Batalion Sztabowy im. Wielkiego Księcia Litewskiego Giedymina () – wydzielony oddział Litewskich Sił Zbrojnych podporządkowany bezpośrednio dowódcy Sił Zbrojnych zapewniający funkcjonowanie dowodzenia i kierowania siłami zbrojnymi oraz reprezentujący litewską armię na uroczystościach państwowych i za granicą.

Historia 5 kwietnia 1993 roku został sformowany Samodzielny Batalion Dowódcy, którego celem była ochrona budynków i mienia. Składał się ze sztabu, dwóch kompanii zmotoryzowanych, kompanii sztabowej i zaopatrzenia oraz kompanii łączności. 6 listopada 1997 roku, podczas zjazdu byłych żołnierzy przedwojennego 1 Pułku Piechoty im. Wielkiego Księcia Litewskiego Giedymina i ich rodzin wystosowano do prezydenta Litwy list zwracając się z prośbą, o nadanie jednemu z oddziałów Litewskich Sił Zbrojnych imię Wielkiego Księcia Litewskiego Giedymina oraz przekazać mu tradycje przedwojennego 1 Pułku Piechoty. Zarządzeniem Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 września 1998 roku Samodzielny Batalion Dowódcy został przeformowany w Batalion Sztabowy im. Wielkiego Księcia Litewskiego Giedymina.

15 lutego 2002 roku batalion otrzymał sztandar, zaś 21 maja 2004 roku zatwierdzono wzór odznaki rozpoznawczej i korpusówki() – odznaki noszonej na berecie..

29 grudnia 2004 roku w skład batalionu weszła kompania Straży Honorowej oraz orkiestra Litewskich Sił Zbrojnych, które zostały przeniesione z Brygady „Żelazny Wilk”.

8 stycznia 2019 roku ze struktury batalionu zostały wydzielone kompania łączności przewodowej, kompania łączności bezprzewodowej i kompania PRISM (Perdislokuojamojo ryšių ir informacinių sistemų modulio), na bazie których utworzono Batalion Łączności i Systemów Informacyjnych RIS.

Tradycje Batalion Sztabowy powstał w wyniku przeformowania Samodzielnego Batalionu Dowódcy. Na podstawie Zarządzenia Ministra Obrony Narodowej z 11 września 1998 roku Batalion Sztabowy przejął tradycje i atrybuty międzywojennego 1 Pułku Piechoty im. Wielkiego Księcia Litewskiego Giedymina. W swojej tradycji odwołuje się również do jednostek XVIII i XIX wiecznych: 1 Regimentu Pieszego Buławy Wielkiej Wielkiego Księstwa Litewskiego (1717-1795) działającego pod nazwami: Pułku Infanterii Hetmana Wielkiego Wielkiego Księstwa Litewskiego (1717-1766), Regimentu Pieszego Buławy Wielkiej Wielkiego Księstwa Litewskiego (1766-1776), 1 Pułku Grenadierskiego (1776), 1 Regimentu Pieszego Buławy Wielkiej Wielkiego Księstwa Litewskiego (1776-1795); 1 Pułku Piechoty Litewskiej (1812-1813); 1 Pułku Piechoty Litewskiej1 kompanią tegoż pułku dowodziła kpt. Emilia Plater (1831).

Udział w misjach międzynarodowych Żołnierze Batalionu Sztabowego im. Wielkiego Księcia Litewskiego Giedymina od 1994 roku uczestniczyli lub nadal uczestniczą w misjach międzynarodowych na terenach: Jugosławii (w latach 1994-1995, w ramach UNPROFOR), Bośni i Hercegowiny (w 2001 roku, w ramach SFOR, jako część BALTSQN-5), Kosowa (w 2003 roku, w ramach KFOR, jako część BALTSQN-8), Iraku (od 2005 roku), Afganistanu, Turcji, Mali (w 2019 roku).

Zadania Do zadań Batalionu Sztabowego należy zapewnienie funkcjonowania dowodzenia i kierowania Litewskimi Siłami Zbrojnymi, a także reprezentowanie Litwy i Litewskich Sił Zbrojnych na uroczystościach państwowych i za granicą.

