Zaroślak białolicy (Atlapetes albiceps) – gatunek małego ptaka z rodziny pasówek (Passerellidae). Występuje na niewielkim obszarze Peru i Ekwadoru. Uznawany za gatunek najmniejszej troski.
Systematyka Gatunek po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał Władysław Taczanowski, nadając mu nazwę Buarremon albiceps. Opis ukazał się w 1884 roku w 2. tomie monumentalnej pracy Ornithologie du Pérou. Autor jako miejsce typowe wskazał Paucal w regionie Cajamarca w Peru. IOC nie wyróżnia podgatunków.
Etymologia Atlapetes: połączenie słowa Atlas z petēs – „lotnik” ( petomai – „latać”). albiceps: „biały”, „głowa”.
Morfologia Nieduży ptak ze stosunkowo krótkim, grubym u nasady dziobem w kolorze czarnym. Szczęka i żuchwa są lekko zakrzywione. Tęczówki brązowe. Nogi szare. Pióra czoła, policzków, gardła, górnej szyi od białych do białawych. Górna część głowy i potylica czarne. Górne pokrywy skrzydeł szare z ciemnoczarnymi obrzeżami. Lotki szare z ciemniejszymi obrysami, na środku skrzydeł białe lusterka. Ogon długi (około 72–75 mm), niestopniowany, wszystkie sterówki w kolorze szarym. Brzuch i dolna część ciała jasnoszare z lekkimi odcieniami płowego w okolicach zadu. Obie płcie wyglądają tak samo. Długość ciała z ogonem 16 cm, średnia masa ciała samic 35,6 g, samców 37,5 g.
Zasięg występowania Zaroślak białolicy jest spotykany tylko w niewielkim obszarze u podnóża zachodnich stoków Andów – w południowym Ekwadorze w prowincji Loja oraz w północno-zachodnim Peru w regionach Lambayeque, Cajamarca, Tumbes i Piura. Zasięg występowania według szacunków organizacji BirdLife International obejmuje tylko około 36,7 tys. km². Występuje na wysokości od 200 do 1100 m n.p.m. w Ekwadorze i do 1400 m n.p.m. w Peru. Inne źródła podają zakres wysokości, na których spotykany jest ten gatunek, do 1300 m n.p.m. Zasięg występowania zaroślaka białolicego w części pokrywa się z zasięgiem występowania zaroślaka białoskrzydłego (Atlapetes leucopterus), którego niektóre populacje podgatunku A. l. dresseri (zaroślak nadbrzeżny) mają tendencję do posiadania białych plamek na bokach twarzy, w skrajnych przypadkach pokrywających prawie całą twarz, co może prowadzić do błędów w ich identyfikacji. Różnią się jednak kolorem górnej części głowy.
Ekologia Zaroślak białolicy jest gatunkiem endemicznym. Jego głównym habitatem są lasy liściaste, lasy galeriowe i zarośla u podnóża Andów. Jest prawdopodobnie gatunkiem wszystkożernym, zjadającym nasiona oraz stawonogi. Z przebadanych 5 żołądków martwych osobników we wszystkich znajdowały się nasiona różnych rozmiarów oraz znaczne ilości drobnego ostrego piasku, w czterech także szczątki owadów, w tym błonkoskrzydłych. Bardzo mało jest informacji o sposobie odżywiania, z tego co wiadomo pokarm podejmuje bezpośrednio z ziemi lub bezpośrednio nad nią. Występuje zazwyczaj w niewielkich grupach, może gromadzić się z wcześniej wspomnianym zaroślakiem nadbrzeżnym.
Rozmnażanie Brak informacji o rozmnażaniu, gniazdach i jajach.
Status zagrożenia i ochrona Od 1988 roku zaroślak białolicy wpisany jest do Czerwonej księgi gatunków zagrożonych IUCN. Pierwotnie był uznany za gatunek niższego ryzyka/najmniejszej troski (Lower Risk/Least Concern). Od 2004 jako gatunek najmniejszej troski. Liczebność populacji nie została oszacowana, jednak jest on uznawany za gatunek pospolity. BirdLife International uznaje trend liczebności populacji za spadkowy ze względu na wylesianie w obrębie zasięgu występowania gatunku. W przypadku sześciu ostoi ptaków IBA BirdLife International uznaje zaroślaka białolicego za jeden z gatunków kwalifikujących, tj. takich, na podstawie których obecności wyznacza się te ostoje: 4 w Peru (m.in. Park Narodowy Cerros de Amotape) i 2 w Ekwadorze.
Przypisy
Systematyka i nazwy polskie za:
Linki zewnętrzne
Kategoria:Ptaki Ameryki Południowej Kategoria:Pasówki Kategoria:Taksony opisane przez Władysława Taczanowskiego Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1884 roku Kategoria:Fauna Ekwadoru Kategoria:Fauna Peru