Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (MRPiPS) – polskie ministerstwo kierowane przez ministra właściwego do spraw pracy, zabezpieczenia społecznego i rodzinyRozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (). Resort został utworzony 3 stycznia 1918 przez Radę Regencyjną Królestwa Polskiego jako Ministerstwo Opieki Społecznej i Ochrony PracyDekret Rady Regencyjnej o tymczasowej organizacji Władz Naczelnych w Królestwie Polskiem ().
Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zostało 7 października 2020 przekształcone w Ministerstwo Rodziny i Polityki SpołecznejRozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 października 2020 r. w sprawie utworzenia Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej (). 12 sierpnia 2021 weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 sierpnia 2021 r. w sprawie przekształcenia Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej, w wyniku którego do Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej włączono ponownie sprawy działu praca z Ministerstwa Rozwoju, Pracy i Technologii. 13 grudnia 2023 rozporządzeniem Rady Ministrów Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej zostało ponownie przekształcone w Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki SpołecznejRozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2023 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie utworzenia Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej ().
Kierownictwo Agnieszka Dziemianowicz-Bąk (NL) – minister rodziny, pracy i polityki społecznej od 13 grudnia 2023 Aleksandra Gajewska (KO) – sekretarz stanu od 13 grudnia 2023 Monika Sikora (NL) – sekretarz stanu i pełnomocnik rządu ds. osób niepełnosprawnych od 17 sierpnia 2026 Sebastian Gajewski (NL) – podsekretarz stanu od 19 grudnia 2023 Katarzyna Nowakowska (PL2050) – podsekretarz stanu od 19 stycznia 2024 Małgorzata Baranowska – podsekretarz stanu od 16 września 2024 Mateusz Hebda – dyrektor generalny od lipca 2026
Zakres działania ministra
Dział praca obejmuje sprawy: zatrudnienia i przeciwdziałania bezrobociu; stosunków pracy i warunków pracy; wynagrodzeń i świadczeń pracowniczych; zbiorowych stosunków pracy i sporów zbiorowych.
Dział rodzina obejmuje sprawy: rozwoju i ochrony instytucji małżeństwa, dzieci i rodziny; rządowych programów wspierania rodziny, w szczególności rodzin znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, a także rodzin wielodzietnych lub niepełnych; przeciwdziałania patologiom i dyskryminacji w rodzinie; uwarunkowań demograficznych w kraju; koordynowania i organizowania współpracy organów administracji publicznej, organizacji pozarządowych i instytucji w zakresie realizacji praw rodziny, dzieci i osób starszych potrzebujących wsparcia; współpracy międzynarodowej dotyczącej realizacji i ochrony praw rodziny, dzieci, młodzieży, kobiet, mężczyzn i osób starszych.
Dział zabezpieczenie społeczne obejmuje sprawy: ubezpieczeń społecznych i zaopatrzenia społecznego; funduszy emerytalnych; pomocy społecznej i świadczeń na rzecz rodziny; świadczeń socjalnych, zatrudnienia, rehabilitacji społecznej i zawodowej osób niepełnosprawnych; kombatantów i osób represjonowanych; koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, z wyjątkiem rzeczowych świadczeń leczniczych; działalności pożytku publicznego, w tym nadzoru nad prowadzeniem tej działalności przez organizacje pożytku publicznego, z wyłączeniem nadzoru nad działalnością w zakresie ratownictwa i ochrony ludności. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego sprawuje nadzór nad Prezesem Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych.
Struktura organizacyjna
W skład ministerstwa wchodzi Gabinet Polityczny Ministra oraz następujące jednostki organizacyjne: Departament Analiz Ekonomicznych Departament Budżetu Departament Demografii Departament Dialogu i Partnerstwa Społecznego Departament Ekonomii Społecznej Departament Funduszy Departament Informatyki Departament Integracji Społecznej Departament Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego Departament Polityki Rodzinnej Departament Pomocy Społecznej Departament Prawa Pracy Departament Prawny Departament Rynku Pracy Departament Ubezpieczeń Społecznych Departament Wdrażania Europejskiego Funduszu Społecznego Departament Współpracy Międzynarodowej Biuro Dyrektora Generalnego Biuro Kontroli i Audytu Biuro Ministra Biuro Obsługi Ministerstwa Biuro Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych.
Organ podległy ministrowi: Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Jednostki organizacyjne podległe ministrowi: Centrum Partnerstwa Społecznego „Dialog” im. Andrzeja Bączkowskiego Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Zakład Wydawniczo-Poligraficzny MRPiPS
Jednostki organizacyjne nadzorowane przez ministra: Centralny Instytut Ochrony Pracy – Państwowy Instytut Badawczy Główna Biblioteka Pracy i Zabezpieczenia Społecznego Instytut Pracy i Spraw Socjalnych Ochotnicze Hufce Pracy Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych Zakład Ubezpieczeń Społecznych
Historia W latach 1987–1999 zadania z zakresu spraw zatrudnienia, świadczeń i ubezpieczeń społecznych wykonywało Ministerstwo Pracy i Polityki Socjalnej. Po wprowadzeniu działów administracji rządowej jego miejsce w rządzie Jerzego Buzka zajęło Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej utworzone na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z 26 października 1999 Urząd obsługiwał ministra właściwego do spraw dwóch działów: praca i zabezpieczenie społeczne.
