Ołeksandr Stanisławowycz Syrski (, ur. jako Aleksandr Stanisławowicz Syrski, 26 lipca 1965 w Nowinkach) – ukraiński wojskowy pochodzenia rosyjskiego, generał, Naczelny Dowódca Sił Zbrojnych Ukrainy (2024–2026), wcześniej dowódca Wojsk Lądowych (2019–2024). Bohater Ukrainy (2022).
Życiorys Urodził się w ZSRR we wsi Nowinki w obwodzie włodzimierskim (wówczas Rosyjska FSRR) w rosyjskiej rodzinie o tradycjach wojskowych. Jego rodzice i brat nadal mieszkają w stolicy obwodu, mieście Włodzimierz, położonym około dwieście kilometrów od Moskwy.
W 1980 roku, gdy Syrski miał piętnaście lat, jego ojciec został skierowany do służby wojskowej w Charkowie (wówczas Ukraińska SRR). W tym mieście ukończył szkołę średnią. Następnie został przyjęty do prestiżowej Moskiewskiej Wojskowej Wyższej Szkoły Dowódczej, którą ukończył w 1986 roku. Po studiach służył w oddziałach artylerii Armii Radzieckiej, m.in. w Afganistanie, Tadżykistanie i Czechosłowacji.
Po rozpadzie ZSRR jego jednostka wojskowa w Czuhujewie w obwodzie charkowskim została przekazana pod dowództwo ukraińskie, a on szybko awansował do stopnia pułkownika. W 1996 ukończył z wyróżnieniem Akademię Sił Zbrojnych Ukrainy w stopniu operacyjno-technicznym, a w 2005 – Akademię Obrony Narodowej Ukrainy (ze złotym medalem). Dowodził , dochodząc do stopnia generała majora. Od 2013 pierwszy zastępca szefa Głównego Centrum Dowodzenia Sił Zbrojnych Ukrainy, zaangażowany m.in. we współpracę z NATO.
Od początku wojny rosyjsko-ukraińskiej w 2014 był szefem sztabu operacji antyterrorystycznej. W czasie walk w Donbasie brał udział w kierowaniu bitwami pod Wuhłehirśkiem, Ridkodubem i nieudaną próbą odbicia Łogwinowa. W 2015 roku bronił przyczółka w Debalcewie, po czym wyprowadził ukraińskie oddziały z tworzonego przez Rosjan „kotła”. Został za to odznaczony Orderem Bohdana Chmielnickiego III stopnia, a następnie awansowany do stopnia generała porucznika.
W 2016 roku został szefem Połączonego Dowództwa Operacyjnego Sił Zbrojnych Ukrainy, które koordynuje działania operacyjne w Donbasie. W 2017 był dowódcą całej operacji antyterrorystycznej na wschodzie Ukrainy. W sierpniu 2019 został dowódcą Wojsk Lądowych Sił Zbrojnych Ukrainy. W 2020 roku awansowany do stopnia generała pułkownika.
Od pierwszych dni zapoczątkowanej w lutym 2022 roku inwazji Rosji na Ukrainę kierował obroną Kijowa. Według „The Washington Post”, przed rozpoczęciem inwazji Syrski analizował dyslokację wojsk rosyjskich wzdłuż granic Ukrainy, celnie przewidując ich dalsze ruchy w kierunku stolicy Ukrainy. Aby chronić miasto, zorganizował dwa pierścienie sił – na zewnętrznych przedmieściach i w obrębie miasta, co pozwoliło chronić centrum przed ostrzałem i zatrzymać Rosjan walczących na podejściach do Kijowa. Zdecydował też o przeniesieniu poza główne bazy zasobów lotniczych armii, w tym śmigłowców i odrzutowców, umieszczając je z dala od oczywistych celów ataku lotniczego.
5 kwietnia 2022 roku otrzymał najwyższe odznaczenie państwowe – tytuł Bohatera Ukrainy. Od lata 2022 roku był jednym z dowódców kontrofensywy Sił Zbrojnych w obwodzie charkowskim. Jesienią 2022 i wiosną 2023 dowodził obroną Sołedaru i Bachmutu.
8 lutego 2024 roku mianowany przez prezydenta Wołodymira Zełenskiego głównodowodzącym Ukraińskich Sił Zbrojnych. Zastąpił sprawującego tę funkcję od początku wojny Wałerija Załużnego.
23 sierpnia 2024 dekretem prezydenta Ukrainy Syrski został awansowany do najwyższego stopnia Sił Zbrojnych Ukrainy, generała.
21 lipca 2026 został zwolniony przez Prezydenta z funkcji głównodowodzącego Ukraińskich Sił Zbrojnych. Na jego miejsce powołano Mychajła Drapatego.
Galeria
Odznaczenia Bohater Ukrainy „Złotej Gwiazdy” (2022) Krzyż Bojowych Zasług (2022) Order Bohdana Chmielnickiego I Klasy (2022)Указ Президента України Про відзначення державними нагородами України. Order Bohdana Chmielnickiego II Klasy (2022) Order Bohdana Chmielnickiego III Klasy (2015) Komandor Legii Honorowej (Francja, 2025)
Przypisy
Kategoria:Absolwenci uczelni w Moskwie Kategoria:Absolwenci uczelni na Ukrainie Kategoria:Bohaterowie Ukrainy Kategoria:Ludzie związani z Charkowem Kategoria:Komandorzy Legii Honorowej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Bojowych Zasług (Ukraina) Kategoria:Odznaczeni Orderem Bohdana Chmielnickiego (Ukraina) Kategoria:Uczestnicy konfliktu we wschodniej Ukrainie od 2014 (strona ukraińska) Kategoria:Uczestnicy radzieckiej interwencji w Afganistanie Kategoria:Uczestnicy walk w trakcie inwazji Rosji na Ukrainę (strona ukraińska) Kategoria:Ukraińcy pochodzenia rosyjskiego Kategoria:Ukraińscy generałowie (czterogwiazdkowi) Kategoria:Dowódcy Wojsk Lądowych Ukrainy Kategoria:Naczelni Dowódcy Sił Zbrojnych Ukrainy Kategoria:Urodzeni w 1965