Jaskinia Niedźwiedzia Górna – jaskinia krasowa na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej w Polsce. Długość jej korytarzy wynosi 635 m, a deniwelacja ponad 30 m.
Położenie Jaskinia położona w prawym zboczu doliny Wiercicy, 12 km na wschód od Gór Sokolich, w Złotym Potoku w gminie Janów (powiat częstochowski). Leży w granicach rezerwatu przyrody Parkowe. Wejście znajduje się na wysokości 330 m n.p.m.
Charakterystyka Jaskinia rozwinięta jest w dwóch poziomach, które różnią się znacznie między sobą zarówno pod względem morfologii, wypełniających je osadów, w tym występujących w nich artefaktów (górne piętro) i kopalnej fauny kręgowców (dolne piętro), mikroklimatu (odpowiednio dynamiczny i statyczny ciepły). Górny poziom tworzy wielka Sala Krasińskiego o pochyłym dnie, do której prowadzi wejście. Połączona jest ona ciasną Studnią Popielcową o głębokości 18 m z poziomem dolnym, który stanowi system splątanych sal i korytarzy o bogatej szacie naciekowej. Wyróżniają się wśród nich Główny Chodnik, Sala ze Stalagmitem, Dworzec, Kręta Aleja, Szkieleciarki i Białe Ulice. Najniższy punkt jaskini leży 24 m poniżej poziomu wejścia.
Stwierdzono, że dolna część Jaskini Niedźwiedziej Górnej i Grota Niedźwiedzia położone są na tym samym poziomie. Historia odkrycia i badań Jaskinia Niedźwiedzia Górna została odkryta zimą 2011/2012 r. przez W. Kuczoka, M. Pawełczyka, R. Klimarę i J. SurmaczaKuczok W., Nowak J., Surmacz J., "Jaskinia Niedźwiedzia Górna", Jaskinie nr 1(70) 2013; https://www.jaskiniejury.pl/jaskinie-wyzyny/74-jaskinia-niedzwiedzia-gorna. Już na wiosnę 2012 r. wejście do niej zostało zamknięte i jaskinia jest niedostępna do zwiedzania. Wejścia do niej są kontrolowane i ograniczone do maksymalnie kilku wejść w ciągu roku. Od 2015 r. Jaskinia Niedźwiedzia Górna jest przedmiotem prac dokumentacyjnych i badawczych, obejmujących obserwacje geologiczno-geomorfologiczne, mikroklimatyczne, paleozoologiczne, archeologiczne i biologiczne (fauna nietoperzy i bezkręgowców).
Fauna jaskiniowa W trakcie dotychczasowych badań w jaskini stwierdzono liczne występowanie Choleva lederiana gracilenta, podgatunku chrząszcza z rodziny Leiodidae, będącego reliktem epoki lodowej. Wcześniej znany on był jedynie z dwóch jaskiń na terenie Sokolich Gór (Jaskinia pod Sokolą Górą i Jaskinia Studnisko).
Przypisy
Bibliografia Wykaz jaskiń ; Andrzej Tyc, Magdalena Słupińska, Joanna Kocot-Zalewska: Wstępne wyniki badań mikroklimatycznych Jaskini Niedźwiedziej Górnej w Złotym Potoku na Wyżynie Częstochowskiej [w:] Materiały 51. Sympozjum Speleologicznego, Zakopane 2017, s. 94; Joanna Kocot-Zalewska, Magdalena Słupińska: Choleva lederiana gracilenta (Szymczakowski 1957) w Jaskini Niedźwiedziej Górnej na Wyżynie Częstochowskiej [w:] Materiały 51. Sympozjum Speleologicznego, Zakopane 2017, s. 72. Niedźwiedzia Górna, Jaskinia