Henryk Maćkowiak (ur. 1 października 1923 w Górach, gm. Korczew, zm. 16 lutego 2014 w Ostrołęce) – pedagog, historyk, dr nauk humanistycznych, działacz społeczny, regionalista.
Życiorys Syn Aleksandra i Marii z d. Michalak-Świątkowskiej. Uczęszczał do SP w Drążniewie, którą skończył w 1938, oraz do gimnazjum w Drohiczynie (1949), następnie do LO w Szklarskiej Porębie (1950) i Liceum Pedagogicznego w Siedlcach (1953). Ukończył historię na Uniwersytecie Warszawskim (1959) i studia podyplomowe w Instytucie Historii UW (1974), tam też w 1983 uzyskał stopień doktora nauk humanistycznych.
W latach 1950–1951 pracował jako nauczyciel w SP w Małożewie dla sierot z powstania warszawskiego, następnie w SP w Wólce Okrąglik, także jako kierownik tej szkoły (1952–1963). W Ostrołęce pracował w Zespole Szkół Zawodowych nr 2 jako nauczyciel i zastępca dyrektora (1963–1983). Pomimo przejścia na emeryturę nadal pracował w ZSZ nr 2 w Ostrołęce. W latach 1990–1993 był dyrektorem Społecznego Liceum Ogólnokształcącego Katolickiego Stowarzyszenia „Pokój i Dobro”, a następnie pracował do 2003 jako nauczyciel w II Społecznym Liceum Ogólnokształcącym im. T. Halika w Ostrołęce.
Był żołnierzem Armii Krajowej (1943–1945). Należał do Związku Harcerstwa Polskiego, Związku Nauczycielstwa Polskiego, Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. Pełnił funkcje: kierownika Stacji Naukowej Mazowieckiego Ośrodka Badań Naukowych w Ostrołęce, przewodniczącego Rady Zakładowej ZNP przy ZSZ nr 2 w Ostrołęce (1972–1981). Był współzałożycielem Społecznego Liceum Ogólnokształcącego Katolickiego Stowarzyszenia „Pokój i Dobro”, Stowarzyszenia „Civitas Christiana” Oddziału w Ostrołęce oraz w 1990 – Koła 5 Pułku Ułanów Zasławskich (pierwszy prezes). Współorganizował Oddział Polskiego Towarzystwa Historycznego w Ostrołęce (przez dwie kadencje – prezes) oraz Ostrołęckie Towarzystwo Naukowe im. Adama Chętnika (pierwszy sekretarz naukowy w latach 1986–1990). Był członkiem Łomżyńskiego Towarzystwa Naukowego im. Wagów (od 1975). Na seminarium doktoranckim pod kierunkiem prof. dr. hab. Juliusza Łukasiewicza napisał pracę Szkolnictwo na Kurpiach w latach 1905–1938.
W publikacjach wiele uwagi poświęcał tradycji niepodległościowej, wychowaniu patriotycznemu, tematyce oświatowej, rozwojowi cywilizacji i ewolucji człowieka. Publikował artykuły w „Zeszytach Naukowych OTN”, np. o 5 Pułku Ułanów Zasławskich; w „Roczniku Mazowieckim”, „Mazowszu”, „Tygodniku Ostrołęckim”. Wygłaszał referaty na konferencjach naukowych, głównie organizowanych przez OTN. Jego dewizą była myśl Aleksandra Świętochowskiego: „Rozum nad siłą… żaden Krupp nie uleje takiej armaty, która by zabiła Kopernika, żaden Moltke nie zwycięży Mickiewicza”.
Był mężem Wandy z d. Jarka, mieli dwie córki: Aldonę – wieloletnią dziennikarkę „Tygodnika Ostrołęckiego”, i Magdalenę – absolwentkę AWF.
Od 1963 mieszkał w Ostrołęce. Spoczął na cmentarzu komunalnym w Ostrołęce.
Medale i odznaczenia Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Medal Komisji Edukacji Narodowej Złota Odznaka ZNP Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego Złota Odznaka „Za zasługi dla województwa ostrołęckiego” Krzyż Harcmistrzowski ZHP Krzyż 5 Pułku Ułanów Zasławskich Medal „Opiekun Miejsc Pamięci Narodowej” Krzyż Armii Krajowej.
Opracowania (wybór) Szkolnictwo na Kurpiach 1905–1939, Ostrołęckie Towarzystwo Naukowe, Łomżyńskie Towarzystwo Naukowe im. Wagów, Towarzystwo Przyjaciół Ostrołęki, Ostrołęka, Łomża 1990, OCLC: (OCoLC)834077648 Jerzy Dziewirski, Jerzy Kijowski, Henryk Maćkowiak, 5 Pułk Ułanów Zasławskich, Ostrołęckie Towarzystwo Naukowe, Ostrołęka 1994, OCLC: (OCoLC)838705077 Losy nauczycielstwa i oświaty w latach okupacji na ziemiach województwa ostrołęckiego, Ostrołęka 1997 Obraz szkolnictwa w województwie ostrołęckim 1975–1998 na tle stanu w II Rzeczypospolitej, Ostrołęckie Towarzystwo Naukowe im. Adama Chętnika, Związek Kurpiów, Ostrołęka 2000, . Historia i tradycje 5 Pułku Ułanów Zasławskich, Towarzystwo Przyjaciół Ostrołęki, Światowy Związek Żołnierzy AK Okręg Ostrołęka, Zespół Szkół Zawodowych nr 2 im. 5 Pułku Ułanów Zasławskich w Ostrołęce, Ostrołęka 2001, . Henryk Maćkowiak, Jerzy Kijowski, Polskie Państwo Podziemne i operacja „Burza” w ostrołęckim obwodzie AK [Armii Krajowej] oraz powiat ostrołęcki w pierwszych latach powojennych, Ostrołęckie Towarzystwo Naukowe im. Adama Chętnika, Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej Okręg Ostrołęka, Ostrołęka 2005, . Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej – Obwód i Okręg Ostrołęka (1990–2010), Ostrołęckie Towarzystwo Naukowe im. Adama Chętnika, Światowy Związek Armii Krajowej Okręg Ostrołęka, Ostrołęka 2010, .
Przypisy
Kategoria:Urodzeni w 1923 Kategoria:Zmarli w 2014 Kategoria:Polscy pedagodzy Kategoria:Absolwenci Wydziału Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Członkowie ZHP Kategoria:Członkowie Związku Nauczycielstwa Polskiego Kategoria:Członkowie Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej Kategoria:Członkowie Polskiego Towarzystwa Historycznego Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski Kategoria:Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej Kategoria:Odznaczeni Złotą Odznaką ZNP Kategoria:Odznaczeni Odznaką 1000-lecia Państwa Polskiego Kategoria:Odznaczeni Medalem „Opiekun Miejsc Pamięci Narodowej” Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Armii Krajowej Kategoria:Polscy historycy