Lodzer Freie Presse – niemiecki dziennik wydawany w Łodzi w latach 1918–1945. Jeden z głównych ośrodków propagandy nazistowskiej w Łodzi w latach 30. i 40. XX w.
W poszczególnych latach dziennik wydawany był jako: „Lodzer Freie Presse” (1918–1923), „Freie Presse” (1923–1939), „Deutsche Lodzer Zeitung” (1939), „Lodzer Zeitung” (1939–1940), „Litzmannstädter Zeitung” (1940–1945). Gazeta była wydawana w nakładzie 15 tys. sztuk.
Historia „Lodzer Freie Presse” (1918–1923) Redakcja „Lodzer Freie Presse” powstała w 1918 w dawnej siedzibie „Lodzer Zeitung” przy ul. Konstantynowskiej 28 (późn. ul. Legionów 28). Była wydawana nakładem Eduarda von Behrensa, a jej kierownikiem był Karol Stüldt. Na początku redaktorem naczelnym pisma był Johann Kriese, zaś redaktorami pisma: Adolf Kargel, Markus Askenas i Hugo Wieczorek. Gazeta miała charakter antypolski, ulegała karom finansowym i konfiskatom, często wchodząc w konflikty z polskimi władzami. W związku z konfliktami w 1919 jej wydawanie zawieszono, wydając ją jako jednodniówki pod różnymi tytułami, jako „Neue Presse”, „Tages Presse”, „Die Presse” czy też „Morgen Presse”. 8 listopada 1919 powróciła do tytułu „Lodzer Freie Presse”. W kwietniu 1923 została ponownie zawieszona i wydawana przez 3 tygodnie pt. „Volksfreund”, nawiązując do tytułu innej niemieckiej gazety. Gazeta w 1923 osiągała nakład 3,5 tys. sztuk.
„Freie Presse” (1923–1939) Po wznowieniu dziennika, wydawano go pod tytułem „Freie Presse”. Przypuszczalnie zmiana nazwy mogła wynikać z rosnącej popularności czasopisma poza Łodzią. Gazetę przejęło wówczas Towarzystwo Wydawnicze Libertas, a kierownikiem gazety został Berthold Bergmann. Redaktorem naczelnym mianowano Adolfa Kargela, z którym współpracowali: Horst Markgraf, Max Ludwig i Hugo Wieczorek. W latach 30. XX w. gazeta stała się jednym z głównych periodyków propagujących nazizm na terenie Łodzi obok „Der Deutsche Weg” i „Volksfreund”. W kwietniu 1937 przez krótki okres drukarnia i siedziba redakcji zostały zamknięte ze względu na niespełnianie przepisów sanitarnych. Przeniesiono je wówczas do Poznania do domu nakładowego „Posener Tageblatt”, dowożąc codziennie gazety do Łodzi. W tym samym roku, w lipcu redakcja powróciła do swojej pierwotnej siedziby. „Freie Presse” zamknięto 1 września 1939, a redaktorzy oraz kierownik wydawnictwa zostali aresztowani przez polskie władze. Po zajęciu Łodzi przez Niemców wznowiono druk gazety jako urzędowy organ władz wojskowych i cywilnych.
„Deutsche Lodzer Zeitung” (1939), „Lodzer Zeitung” (1939–1940) i „Litzmannstädter Zeitung” (1940–1945) 24 września 1939 gazetę przemianowano na „Deutsche Lodzer Zeitung”, nawiązując to dziennika „Deutsche Lodzer Zeitung” wydawanego przez władze okupacyjne Łodzi podczas I wojny światowej w latach 1915–1918. Jego nowym redaktorem naczelnym został , a Kurt Rapke został jego zastępcą, zaś były redaktor naczelny po uwolnieniu z internowania został redaktorem lokalnym. 12 listopada 1939 gazetę przemianowano na „Lodzer Zeitung”. 12 kwietnia czasopismo przemianowano na „Litzmannstädter Zeitung”, nawiązując do generała niemieckiego z I wojny światowej Karla Litzmanna, na którego cześć Łódź przemianowano na Litzmannstädt. Pod tą nazwą gazetę wydawano do 19 stycznia 1945, tj. dnia wyzwolenia Łodzi spod okupacji niemieckiej.
Przypisy
Bibliografia
Monika Kucner: Deutsche Presselandschaft in der Zwischenkriegszeit in Lodz. w: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Germanica, t. 5 (2009) Beata Dorota Lakeberg: Die deutsche Minderheitenpresse in Polen 1918–1939 und ihr Polen- und Judenbild. Peter Lang, 2010.
Kategoria:Czasopisma w języku niemieckim Kategoria:Czasopisma wydawane od 1918 Kategoria:Czasopisma wydawane do 1945 Kategoria:Dzienniki wydawane w Łodzi Kategoria:Niewydawane dzienniki polskie Kategoria:Prasa w Łodzi (II Rzeczpospolita)