W 2003 rząd Leszka Millera postanowił połączyć Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej z Ministerstwem Gospodarki. Nowy resort został utworzony na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z 7 stycznia 2003 pod nazwą Ministerstwo Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej i obsługiwał następujące działy: gospodarka, praca, rozwój regionalny, turystyka i zabezpieczenie społeczne. W 2004 kolejnego przekształcenia dokonał rząd Marka Belki. Rozporządzeniami Rady Ministrów z 2 maja 2004 dotychczasowe Ministerstwo Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej podzielono na dwa urzędy: Ministerstwo Gospodarki i Pracy (gospodarka, praca, rozwój regionalny i turystyka) oraz Ministerstwo Polityki Społecznej (zabezpieczenie społeczne).
W 2005 rząd Kazimierza Marcinkiewicza przywrócił Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej. Zostało ono utworzone zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z 31 października 2005 r. poprzez przekształcenie Ministerstwa Polityki Społecznej, do którego włączono część komórek organizacyjnych zlikwidowanego Ministerstwa Gospodarki i Pracy. Odtworzony resort ponownie przejął sprawy obsługi dwóch działów: praca i zabezpieczenie społeczne. Od 2 marca 2007 do 25 czerwca 2007 i ponownie od 14 sierpnia 2007 urząd wykonywał również zadania związane z obsługą działu sprawy rodziny, który 9 września 2010 został przekształcony w dział rodzina.
W 2015 rząd Beaty Szydło dokonał zmiany nazwy ministerstwa. Na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z 3 grudnia 2015 (z mocą od 16 listopada 2015) Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej zostało przemianowane na Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (przekształcenie to nie było związane ze zmianą kompetencji resortu).
7 października 2020, w wyniku reorganizacji rządu Mateusza Morawieckiego z ministerstwa wydzielono obsługę działu administracji rządowej praca wcielając zadania z tego zakresu do Ministerstwa Rozwoju, Pracy i Technologii utworzonego w wyniku przekształcenia Ministerstwa RozwojuRozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 października 2020 r. w sprawie utworzenia Ministerstwa Rozwoju, Pracy i Technologii ().
Lista ministrów +Lp.ZdjęcieImię i Nazwisko (partia polityczna)Objęcie urzęduZłożenie urzęduDługość urzęduRządMinisterstwo pracy i polityki społecznej 1.90pxLongin Komołowski (RS AWS)19 X 199919 X 2001 dniRząd Jerzego BuzkaMinisterstwo gospodarki, pracy i polityki społecznej 2.90pxJerzy Hausner (SLD)19 X 20012 V 2004 dniłącznie dniRząd Leszka MilleraMinisterstwo gospodarki i pracy (równolegle z ministerstwem polityki społecznej) (2.)90pxJerzy Hausner (SLD / bezpartyjny)2 V 200431 III 2005 dniPierwszy rząd Marka Belki Drugi rząd Marka Belki (2.)Ministerstwo polityki społecznej (równolegle z ministerstwem gospodarki i pracy) 3.90pxKrzysztof Pater (SLD) (ur. 1961) 2 V 2004 24 XI 2004 dniPierwszy rząd Marka BelkiDrugi rząd Marka Belki 4. 90pxIzabela Jaruga-Nowacka (UP / UL)24 XI 200431 X 2005 dni (4.)Ministerstwo pracy i polityki społecznej 5.90pxKrzysztof Michałkiewicz (PiS)31 X 20055 V 2006 dniRząd Kazimierza Marcinkiewicza 6.90pxAnna Kalata (Samoobrona RP)5 V 200613 VIII 2007 dniRząd Jarosława Kaczyńskiego 7.90pxJoanna Kluzik-Rostkowska (PiS)13 VIII 200716 XI 2007 dni 8.90pxJolanta Fedak (PSL)16 XI 200718 XI 2011 dniPierwszy rząd Donalda Tuska 9.90pxWładysław Kosiniak-Kamysz (PSL)18 XI 201116 XI 2015 dniDrugi rząd Donalda TuskaRząd Ewy KopaczMinisterstwo rodziny, pracy i polityki społecznej 10.119x119pxElżbieta Rafalska (PiS)16 XI 20153 VI 2019 dniRząd Beaty SzydłoPierwszy rząd Mateusza Morawieckiego 11.90pxBożena Borys-Szopa (PiS)4 VI 201915 XI 2019 dni 12. 90px Marlena Maląg (PiS)15 XI 20196 X 2020 dniłącznie dniDrugi rząd Mateusza MorawieckiegoMinisterstwo rodziny i polityki społecznej (12.)90pxMarlena Maląg (PiS)6 X 202026 XI 2023 dniDrugi rząd Mateusza Morawieckiego 13. 90pxDorota Bojemska27 XI 202313 XII 2023 dniTrzeci rząd Mateusza MorawieckiegoMinisterstwo rodziny, pracy i polityki społecznej 14.90pxAgnieszka Dziemianowicz-Bąk (NL) (ur. 1984)13 XII 2023nadal dniTrzeci rząd Donalda Tuska
Zobacz też Ministerstwa w III Rzeczypospolitej Główna Biblioteka Pracy i Zabezpieczenia Społecznego
Przypisy
Linki zewnętrzne Oficjalna strona Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Kategoria:Organizacje pracy socjalnej Kategoria:Rodzina w Polsce