Ernest Henryk Ferdynand Franciszek Józef Otto Maria Milcjades Saski, niem. Ernst Heinrich Ferdinand Franz Joseph Otto Maria Melchiades von Sachsen (ur. 9 grudnia 1896 w Dreźnie, zm. 4 czerwca 1971 w Edingen-Neckarhausen) – książę Saksonii; niemiecki polityk monarchistyczny, 1923–1945 prezes Towarzystwa Domu Wettinów, działacz ruchu oporu, pamiętnikarz.

Życiorys Dzieciństwo spędził w Dreźnie, Pillnitz i Moritzburgu jako trzeci syn spośród siedmiorga dzieci Fryderyka Augusta III (1865–1932), króla Saksonii oraz Ludwiki Habsburg-Lotaryńskiej (1870–1947), wielkiej księżniczki Toskanii. Miał dwóch starszych braci: Jerzego (1893–1943) i Fryderyka Krystiana (1893–1968) oraz cztery młodsze siostry: Marię Alicję młodszą (1898), Małgorzatę Karolinę (1900–1962), Marię Alicję starszą (1901–1990) i Annę Monikę (1903–1976). Od 1903, kiedy to rozwiedli się jego rodzice, wychowywał się pod wyłączną opieką ojca.

W 1914 rozpoczął służbę w armii saskiej w stopniu porucznika, skierowany do 1 Królewskiego Regimentu Grenadierów Gwardii. Po wybuchu I wojny światowej, we wrześniu 1914 został awansowany na chorążego i jako oficer ordynansowy wysłany na front do XIX Korpusu, operującego w rejonie Reims i Lille. W 1916 uzyskał urlop dla złożenia egzaminu maturalnego. Następnie powrócił do służby, gdzie jako członek sztabu 2 Dywizji Rezerwowej wziął udział w bitwie nad Sommą, za co został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu św. Henryka (30 sierpnia 1918). Wiosną 1917 objął dowództwo kompanii 104 Rezerwowego Pułku Piechoty w Brzeżanach. Po pobycie w szpitalu, końcem tego samego roku został przeniesiony na zachód dla objęcia dowództwa baterii 115 Pułku Artylerii, operującego w rejonie Ieper. W maju 1918 został dowódcą szwadronu 1 Pułku Dragonów w Bychowie nad Dnieprem. W sierpniu 1918 wizytował oddziały saskie stacjonujące w Dorpacie, Rewalu i Finlandii. Następnie, w listopadzie i grudniu tego roku, dowodził odwrotem wojsk saskich do Niemiec.

W 1919–1920 zarządzał majątkiem ziemskim w Szczodrem. W marcu 1920 wobec puczu Kappa i Lüttwitza opowiedział się po stronie monarchistów. Był łącznikiem dowództwa przewrotu z siłami Reichswery stacjonującymi we Wrocławiu. Po klęsce przewrotu przeniósł się do Monachium, gdzie dołączył do koterii Ruprechta, byłego następcy tronu Bawarii. Tam też założył rodzinę, wiążąc się z Zofią Nassau-Weilburg (1902–1941), siostrą wielkiej księżnej Luksemburga Szarlotty. Młode małżeństwo zamieszkało w pałacu Nymphenburg.

Ernest Henryk był sceptyczny wobec narastających nastrojów nacjonalistycznych. Zignorował zaproszenie spiskowców do wzięcia udziału w kolejnym puczu Hitlera i Ludendorffa, przeprowadzonym z 8 na 9 listopada 1923. Nieprzychylnie wypowiadał się o jego przywódcach, publicznie dystansując się zwłaszcza od Adolfa Hitlera. W 1923 objął zarząd nad Towarzystwem Domu Wettinów, reprezentując interesy swojego ojca i dawnej dynastii. Na tym stanowisku doprowadził do przeprowadzenia negocjacji, mających na celu podpisanie 25 czerwca 1925 umowy z Wolnym Państwem Saksonii, określającej sposób oraz zakres przekazania majątku i zbiorów sztuki Wettinów, a także wypłacenie odpowiedniej rekompensaty. W następnych latach oddał się swojej pasji, kolekcjonując dzieła sztuki i podróżując w tym celu do Egiptu. Na przełomie 1928 i 1929 nawiązał kontakty polityczne z Gustavem Stresemannem, który typował go do kandydatury Niemieckiej Partii Ludowej na urząd prezydenta Rzeszy. Nie uzyskał jednak poparcia partyjnego w prawyborach.

Po 30 stycznia 1933 wypowiadał się publicznie, protestując przeciwko objęciu władzy przez Narodowosocjalistyczną Partię Niemiec, w której rozpoznawał szkodliwy populizm i manipulację symbolami narodowymi. Mając nadzieję na sukces działań opozycyjnych konserwatystów wiosną 1933 wstąpił do Stahlhelmu. 1 lipca 1934 w wyniku „nocy długich noży” został aresztowany i internowany w obozie koncentracyjnym Hohnstein. Został zwolniony po pięciu dniach, w wyniku interwencji szwagierki, wielkiej księżnej Szarlotty. Następnie zamieszkał w Moritzburgu, wyłączając się z działalności publicznej. Jednak w 30. XX w. przy okazji czynności inspekcyjnych lasów w dobrach zamkowych podejmował kurtuazyjnie wysokich urzędników Rzeszy, m.in. Hermanna Göringa i Martina Mutschmanna. W tych latach przyjmował też nieoficjalne wizyty opozycji antyhitlerowskiej, m.in. Karola II (1938) i Carla Friedricha Goerdelera (1939). W 1939–1945 inwigilowany przez Abwehrę. W 1943 publicznie zwątpił w przypadkową śmierć swojego brata Jerzego, za co został aresztowany przez Gestapo, następnie zwolniony po interwencji króla Rumunii. W 1943–1945 wspierał pozbawioną w wyniku bombardowania domu Käthe Kollwitz, umożliwiając jej przeprowadzkę do Drezna. Przeżył bombardowanie miasta z 14 lutego 1945. Wiosną tego samego roku uciekł przed zbliżającą się Armią Czerwoną do Sigmaringen, zabezpieczając uprzednio tzw. „skarb Sasów”.

