Jan Skarbek (ur. 15 czerwca 1885 w Paszczynie k. Dębicy, zm. 2 lutego 1951 w Oświęcimiu) – polski duchowny rzymsko-katolicki, kronikarz.
Życiorys Wykształcenie W 1909 r. dyplom ukończenia studiów teologicznych na Uniwersytecie Jagiellońskim. Był także absolwentem prawa tejże krakowskiej uczelni. Święcenia kapłańskie przyjął w Krakowie w 1909 r. Jego pierwszą placówką duszpasterską była parafia św. Wojciecha i św. Katarzyny w Jaworznie. W 1914 r. trafił do pobliskiej Szczakowej, a rok później do podkrakowskiego Pleszowa. W styczniu 1926 r. ks. Skarbek został proboszczem parafii Wniebowzięcia NMP w Oświęcimiu i pełnił tę funkcję aż do śmierci.
Okres międzywojenny Na stałe do Oświęcimia przybył w 1926 r. Był wieloletnim radnym miejskim. Działał w szeregu organizacji charytatywnych, społecznych i oświatowych, jak również angażował się w utrzymanie poprawnych relacji międzywyznaniowych w Oświęcimiu. W 1929 r. został przewodniczącym komitetu budowy oświęcimskiego gimnazjum (współcześnie: Liceum Ogólnokształcące im. Stanisława Konarskiego w Oświęcimiu). W 1934 r. otrzymał tytuł honorowego obywatela Oświęcimia.
Okres wojenny W czasie wojny ksiądz Skarbek współpracował z ruchem oporu przy obozie oświęcimskim. Angażował się w pomoc uciekinierom z obozu KL Auschwitz m.in. poprzez wystawianie fałszywych metryk chrztu.
W nocy z 1 na 2 lipca 1942 r. niemieccy policjanci aresztowali proboszcza ks. Skarbka oraz jednego z wikariuszy. Księża zostali pobici, a plebania splądrowana. Aresztowano także gospodynię proboszcza. Ksiądz Skarbek był więziony w Oświęcimiu, Katowicach, Mysłowicach oraz Bielsku. Po wyjściu na wolność Niemcy nie pozwolili mu na powrót do Oświęcimia i powrócił tam dopiero w roku 1945; wówczas kontynuował pełnienie funkcji proboszcza.
Zmarł 2 lutego 1951 r. w Oświęcimiu i został pochowany na Cmentarzu parafialnym w Oświęcimiu.
Działalność na rzecz relacji międzywyznaniowych Ksiądz Jan Skarbek starał się budować relacje z Żydami oświęcimskimi oparte na wzajemnym szacunku. Utrzymywał dobre relacje z miejscowym rabinem Eliaszem Bombachem. Według wspomnień Henryka Flaumena, ks. Skarbek spotykał się z rabinem oświęcimskim w parku, gdzie wspólnie rozmawiali w języku hebrajskim. Jednym z bliskich współpracowników proboszcza Skarbka był także długoletni burmistrz i przewodniczący Rady Miasta Oświęcimia, Roman Mayzel.
Ordery i odznaczenia Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (10 listopada 1928)M.P. z 1928 r. nr 260, poz. 632 „za zasługi na polu pracy społecznej i filantropijnej”.
Przypisy
Bibliografia ks. Tomasz Chrzan, Ks. Jan Skarbek – oświęcimski duszpasterz i społecznik, Wydawnictwo Księży Sercanów Dehon, 2017. .
Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu Jagiellońskiego (okres zaborów) Kategoria:Absolwenci Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Honorowi obywatele Oświęcimia Kategoria:Ludzie związani z Oświęcimiem Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Pochowani w Oświęcimiu Kategoria:Polscy duchowni katoliccy Kategoria:Polscy kronikarze Kategoria:Radni gmin miejskich II Rzeczypospolitej Kategoria:Urodzeni w 1885 Kategoria:Zmarli w 1951