, spośród czterech instrumentów następujących marek: Kawai, Steinway (nr końcowy 25), Steinway (nr końcowy 30) i Yamaha. 58 z 94 uczestników wybrało fortepiany marki Steinway. Kilka razy pianiści w trakcie konkursu zmieniali markę fortepianu (Piotr Machnik czy Feodor Amirow).
Jury Do konkursowego przebiegu przesłuchań oraz podziału nagród powołano jury, w następującym składzie: 35px Skład jury Lp. Juror Kraj Funkcja 1. Andrzej Jasiński przewodniczący jury 2. Piotr Paleczny wiceprzewodniczący jury 3. Bernard Ringeissen wiceprzewodniczący jury 4. Martha Argerich członek jury 5. Edward Auer członek jury 6. Paul Badura-Skoda członek jury 7. Arnoldo Cohen członek jury 8. Sequeira Costa członek jury 9. Halina Czerny-Stefańska członek jury 10. Ikuko Endō członek jury 11. Kazimierz Gierżod członek jury 12. Lidia Grychtołówna członek jury 13. Adam Harasiewicz członek jury 14. Eugene Indjic członek jury 15. Ivan Klánský członek jury 16. Wiktor Mierżanow członek jury 17. Germaine Mounier członek jury 18. Hiroko Nakamura członek jury 19. Sergio Perticaroli członek jury 20. Annerose Schmidt członek jury 21. Regina Smendzianka członek jury 22. Józef Stompel członek jury 23. Arie Vardi członek jury 24. Jan Ekier honorowy przewodniczący jury
Po zakończeniu konkursu przewodniczący jury Andrzej Jasiński w wypowiedzi dla dziennikarzy tak podsumował konkurs stwierdzając m.in.:
System oceny występów pianistów System kwalifikacji różnił się w sposób zasadniczy od regulaminów poprzednich konkursów. Ocena gry uczestników konkursu opierała się na dwóch systemach.
System A – polegał na postawieniu przy nazwisku z listy uczestników, deklaratywnej oceny "tak" lub "nie". Po każdym z trzech etapów system ten kwalifikował pianistę lub nie, do przejścia do kolejnego etapu. Był też podstawą przyznawania nagród specjalnych. System B – polegał na punktacji pianisty: po I, II i III etapie w skali od 1 do 100, jako system wspomagający, a po finale w skali od 1 do 12 punktów, jako system stosowany przy przyznawaniu nagród regulaminowych.
Po zakończeniu przesłuchań danego etapu i dokonaniu obliczeń jurorzy otrzymywali wyniki przesłuchań w formie wykazu liczb głosów "tak", uszeregowanych od liczby najwyższej do najniższej, jednakże bez średnich arytmetycznych ocen punktowych. Jury decydowało drogą jawnego głosowania, przy której pozycji zamknąć wykaz głosów "tak" kwalifikujących do przejścia do kolejnego etapu. W przypadku niemożności wyłonienia pełnej grupy kandydatów do kolejnych etapów systemem A, wykorzystywano system B, dopuszczając kolejnych najwyżej punktowanych uczestników. Liczbę dopuszczonych do kolejnych etapów określał regulamin konkursu.
Przebieg konkursu Koncert inauguracyjny Konkurs rozpoczął się 4 października koncertem inauguracyjnym w warszawskiej Filharmonii Narodowej. Wystąpiła Orkiestra Symfoniczna Filharmonii Narodowej pod dyrekcją Kazimierza Korda, skrzypek Konstanty Andrzej Kulka, którzy wykonali Koncert na orkiestrę – Witolda Lutosławskiego oraz Koncert skrzypcowy A-dur op. 8 – Mieczysława Karłowicza oraz solistka Elżbieta Szmytka (sopran), którzy wykonali III Symfonię Pieśń o nocy op. 27: na tenor, chór mieszany i orkiestrę do słów Dżaluladdina Rumiego – Karola Szymanowskiego.
I etap 5 października 2000 rozpoczął się I etap konkursu. Pianiści występowali w kolejności ustalonej na podstawie losowania liter alfabetu (wylosowano literę „M”). Jako pierwszy w I etapie wystąpił Polak Piotr Machnik. Uczestnicy przez pięć kolejnych dni występowali kolejno w dwóch sesjach: porannej (rozpoczynającej się o godzinie 10:00) i popołudniowej (rozpoczynającej się o godzinie 17:00).
II etap Do II etapu zostało dopuszczonych 38 pianistów (w tym 4 Polaków) mających najwyższą średnią arytmetyczną ocen punktowych wszystkich jurorów przy jednoczesnym uwzględnieniu procentowych wskaźników subiektywnej deklaracji dopuszczenia ich do II etapu. 25px Uczestnicy II etapu Lp. Uczestnik Kraj 1. Ingrid Fliter 2. Juri Blinow 3. Chen Cheng 4. Ju Jin 5. Chen Sa 6. Tan Xiaotang 7. Li Yundi 8. Yen Chun-chien 9. Martin Kasík 10. Etsuko Hirose 11. Maxence Pilchen 12. Nicolas Stavy 13. Marianna Prjevalskaya Lp. Uczestnik Kraj 14. Ka-Ling Colleen Lee 15. Nami Ejiri 16. Takeshi Kakehashi 17. Yurie Miura 18. Rieko Nezu 19. Mika Satō 20. Hiroaki Yamaguchi 21. Vladimir Milošević 22. Kim Jeong-won 23. Yoo Yung-wook 24. Andrej Jusow 25. Yorck Hardy Rittner 26. Piotr Machnik Lp. Uczestnik Kraj 27. Natalia Sawościanik 28. Radosław Sobczak 29. Daniel Wnukowski 30. Feodor Amirow 31. Walentina Igoszyna 32. Aleksandr Kobrin 33. Aleksej Komarow 34. Mihaela Ursuleasa 35. Ning An 36. Giuseppe Albanese 37. Alberto Nosè 38. Roberto Prosseda
III Etap Do III etapu jury konkursu dopuściło 12 pianistów (w tym Polaka Radosława Sobczaka). 25px Uczestnicy III etapu Lp. Uczestnik Kraj 1. Ingrid Fliter 2. Chen Sa 3. Li Yundi 4. Etsuko Hirose 5. Nicolas Stavy 6. Mika Satō 7. Radosław Sobczak 8. Walentina Igoszyna 9. Aleksandr Kobrin 10. Mihaela Ursuleasa 11. Ning An 12. Alberto Nosè
Finał Decyzją jury do finału zakwalifikowano 6 pianistów. Pięciu finalistów zdecydowało się na wykonanie Koncertu fortepianowego e-moll op. 11, tylko Argentynka Ingrid Fliter wybrała Koncert f-moll op. 21. 25px Finaliści Lp. Finalista Kraj 1. Ingrid Fliter 2. Chen Sa 3. Li Yundi 4. Mika Satō 5. Aleksandr Kobrin 6. Alberto Nosè
Inne wydarzenia 17 października 2000, w 151. rocznicę śmierci Fryderyka Chopina, odbyły się związane z tym uroczystości: msza święta, a następnie nadzwyczajny koncert oratoryjny z utworem Requiem Wolfganga Amadeusa Mozarta w bazylice św. Krzyża w wykonaniu solistów oraz chóru i orkiestry Filharmonii Narodowej pod dyrekcją Kazimerza Korda.
Nagrody i wyróżnienia