thumb|Mutisia acuminata thumb|Mutisia ilicifolia Mutisia – rodzaj roślin z rodziny astrowatych (Asteraceae). Obejmuje 63–65 gatunków. Rośliny te występują w Ameryce Południowej, głównie w Andach na obszarze Chile i Argentyny, ale też dalej na północ sięgając po Kolumbię, a poza tym w Paragwaju, Urugwaju i południowo-wschodniej Brazylii i północno-wschodniej Argentynie. Rosną w różnych formacjach zaroślowych i na terenach skalistych. Liczne gatunki są pnączami co jest rzadkie wśród przedstawicieli astrowatych. Kwiaty zapylane są zwykle przez owady, ale gatunki o kwiatach czerwonych zapylane są przez kolibry (poza barwą adaptacją do tych zapylaczy jest tworzenie koszyczków zwisających o wydłużonych kwiatach rurkowatych).

Niektóre gatunki uprawiane są jako rośliny ozdobne. Za najbardziej mrozoodporny gatunek uznawany jest Mutisia oligodon, przy czym w okresie zimowym jego korzenie należy chronić przed nadmiarem wilgoci.

Nazwa rodzaju upamiętnia hiszpańskiego botanika i badacza przyrody Ameryki Południowej – José Celestino Mutisa (1732–1808).

Morfologia thumb|Mutisia clematis Pokrój Często pnącza, poza tym krzewy osiągające do 3 m wysokości i półkrzewy. Liście Zimozielone i skrętoległe. Blaszka wąsko lancetowata do jajowatej, całobrzega, ząbkowana, głęboko wcinana i klapowana, rzadko pierzasto złożona. W ostatnim przypadku oś liścia zawsze zakończona jest wąsem czepnym trzy- lub pięciokrotnie rozwidlonym, czasem też liście pojedyncze zakończone bywają wąsem czepnym.

Kwiaty Zebrane w koszyczki wyrastające pojedynczo na końcach pędów lub naprzeciw liści. Koszyczki różnej wielkości – od drobnych po okazałe, prosto wzniesione lub zwisające. Kwiaty w koszyczkach wszystkie podobne i obupłciowe lub zróżnicowane na rurkowate wewnątrz i obupłciowe oraz języczkowate zewnętrzne i żeńskie. Okrywa rozmaicie u różnych gatunków wykształcona – krótko- lub długowalcowata, wąsko lub szeroko dzwonkowata, z listkami w wielu szeregach dachówkowato na siebie nachodzących. Osadnik (dno kwiatostanowe) nagie (bez plewinek), płaskie lub wypukłe. Kwiaty języczkowate na brzegu koszyczka (jeśli są obecne) mają okazały płatek skierowany na zewnątrz koszyczka zwieńczony trzema ząbkami oraz drobny jeden lub dwa płatki z drugiej strony, silnie zredukowane. Płatki są żółte, pomarańczowe, różowe, fioletowe lub białe. Kwiaty rurkowate są zwykle żółte, także dwuwargowe, z jedną wargą trójząbkową na końcu i drugą złożoną z dwóch równowąskich łatek z reguły skierowanych prosto ku górze. W kwiatach obupłciowych pręcików jest 5. Zalążnia jest dolna, jednokomorowa, z pojedynczym słupkiem rozwidlonym na końcu. Owoce Niełupki wrzecionowate, bruzdowane, z ośćmi puchu kielichowego spłaszczonymi, pierzastymi, białymi lub szarawymi.

Systematyka Pozycja systematyczna Rodzaj z podplemienia Mutisiinae (Cass.) Dumort. (1829), plemienia Mutisieae Cass. (1819). i podrodziny Mutisioideae w obrębie rodziny astrowatych (Asteraceae).

Wykaz gatunków

Przypisy

Kategoria:Mutisioideae