Jevrem Brković (srb. , ur. 29 grudnia 1933 w Seoce, zm. 24 stycznia 2021) – czarnogórski poeta, pisarz, redaktor, członek Czarnogórskiej Akademii Nauk i Sztuk, zdobywca wielu nagród literackich.
Życiorys Urodził się 29 grudnia 1933 w Seoce w banowinie zeckiej. Uczęszczał do szkoły podstawowej w Kopilji i Seoce, a gimnazjum ukończył w Titogradzie i Sarajewie. Tu ukończył Wyższą Szkołę Dziennikarstwa. Swoje pierwsze utwory opublikował w czasopismach Pobjeda, Omladinski pokret, Stvaranje, Zora i Nin.
Z Sarajewa przeprowadził się do Belgradu, gdzie pracował w Instytucie Międzynarodowego Ruchu Pracy Ministerstwa Spraw Zagranicznych (Institut za međunarodni radnički pokret) oraz dla czasopism Borba, Novosti, Rad. W 1958 powrócił do Titogradu i do emerytury pracował w Radiu Titograd.
Założył i był pierwszym kierownikiem teatru pionierskiego w Titogradzie w 1951.
Był założycielem magazynu Ovlje. Był twórcą i redaktorem biblioteki Grlica, w której ukazały się pierwsze książki czarnogórskich poetów. Był inicjatorem i jednym z założycieli Czarnogórskiego PEN Center, Czarnogórskiego Stowarzyszenia Niezależnych Pisarzy (Crnogorsko društvo nezavisnih književnika, CDNK) i Duklańskiej Akademii Nauk i Sztuk (Dukljanska akademija znanosti i umjetnosti, DANU), której był pierwszym dyrektorem. Był założycielem, właścicielem i redaktorem naczelnym dwutygodnika Crnogorski književni list (Czarnogórski Dziennik Literacki).
Ze względu na sytuację polityczną w Czarnogórze Brković wyemigrował do Chorwacji w 1991, gdzie mieszkał i pracował do 1999. Pod koniec października 2006 Jevrem Brkovic oraz jego kierowca i ochroniarz Srdjan Vojicic zostali zaatakowani przez trzech uzbrojonych mężczyzn. Pisarz został pobity, a ochroniarz zginął zastrzelony. Po 13 latach śledztwa czarnogórska policja aresztowała jednego z napastników 37-letniego Željko Vukovicia.
18 grudnia 2015 został wybrany na członka stowarzyszonego Czarnogórskiej Akademii Nauk i Sztuk (Crnogorska akademija znanosti i umjetnosti, CANU), a 18 grudnia 2018 został pełnoprawnym członkiem Akademii.
Zmarł 24 stycznia 2021 w Podgoricy.
Jego syn, Balša Brković, jest pisarzem.
Nagrody i wyróżnienia Brković otrzymał wiele nagród:
Nagroda 13 Lipca (Trinaestojulska nagrada) Nagroda grudniowa (Decembarska nagrada) Nagroda Stowarzyszenia Pisarzy Czarnogóry (Nagrada Udruženja književnika Crne Gore) Nagroda Wieczoru Poezji Ratkovića (Nagrada Ratkovićeve večeri poezije) Karta Gorana Kovačicia (Povelje Gorana Kovačića) Nagrody za najlepszy tekst dramatyczny o Pozorju Steriji (Nagrade za najbolji dramski tekst na Sterijinom pozorju), 1972 Nagroda Przylądka Dobrej Nadziei (Nagrada Rt dobre nade), 2005 Mediterranean Ring Awards, 2007 Teuta, 2013 Ali Podrimja Award, 2015
W 2010 roku Brković otrzymał status wybitnego artysty.
