Urva – rodzaj drapieżnych ssaków z podrodziny Herpestinae w obrębie rodziny mangustowatych (Herpestidae).
Rozmieszczenie geograficzne Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Azji (Arabia Saudyjska, Bahrajn, Kuwejt, Iran, Afganistan, Pakistan, Chiny, Indie, Sri Lanka, Nepal, Bangladesz, Bhutan, Mjanma, Tajlandia, Kambodża, Wietnam, Malezja, Singapur, Filipiny i Indonezja).
Morfologia Długość ciała (bez ogona) 25–55,8 cm, długość ogona 17,2–47 cm, długość tylnej stopy 6–10,9 cm, długość ucha 1,8–3,5 cm; masa ciała 305–4000 g; samce są większe i cięższe od samic.
Systematyka Rodzaj zdefiniował w 1837 roku angielski etnolog i przyrodnik Brian Houghton Hodgson w artykule zatytułowanym O nowym rodzaju stopochodnych, opublikowanym w czasopiśmie „The Journal of the Asiatic Society of Bengal”. Gatunkiem typowym jest (oryginalne oznaczenie) mangusta krabożerna (U. urva).
Etymologia Mangusta: wschodnioindyjska nazwa Mangutia dla tego gatunku, zaadaptowana jako „la Mangouste” przez Buffona w 1765 roku, od telugu mangīsu lub marathi mangus ‘mangusta’. Gatunek typowy: Horsfield wymienił kilka gatunków – Viverra ichneumon , Ichneumon major (= Viverra ichneumon ), Ichneumon edwardsii , Ichneumon griseus (= Viverra nems (nomen dubium)), Ichneumon javanicus , Mustela galera (nomen dubium) i Ichneumon ruber (= Ichneumon javanicus ) – nie wskazując gatunku typowego. Urva: nepalska nazwa Arva dla mangusty krabożernej. Mesobema: gr. μεσος mesos ‘środkowy, pośredni’; βημα bēma, βηματος bēmatos ‘krok, chód’. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Urva cancrivora (= Gulo urva ). Calogale (Galogale): gr. καλος kalos ‘piękny’; γαλεη galeē lub γαλη galē ‘łasica’. Gatunek typowy: Gray wymienił kilkanaście gatunków – Herpestes sanguineus , Herpestes badius (= Herpestes sanguineus ), Herpestes ornatus (= Herpestes sanguineus ), Herpestes punctulatus (= Herpestes sanguineus ), Calogale venatica (= Herpestes sanguineus ), Herpestes gracilisPodgatunek Herpestes sanguineus. , Calogale grantii , Cynictis melanurus , Herpestes mutgigella , Herpestes nepalensis (= Mangusta auropunctata ), Mangusta (Herpestes) nyulaPodgatunek U. edwardsii. , Herpestes rutilus (= Ichneumon javanica ), Herpestes thysanurusPodgatunek U. smithii. i Herpestes microcephalus (nomen dubium) – z których gatunkiem typowym jest (późniejsze oznaczenie) Herpestes nepalensis (= Mangusta auropunctata ). Calictis: gr. καλος kalos ‘piękny’; ικτις iktis, ικτιδις iktidis ‘łasica’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Herpestes smithii . Onychogale: gr. ονυξ onux, ονυχος onukhos ‘pazur, paznokieć’; γαλεη galeē lub γαλη galē ‘łasica’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Herpestes maccarthiae (= Herpestes fuscus ). Taeniogale: gr. ταινια tainia ‘przepaska, opaska’; γαλεη galeē lub γαλη galē ‘łasica’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Herpestes vitticollis .
