Struktura agrarna województwa pomorskiego w okresie międzywojennym była charakterystyczna na terenach II Rzeczypospolitej z powodu stosunków agrarnych panujących na obszarach byłego zaboru pruskiego. Na ziemiach tych proces uwłaszczenia chłopów miał miejsce najwcześniej (1808–1832), a ponadto duże zasoby ziemi pozostawały w rękach niemieckich.
Czynniki kształtujące strukturę agrarną Pomorza Wpływ na strukturę agrarną miały reformy rolne z 1919 r. i 1925 r., w wyniku których przeprowadzono częściową parcelacje majątków ziemskich oraz przyczyniły się do powstania nowego osadnictwa rolniczego. W ustawie z 1920 r. o wykonaniu reformy rolnej wskazano, które grunty przeznacza się do dyspozycji Głównego Urzędu Ziemskiego w celu dalszego zagospodarowania: Ustawa z dnia 15 lipca 1920 r. o wykonaniu reformy rolnej..
Wyniki parcelacji na Pomorzu w latach 1920–1927 przedstawiały się następująco (w ha): RokParcelacja rządowaParcelacja prywatnaRazem19201201 –120119212822 –282219223390 –339019231878 –1878192460901316221192547327445476192673331784911719272369Ogółem5028 W latach 1920–1937 na Pomorzu poddano parcelacji 129,7 tys. ha, z których powstało 15,6 tys. nowych gospodarstw samodzielnych oraz poszerzono obszar gospodarstwa karłowatych i małorolnych o obszar średnio 8 ha:
Wielka własność rolna W ujęciu statystycznym za wielką własność rolną uważano gospodarstwa liczące ponad 50 ha. W 1921 r. liczba majątków prywatnych oraz powierzchnia użytkowanych gruntów przedstawiała się następująco: Obszar majątku w haLiczba majątkówPowierzchnia w haŚredni obszar majątku w ha50–100144969100–200422131200–300134247300–40087352400–50052450500–1000145693>1000632042Ogółem2352201 Obok majątków prywatnych wielka własność rolna obejmowała własność państwową, która użytkowała 375,1 tys. ha, wielką własność kościelna – 15,2 tys. ha, oraz pozostała własność (komunalna) – 6,7 tys. ha
Struktura gospodarstw rolnych w latach 1921–1938 W świetle spisów powszechnych z 1921 r. i z 1931 r. oraz spisów rolnych zmiany liczby gospodarstwa rolnych przedstawiały się następująco: Wyszczególnienie 1921 1927 1931 1938LiczbaProcentLiczbaProcentLiczbaProcentLiczbaProcentDo 2 ha38,437,436,738,92–5 ha15,215,615,516,05–10 ha15,317,218,417,410–50 ha27,326,426,324,950–100 ha19882,219061,918881,818011,5>100 ha14011,613461,512981,312511,3Razem100,0100,0100,0100,0
Przypisy
Kategoria:Rolnictwo II Rzeczypospolitej