Eugen Kühnemann (ur. 28 lipca 1868 w Hanowerze, zm. 12 maja 1946 w Karpnikach) – niemiecki pisarz, filozof i nauczyciel akademicki. Pierwszy rektor pruskiej Akademii Królewskiej w Poznaniu.
Życiorys Jego ojcem był Eugen Kühnemann (1833–1904), tajny radca pochodzący z Raciborza, a matką Ida Stahr (1834–1913).
W latach 1886–1887 studiował filozofię, filozofię klasyczną oraz germanistykę w Marburgu, a potem (1887-1889) naukę kontynuował w Monachium. Doktoryzował się z filozofii 25 lipca 1889 w Monachium u Michaela Bernaysa (praca o twórczości Friedricha Schillera i kompozycji Wallensteina). Potem odbył jeszcze studia w Getyndze i Berlinie (1889-1890). W tym drugim mieście, w 1894, podjął nieudaną próbę habilitacji. Udało mu się to w 1895 na Uniwersytecie w Marburgu, u Hermanna Cohena (z estetyki Immanuela Kanta i Friedricha Schillera). W 1901 został profesorem nadzwyczajnym filozofii nowożytnej na tej uczelni.
9 kwietnia 1903 przeniósł się do Bonn. W tym samym roku został pierwszym rektorem pruskiej Akademii Królewskiej w Poznaniu, którym pozostawał do 1906 (na to stanowisko polecał go kierownik wydziału uniwersyteckiego w pruskim Ministerstwie Oświaty, Friedrich Althoff). Jego pobyt w Poznaniu miał wyraźne cele germanizacyjnered. Jerzy Topolski, Dzieje Poznania, tom 2, PWN, Warszawa-Poznań, 1994, s. 458-461, . Tematami, którym poświęcał się w Poznaniu była twórczość Kanta, Herdera, Schillera i Goethego, w szczególności zaś jego Faust. Schillerowi zadedykował w czasie pobytu w Poznaniu książkę, która ukazała się czternaście dni przed setną rocznicą śmierci poety, 9 maja 1905.
W 1905 przebywał z wykładami w Stanach Zjednoczonych. W 1908 otrzymał doktorat honoris causa Uniwersytetu Harvardzkiego, a w 1912 Uniwersytetu Wisconsin-Madison. Od 1906 do 1935 (emerytura) był profesorem zwyczajnym na Uniwersytecie Wrocławskim. Upadek Niemiec po I wojnie światowej sprawił, że pokładał wielkie nadzieje w narodowym socjalizmie, a zwłaszcza w osobie Adolfa Hitlera, którego podczas wykładów w USA nazywał niemieckim Waszyngtonem. W 1941 wygłosił uroczysty wykład na reaktywowanym przez Niemców Reichsuniversität Posen w Poznaniu.
W 1945 przeniósł się do Karpników, gdzie wkrótce zmarł. Przed śmiercią pozostawał w kontakcie z zamieszkałym w pobliskiej Szklarskiej Porębie, Gerhartem Hauptmannem, któremu również pozwolono pozostać w Polsce.
Otrzymał nagrodę Uniwersytetu Berlińskiego za pracę o filozofii historii Herdera.
Rodzina W 1895 ożenił się z Klarą Pfeiffer (1869-1935, córką profesora Wilhelma Pfeiffera), a w 1935 z drugą żoną, Elisabeth Reinbot (1899-1945, córką Alfreda Reinbotha, urzędnika kolejowego Deutsche Reichsbahn).
Dzieła Turgenjew und Tolstoj (1893), Grundlehren der Philosophie. Studien über Vorsokratiker, Sokrates und Platon (1899), Über die Grundlagen der Lehre des Spinoza (1902), Vom Weltreich des deutschen Geistes. Reden und Aufsätze (1914, 1927), Deutschland und Amerika (1917), Gerhart Hauptmann. Aus dem Leben des deutschen Geistes in der Gegenwart. Fünf Reden (1922), Kant, 2 tomy (1923-24), Goethe, 2 tomy (1930) George Washington. Werden und Wachsen des Amerikagedankens (1932), Mit unbefangener Stirn. Mein Lebensbuch (Erinnerungen) (1937).
Przypisy
Kategoria:Doktorzy honoris causa Harvard University Kategoria:Ludzie urodzeni w Hanowerze Kategoria:Ludzie związani z Poznaniem (zabór pruski) Kategoria:Ludzie związani z Wrocławiem przed 1945 Kategoria:Niemieccy filozofowie Kategoria:Niemieccy germaniści Kategoria:Niemieccy literaturoznawcy Kategoria:Rektorzy uczelni w Poznaniu Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu w Marburgu Kategoria:Urodzeni w 1868 Kategoria:Zmarli w 1946