Podział systematyczny Wyniki badań opartych na danych molekularnych wykazały, że tradycyjnie rozumiany rodzaj Herpestes obejmujący wszystkie gatunki zawarte w Herpestes, Urva, Galerella i Xenogale jest parafiletyczny, dlatego gatunki azjatyckie zostały przeniesione do ponownie wskrzeszonego rodzaju Urva. Potrzebne są dalsze badania, aby lepiej wyjaśnić relacje między Herpestes i Urva. Do rodzaju należą następujące gatunki: Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa Podgatunki Rozmieszczenie geograficzne Podstawowe wymiaryDC – długość ciała; DO – długość ogona; MC – masa ciała StatusIUCNcentruj|150pxUrva brachyurus (J.E. Gray, 1837)mangusta kusa2 podgatunkipołudniowa Tajlandia, Półwysep Malajski, Singapur, Sumatra i Borneo; zakres wysokości: do 1280 m n.p.m.DC: 35–49 cmDO: 17–25 cmMC: 1–3 kgcentruj|80pxUrva semitorquata(J.E. Gray, 1846)mangusta obrożna2 podgatunkiBorneo (Sarawak, Kalimantan oraz być może Brunei), Sumatra (kilka rekordów) i Filipiny (Palawan i Calamian); zakres wysokości: do 1200 m n.p.m.DC: 40–45 cmDO: 26–30 cmMC: 3–4 kgcentruj|150pxUrva urva(B.H. Hodgson, 1836)mangusta krabożerna4 podgatunkiNepal, północno-wschodnie Indie, Bhutan, Bangladesz, kontynentalna południowo-wschodnia Azja, Tajwan oraz południowo-środkowa i południowo-wschodnia Chińska Republika Ludowa (włącznie z wyspą Hajnan); zakres wysokości: do 2000 m n.p.m.DC: 44–56 cmDO: 26–34 cmMC: 3–4 kgcentruj|150pxUrva smithii (J.E. Gray, 1837)mangusta ruda2 podgatunkiwiększa część półwyspowej części Indii i Sri Lanka; zakres wysokości: do 2200 m n.p.m.DC: 39–47 cmDO: 35–47 cmMC: około 2,7 kgcentruj|150pxUrva vitticollis(E.T. Bennett, 1835)mangusta pręgoszyja2 podgatunkipołudniowo-zachodnie Indie (Ghaty Zachodnie i Sri Lanka; zakres wysokości: do 2135 m n.p.m.DC: 46–53 cmDO: 30–32 cmMC: do 3,4 kgcentruj|150pxUrva fusca(G.R. Waterhouse, 1838)mangusta brunatna4 podgatunkipołudniowo-zachodnie Indie (Ghatu Zachodnie) i Sri Lanka; zakres wysokości: 900–1400 m n.p.m.DC: 33–48 cmDO: 19,8–34 cmMC: około 2,7 kgcentruj|150pxUrva edwardsii(É. Geoffroy Saint-Hilaire, 1818)mangusta indyjska5 podgatunkówod Półwyspu Arabskiego na wschód przez Iran do Indii, Nepalu, Bhutanu, Bangladeszu i Sri Lanki; zakres wysokości: do 2100 m n.p.m.DC: 35–45 cmDO: 32–45 cmMC: około 1,4 kgcentruj|150pxUrva auropunctata (Hodgson, 1836)mangusta złocistagatunek monotypowyod Iraku i Iranu na wschód do Bangladeszu i Mjanmy; introdukowany w Indiach Zachodnich, regionie Gujana, Chorwacji, na wyspę Mafia (Tanzania), na Mauritiusie, w Japonii, na Hawajach i Fidżi; zakres wysokości: 0–2100 m n.p.m.DC: 25–37 cmDO: 19,2–29 cmMC: 305–662 gcentruj|150pxUrva javanica(É. Geoffroy Saint-Hilaire, 1818)mangusta małagatunek monotypowypołudniowa Chińska Republika Ludowa (w tym wyspa Hajnan), kontynentalna południowo-wschodnia Azja, Sumatra i Jawa; zakres wysokości: 0–1800 m n.p.m.DC: 30–41 cmDO: 21–31 cmMC: 0,5–1 kg Kategorie IUCN: – gatunek najmniejszej troski, – gatunek bliski zagrożenia.
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Mangustowate