Album Pałahickie – zawiera cykl jedenastu akwarel malarza Henryka Rodakowskiego. Dzieło jest przechowywane w Muzeum Lubuskim w Gorzowie WielkopolskimHenryk Rodakowski - Album Pałahickie. Muzeum Okręgowe w Gorzowie, język polski.
Historia W 1867 Henryk Rodakowski powrócił wraz z rodziną z Francji do Lwowa, a następnie osiadł na trzy lata w Pałahiczach, należących do Maksymiliana Rodakowskiego, jego starszego brata. Powstały tam trzy obrazy olejne (Stróż, Dama na koniu, Portret Żyda) oraz jedenaście akwarel składających się na Album Pałahickie.
Przed wojną Album był w posiadaniu Janiny Straszewskiej, wnuczki artysty. Następnie został prawdopodobnie sprzedany, jego właścicielką w latach siedemdziesiątych XX w. była Franciszka Żukotyńska, żona nieżyjącego współwłaściciela przedwojennego warszawskiego antykwariatu. Dzieło wraz ze swoimi właścicielami trafiło tuż po wojnie do Gorzowa Wielkopolskiego i pozostało nieujawnione przez kilkadziesiąt lat. W 1969 po ujawnieniu albumu został on wpisany do rejestru zabytków. W 1980 zostało zakupione przez Muzeum Lubuskie.
Obrazy z serii Obrazy przedstawiają ukraińskich chłopów i Żydów z Pałahicz, barwnej, kresowej wsi. Każdy obraz ma wymiar 23 × 32 cm. Opatrzone są przez artystę datą dzienną wykonania oraz francuskim tytułem. Ilustracja Data powstania Tytuł francuski Tytuł polskicenter|200px12 października 1867Sculpteur de PałahiczeChłopski rzeźbiarzcenter|200px6 listopada 1867Seń. La poste de PałahiczeSeń. Dworski listonoszcenter|200px 12 listopada 1867Szlome, surveillant de fermePachciarz Szlom center|200px 15 listopada 1867 Le Maire Nykoła Wójt Nykołacenter|200px17 listopada 1867Gregorcio, grandforestier Pobereźnik Gregorciocenter|200px10 grudnia 1867MyszkaKuc Myszkacenter|200px14 grudnia 1867Jacio palefrouiorChłopiec stajenny Josiocenter|200px20 grudnia 1867Josio, cabaretier Karczmarz Josiocenter|200px1 stycznia 1868Porteur de télégrammesRoznosiciel telegramówcenter|200px 4 stycznia 1868Iwan Brzuś propose aux granges Gumienny Iwan Brzuścenter|200px16 marca 1868Iwan et Dickyt Stajenny Iwan i koń Dickyt
Odbiór Po wykonaniu akwarel artysta wysłał je do Paryża, gdzie wywołały duże wrażenie. Współcześni krytycy podkreślają wyjątkowość Albumu na tle całej twórczości Rodakowskiego, skoncentrowanej głównie na portretach. Doceniają realistyczny, dokumentacyjny wręcz charakter prac, które za swoich bohaterów mają zwykłych mieszkańców wsi spotkanych przez malarza podczas ich codziennych zajęć. Krytycy dostrzegają też indywidualny charakter utrwalonych na papierze postaci, ich psychologiczną prawdę, którą oddał Rodakowski. Podkreśla się także wartość etnograficzną akwarel, a wybór tematu przez artystę łączy z podejmowanymi w XIX w. badaniami ludoznawczymi. Album został też określony jako „dzieło należące do nielicznych godnych uwagi przykładów polskiego malarstwa XIX-wiecznego o tematyce wiejskiej”.
Sam Rodakowski nie cenił Albumu Pałahickiego. Akwareli nie uznawał za poważną technikę, a cały cykl uważał za dzieło błahe. Do końca życia nie zmienił swojej opinii.
Przypisy
Kategoria:Obrazy Henryka Rodakowskiego Kategoria:Kultura w Gorzowie Wielkopolskim Gorzow