mały|Czarnofigurowy dzban (olpe) z pracowni Amazisa (ok. 540 p.n.e., w zbiorach Luwru) mały|Sygnatura Amazisa na tym naczyniu Amazis (VI wiek p.n.e.) – grecki garncarz i malarz, jeden z najwybitniejszych twórców w stylu czarnofigurowym.
Choć działał w Atenach, był najpewniej Grekiem z Egiptu Wskazywałoby na to nie tylko obce, wschodnie imię (jak filhelleńskiego faraona), lecz także aluzyjne wyobrażenia w twórczości Eksekiasa negroidalnych postaci podpisanych tym imieniem (M.L. Bernhard, Greckie malarstwo wazowe, dz. cyt., s. 60). (być może pochodził z Naukratis w delcie Nilu), czynnym w okresie od ok. 555 p.n.e. do ok. 525 p.n.e.
Przypuszczalnie wprowadził do greckiej ceramiki alabastron jako nowy typ naczynia zapożyczony z Egiptu. Uważa się, iż rywalizował z Eksekiasem, a współpracując z innymi artystami, wytworzył własny charakterystyczny wariant czarnofigurowego stylu, nacechowany określoną tematyką. Do jego ulubionych tematów należały sceny z życia codziennego oraz z mitów dionizyjskich. Znamienne może też być wprowadzanie w kompozycji orientalnych postaci uskrzydlonych oraz archaizujący kształt modelowanych przez niego lekytów.
Zachowało się osiem wytworzonych i sygnowanych przez niego naczyń zdobionych czarnofigurowo, dwa inne zdobione przez Lydosa oraz anonimowa czara czerwonofigurowa. Wśród mniejszych naczyń sygnował skyfos i lekyty ze scenami okolicznościowymi typowymi dla darów ślubnychThomas Mannack: Griechische Vasenmalerei. Eine Einführung. Darmstadt: Philipp von Zabern, 2012, s. 120..
Egzemplarze jego naczyń znajdują się także w posiadaniu muzeów polskich (Muzeum Narodowe w Warszawie, Muzeum Czartoryskich w Krakowie).
Znacznie więcej zdobionych naczyń (co najmniej 100) przypisywanych jest współpracującemu z jego pracownią twórcy, nazwanemu umownie Malarzem Amazisa. Wyodrębnienie go ostatecznie podważyło długo utrzymywane twierdzenie, jakoby sam Amazis był dekoratorem wszystkich naczyń wykonywanych w jego warsztacie.
Uwagi
Przypisy Janusz A. Ostrowski: Słownik artystów starożytności. Architektura, rzeźba, malarstwo, rzemiosło artystyczne. Katowice: Wydawnictwo „Książnica”, 1994, s. 19, . Guy Rachet: Słownik cywilizacji greckiej. Katowice: Wydawnictwo "Książnica", 2006, s. 36, . Maria Ludwika Bernhard: Greckie malarstwo wazowe. Wrocław: Wydawnictwo Ossolineum, 1966, s. 60.
Kategoria:Malarze starożytnej Grecji Kategoria:Garncarze starożytnej Grecji Kategoria:Zmarli w VI wieku p.n.e.