Utwory Poezja Retorika kiše, Beograd, 1954 Raport vječnosti, Beograd, 1968 Ispod samog neba, Grafički zavod, Titograd, 1959 Osobine noći, Obod, Cetinje, 1962 Rat se nastavlja, Bagdala, Kruševac, 1964 Oporuke, Obod, Cetinje, 1969 Tajna večera, Grafički zavod, Titograd, 1970 Putovanje Jevrema Preblagog, Obod, Cetinje, 1973 Brđanska zemlja, Prosveta, Beograd, 1973 Međudnevica, Prosveta, Beograd, 1975 Brđanski Homer je mrtav, Veselin Masleša, Sarajevo, 1975 Krivda i pravda, BIGZ, 1975 Za ličnu upotrebu, JEŽ, Beograd, 1975 Moji ljudi, August Cesarec, Zagreb, 1976 Klasno opredijeljeno proljeće, Pobjeda, Titograd, 1976 Bašta starca Radosava, Mladost, Zagreb, 1980 Stolica za stranca, Obod, Cetinje, 1980 Pustinja, Matica srpska, Novi Sad, 1981 Zrelo doba, Prosveta, Beograd, 1981 Kučkini Sinovi, BIGZ, 1984 Domaće vaspitanje, Srpska književna zadruga, Beograd, 1984 Dani nikad davni, Kragujevac, 1984 Vrijeme gradi grad, Univerzitetska riječ, Titograd, 1984 Starinska magla oko doma, Glas, Banja Luka, 1989 Staljin, Mocart i Marija Judina, Književni krug, Split, 1989 Komitske balade, Društvo pjesnikovih prijatelja, Titograd, 1991 Revolver pod jastukom, Nakladni zavod Matice Hrvatske, Zagreb, 1992 Prokletstvo, Aurora, Zagreb, 1993 Pjesme iz crne sveske, Dignitas, Cetinje, 1995 Ljetopis Domaša Dukljanina, Edok, Zagreb, 1997 Pjesnik ili Hamlet u progonstvu, Edok, Zagreb, 1998 Zidanje i razur Kule Ozrovića, Edok, Zagreb, 1998 Gorkin sine, Duks, Podgorica, 2001 Traktat o suboti, Duks, Podgorica, 2003 Jeretički versi, Vijesti, Podgorica, 2009 Živio i preživio, Vijesti, Podgorica, 2012
Powieści Pantelej na drijenu, Nakladni zavod Matice Hrvatske, Zagreb, 1990 Kneževi ljudi, A. G. Matoš, Zagreb, 1992 Kamenštaci, Stvaranje, Titograd, 1985 Došljaci, osvajanje i pad Beograda, roman u stihu, Duks, Podgorica, Crne tačke, Globus, Zagreb, 1988 Monigreni, Vitagraf, Rijeka, 1992 Ljubavnik Duklje, DANU, 2007 Skotna vučica, Vijesti, 2009 Gospodar kule, Vijesti, 2011
Opowiadania Priče o kostrikovačkom narodu, Ćirpanov, Novi Sad, 1977 Uzorite Jakvintine kćeri, DANU, Podgorica, 2002
Dramaty Provalija – CNP, 1962 Svečanost se odlaže – CNP, 1972 Rupa na nebu – CNP, 1975 Put generala Dromire – 1988
Dzienniki Dnevnici (pet tomova), DANU, Podgorica, 2007
Eseje, publicystyka Mojkovačka vrata, Obod, Cetinje, 1966 Ljubljanska drama, Globus, Zagreb, 1986 Minska polja estetike, Osijek, 1987 Anatomija morala jednog staljiniste, Globus, Zagreb, 1988 Lideri, udbaši, generali, CIP, Zagreb, 1990 Razgovori s noćnom damom, Montenegro, Zagreb, 1991 Unakaženo lice demokratije, Montenegro, Zagreb, 1991 Prljavi rat, Mirabo, Zagreb, 1992 Glosarij, Nacionalna zajednica crnogorskih Hrvata, Zagreb, 1995 Dukljanski epistolarij, Aurora, Zagreb, 1996 Pjesnik s potjernice, Aurora, Zagreb, 1997 Osvjedočeni svjedok, DANU, Podgorica, 2012 Tajna pisaćeg stola, Vijesti, Podgorica, 2010 Memoari iz tri doba, Vijesti, Podgorica, 2012
Dzieła zebrane Odabrana poezija (1 tom), Vitagraf, Rijeka, 1992 Izabrana poezija (5 tomova), Aurora, Zagreb, 1993 Sabrana djela (30 tomova), Duks, Podgorica, 2002
Uwagi
Przypisy
Bibliografia Salečić Ivan, Ljepota i prokletstvo legende — studija o književnom djelu Jevrema Brkovića, Aurora, Zagreb, 1994 Drašković Blagota, Drama dukljanskog prostora (Književna kritika o djelu J. Brkovića), Aurora, Zagreb, 1996
Arežina Duško, Crnogorski diptih (Njegoš, Brković), Stajer, Graf, Zagreb, 1998
Otkrivanje crnogorske Atlantide, Kritičari o djelu Jevrema Brkovića, Vijesti, Podgorica, 2006
Kategoria:Urodzeni w 1933 Kategoria:Czarnogórscy poeci Kategoria:Czarnogórscy pisarze Kategoria:Dziennikarze radiowi Kategoria:Dziennikarze prasowi Kategoria:Zmarli w 2021 Kategoria:Członkowie towarzystw naukowych