thumb Kruchaweczka popielatoblaszkowa (Psathyrella tephrophylla (Romagn.) Bon) – gatunek grzybów należący do rodziny kruchaweczkowatych (Psathyrellaceae).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Psathyrella, Psathyrellaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy opisał go w 1852 r. Henri Charles Louis Romagnesi, nadając mu nazwę Drosophila tephrophylla. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę, nadał Marcel Bon w 1983 r. Synonimy: Drosophila tephrophylla Romagn. 1952 Psathyrella tephrophylla (Romagn.) M.M. Moser 1955 Polską nazwę zaproponował Władysław Wojewoda w 2003 r.
Morfologia Kapelusz Średnica 5–75 mm, początkowo stożkowato-dzwonkowaty, później wypukło-piramidalny z mniej lub bardziej falistym brzegiem lub płaskowypukły z tępym garbkiem. Powierzchnia młodych okazów o barwie daktyli. Jest bardzo higrofaniczny, w stanie wilgotnym szybko blednący do szarobrązowego. Matowa, bezwłosa powierzchnia marszczy się promieniście podczas odwodnienia. U młodych okazów występuje osłona w postaci białawych włókienek lub płatków przyczepionych do brzegu, a także włókienek pokrywających dolne dwie trzecie trzonu. Jest bardzo nietrwała i szybko zanika, a czasem jej brak. Trzon Wysokość 50–95 mm, grubość 8–12 mm, na ogół smukły, prosty lub często zakrzywiony, cylindryczny i stopniowo rozszerzający się ku podstawie, z maczugowatą, ale nie cebulowatą podstawą osiągającą średnicę do 13 mm. Powierzchnia biała, łatwo pękająca pod kapeluszem, na ogół naga lub w dolnych dwóch trzecich pokryta włókienkami, wierzchołek oprószony, prążkowany od zarodników. W pobliżu podstawy występuje strefa pierścieniowa. Blaszki Średnio gęste, o szerokości 4–6 mm, brzuchate, szeroko przyrośnięte, jasnobrązowe z niekiedy purpurowym połyskiem, szybko i wyraźnie stające się ciemno popielatoszare. Ostrza na ogół białe, ale czasami nabiegłe na czerwono. Miąższ W kapeluszu o grubości 2–4 mm w środku i 1–2 mm na obwodzie, brązowy, beżowy lub białawy, w zależności od stopnia nawodnienia; w trzonie białawy. Smak i zapach typowo grzybowy. Cechy mikroskopowe Zarodniki 1,8-2,2, prawie cylindryczne, podłużne, w widoku z boku lekko spłaszczone, czasami wąsko migdałowatelub z wgłębieniem nad hilum, rzadko nieco fasolkowate, czerwono-brązowe. Pleurocystydy 20-40 × 6–10 μm, butelkowate do stożkowatych, blade, rozproszone. Cheilocystydy dwóch rodzajów: (1): 15-30 × 5–10 μm, podobne do pleurocystyd, liczne lub czasami rozproszone, (2): małe, maczugowate, rozproszone; pileocystydy i kaulocystydy podobne do pleurocystyd lub rozszerzone u podstawy; komórki osłonowe o szerokości 10–40 μm, prawie kuliste, czasami żółtobrązowo pigmentowane, gładkie lub delikatnie brodawkowate. Obecne sprzążki. Cechy mikroskopowe Bazydiospory ciemnoczerwonobrązowe, nieprzezroczyste, z dużą, centralną porą rostkową. Cheilocstydy liczne, bezbarwne, cienkościenne, wysoce polimorficzne, butelkowate do maczugowatych, czasami z rozwidlonym wierzchołkiem, pokryte zielonkawymi, śluzowatymi kroplami w amoniaku. Pleurocystydy liczne, cienkościenne, bezbarwne, polimorficzne, ale zasadniczo maczugowate.
Występowanie i siedlisko Znane jest występowanie Psathyrella tephrophylla tylko w niektórych krajach Europy. Władysław Wojewoda w swoim zestawieniu grzybów wielkoowocnikowych Polski w 2003 r. podaje tylko 2 stanowiska z uwagą, że jego rozprzestrzenienie w Polsce i stopień zagrożenia nie są znane.
Grzyb saprotroficzny. Występuje w liściastych lasach i zaroślach na ziemi wśród traw.
Przypisy
Kategoria:Kruchaweczkowate Kategoria:Mykobiota Polski