Swoje zadania realizuje poprzez: zapewnienie funkcjonowania dowództwa i kierownictwa Litewskich Sił Zbrojnych, udział w uroczystościach zgodnie z ceremoniałem wojskowym, prowadzenie szkoleń wojskowych, wspieranie Sztabu Obrony i Departamentu Komunikacji Strategicznej, w tym również w prowadzeniu operacji wywiadowczych, innych zadań powierzonych w ustawach i innych aktach prawnych.

Struktura organizacyjna W skład Batalionu Sztabowego wchodzą: Kompania Straży Honorowej, Orkiestra Litewskich Sił Zbrojnych, Kompania Zaopatrzenia Sztabu.

Dowódcy Rimantas Pika (1993–1996)Był dowódcą Samodzielny Batalion Dowódcy., (1996–1999), Gintaras Lukošius (1999–2001), Vytautas Gilys (2001–2003), (2003–2004), Vaidotas Malinionis (2004–2005), Vidas Eidukas (2005–2007), Raimundas Vaikšnoras (2007–2010), Gintaras Jurčiukonis (2010–2013), Darius Adomaitis (2013–2015), Saulius Juškevičius (2015–18), Egidijus Čiūtas (od 2018).

Symbole Święto Batalion, podobnie jak przedwojenny 1 pułk piechoty, swoje święto obchodzi 25 sierpnia na pamiątkę zwycięskiej bitwy pod Jeziorosami, w wyniku której Armia Czerwona została wypchnięta w 1919 roku z terytorium Litwy.

Sztandar thumb|200px|Sztandar batalionu sztabowego 15 lutego 2002 roku nadano sztandar batalionu. Płat sztandaru jest prostokątem o wymiarach 100 × 120 cm. Pole płata jest niebieskie, otoczone czerwoną bordiurą szerokości 13 cm, na której wyhaftowane są zielone liście dębu, zaś w narożach złote słupy Giedymina. W polu centralnym znajduje się stylizowany wizerunek wielkiego księcia Giedymina w metalowej zbroi i hełmie autorstwa rzeźbiarza , nad którym widnieje napis . Na odwrocie płat czerwony z taką samą bordiurą w środku zaś herb Litwy – Pogoń na czerwonej tarczy ze złotą obwódką. Płat mocowany jest do drzewca, którego głowica stanowi metalowy grot ze słupami Giedymina w środku. Autorem projektu był artysta Liudas Giedyminas, zaś sztandar został wyhaftowany przez artystkę Ramune Gutauskaite-Zutautiene.

Odznaka rozpoznawcza Odznaka rozpoznawcza batalionu została zatwierdzona przez Ministra Obrony Narodowej 21 maja 2004. Autorem projektu jest artysta Liudas Gedminas. Odznakę stanowi szeroka na 7 cm i wysoka na 9 cm, otoczona czarną obwódką tarcza herbowa koloru czerwonego, na której umieszczone są stylikowane, złote Słupy Giedymina z koroną książęcą powyżej. Na mundurze polowym tarcza jest koloru zielonego, zaś Słupy Giedymina, korona i obwódka czarne.

Korpusówka thumb|200px|Herb Litwy z Codex Bergshammar (1440). Wraz z odznaką rozpoznawczą Minister Obrony Narodowej 21 maja 2004 roku zatwierdził również wzór korpusówki zaprojektowanej również przez Liudasa Gedminasa. Jest ona wykonana z metalu koloru złotego i przedstawia rycerski hełm turniejowy zwieńczonego klejnotem w formie stylizowanych sokolich skrzydeł łączącego się z hełmem za pośrednictwem korony książęcej, spod której rozwijają się labry. Na skrzydłach umieszczone jest godło – Słupy Giedymina. Odznaka symbolizuje podwójny charakter batalionu: bojowy i reprezentacyjny, zaś inspiracją dla wzoru były XV-wieczne wizerunki litewskiego herbu.

Dewiza Wraz z przejęciem tradycji 1 Pułku Piechoty Batalion Sztabowy przejął jego dewizę: (pol. Niech miłość Litwy płonie w naszych sercach!). Słowa te są autorstwa Vincasa Kudirka i pochodzą z 4 zwrotki pieśni Tautiška giesmė, będącej od 1919 roku hymnem Litwy.

Marsz Giedymina Jednym z symboli, które batalion przejął po 1 Pułku Piechoty jest pieśń pułkowa – :

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Litewskie jednostki organizacyjne wojska Kategoria:Wojsko litewskie w Wilnie Kategoria:Jednostki organizacyjne wojska utworzone w 1998