W 1947 ożenił się ponownie z aktorką Virginią Dulon (1910–2002). W tym samym roku przeniósł się z rodziną do majątku Coolamber w Lismacafree (Irlandia), gdzie zajął się rolnictwem i pisaniem wspomnień.

Publikacje

2010: Mein Lebensweg vom Königsschloss zum Bauernhof. Wyd. 4. uzup. Dresden: Verlag der Kunst. .

Rodzina 12 kwietnia 1921 na zamku Hohenburg w Lenggries poślubił Zofię Nassau-Weilburg (1902–1941), wielką księżniczkę Luksemburga, córkę Wilhelma IV (1852–1912) i Marii Anny Bragança (1861–1942). Z tego małżeństwa pochodzi troje dzieci:

Albert Fryderyk August Jan Grzegorz Dedo (1922–2009) Jerzy Tymoteusz Michał Mikołaj Maria (1923–1982) ⚭ 1) Małgorzata Lucas (1923–1957), 2) Karolina Schwindack (ur. 1919), 3) Irena Eilts (1921–2010), Ruprecht Hubert Gero Maria (1925–2003).

Ponownie ożenił się 28 czerwca 1947 w Paryżu. Zawarł morganatyczny związek z aktorką Virginią Dulon (1910–2002). Małżeństwo pozostało bezdzietne.

Odznaczenia

Order Orła Czarnego (1910) Krzyż Kawalerski Orderu św. Henryka (30 sierpnia 1918) Order Korony Rucianej

Genealogia PrapradziadkowieMaksymilian Saski

(1759–1838)

∞ 1792

Karolina Burbon-Parmeńska

(1770–1804)król Bawarii

Maksymilian I Józef

(1756–1825)

∞ 1797

Karolina Fryderyka Badeńska

(1776–1841)Ferdynand Jerzy Koburg

(1785-1851)

∞ 1815

Maria Antonina Koháry

(1797-1862)cesarz Brazylii

Piotr I

(1798–1834)

∞ 1817

Maria Leopoldyna Habsburg

(1797–1826)wielki książę Toskanii

Ferdynand III

(1769–1824)

∞ 1790

Ludwika Maria Burbon-Sycylijska

(1773–1802)król Obojga Sycylii

Franciszek I

(1777–1830)

∞ 1802

Maria Izabela Burbon

(1789–1848)książę Parmy

Karol II

(1799–1883)

∞ 1820

Maria Teresa Sabaudzka

(1803–1879)Karol Burbon

(1778–1820)

∞ 1816

Karolina Burbon-Sycylijska

(1798–1870)Pradziadkowiekról Saksonii

Jan

(1801–1873)

∞ 1822

Amelia Augusta Wittelsbach

(1801–1877)król Portugalii

Ferdynand II

(1819–1885)

∞1836

królowa Portugalii

Maria II

(1819–1853)wielki książę Toskanii

Leopold II

(1797–1870)

∞1832

Maria Antonina Burbon-Sycylijska

(1814–1898)książę Parmy

Karol III

(1823–1854)

∞1845

Ludwika Burbon

(1819–1864)Dziadkowiekról Saksonii

Jerzy

(1832–1904)

∞ 1859

Maria Anna Koburg-Bragança

(1843–1884)wielki książę Toskanii

Ferdynand IV

(1835–1908)

∞ 1868

Alicja Burbon-Parmeńska

(1849–1935)Rodzicekról Saksonii

Fryderyk August III (1865–1932)

∞ 1891

Ludwika Habsburg-Lotaryńska (1870–1947)Ernest Henryk Saski (1896-1971)

Bibliografia

Kretschmann, Georg: Das Silber der Wettiner : Eine Schatzsuche zwischen Moskau und New York. Berlin: „Ch. Links” Verlag, 1995. . Sachsen, Albert von: Die Wettiner in Lebensbildern. Graz: „Styria” Verlag, 1995. .

Kategoria:Wettynowie Kategoria:Monarchiści Kategoria:Niemieccy politycy Kategoria:Oficerowie Armii Cesarstwa Niemieckiego Kategoria:Oficerowie Reichswehry Kategoria:Uczestnicy I wojny światowej (Cesarstwo Niemieckie) Kategoria:Więźniowie KL Hohenbruch Kategoria:Niemieccy autorzy pamiętników i dzienników Kategoria:Odznaczeni Orderem Korony Rucianej Kategoria:Odznaczeni Orderem Orła Czarnego Kategoria:Odznaczeni Orderem Wojskowym św. Henryka (Saksonia) Kategoria:Ludzie związani z Brzeżanami Kategoria:Ludzie związani z Bychowem Kategoria:Ludzie związani z Dreznem Kategoria:Ludzie związani z Lille Kategoria:Ludzie związani z Monachium Kategoria:Ludzie związani z Paryżem Kategoria:Ludzie związani z Reims Kategoria:Ludzie związani z Tallinnem Kategoria:Ludzie związani z Tartu Kategoria:Ludzie związani z Wrocławiem przed 1945 Kategoria:Urodzeni w 1896 Kategoria:Zmarli w 1971