Janina Danuta Hajduk-Nijakowska (ur. 1946) – polska folklorystka, kulturoznawczyni, dziennikarka telewizyjna, profesor nauk humanistycznych, naukowo związana z Uniwersytetem Opolskim. Prezeska Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego (1989-1990)
Życiorys Ukończyła polonistykę na Wydziale Filologiczno-Historycznym Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Opolu. Pracę doktorską pt. Typologia polskiego podania ludowego obroniła w 1975. Habilitowała się w 2007 na Wydziale Filologicznym UO na podstawie dorobku naukowego i monografii Żywioł i kultura. Folklorystyczne mechanizmy oswajania traumy. W latach 1969–1976 zatrudniona na WSP, od 1986 w Instytucie Filologii Polskiej i Kulturoznawstwa Uniwersytetu Opolskiego w Katedrze Teatru, Filmu i Nowych Mediów. Od 2019 prowadzi również zajęcia dydaktyczne w Katedrze Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej na Wydziale Nauk o Polityce i Komunikacji Społecznej UO. Dyrektorka Instytutu Filologii Polskiej i Kulturoznawstwa UO (2012–2016), dyrektorka Wydawnictwa Uniwersytetu Opolskiego (1996–2004), w latach 1989–1990 prezeska Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego.
Pracowała w mediach, m.in. w redakcji opolskiej TVP (1994–2017), w Fundacji Filmowej Polscy Wychodźcy realizuje projekty filmowe.
Jej synem jest Lech Nijakowski.
Zainteresowania badawcze Zagadnienia pamięci społecznej i świadomości historycznej, genologia folklorystyczna, funkcjonowanie folkloru w dobie rozwoju środków masowego przekazu i nowych mediów, e-folklor oraz współczesne media. Napisała ponad 100 artykułów i rozpraw w czasopismach i monografiach naukowych.
Pełnione funkcje członkini Międzynarodowej Rady Doradczej Instytutu Etnologii Czeskiej Akademii Nauk członkini Komisji Folklorystycznej przy Międzynarodowym Towarzystwie Slawistów (od 2020) członkini Komitetu Nauk Etnologicznych PAN (2015–2023) członkini Komisji Folklorystycznej KNE PAN (2015–2023) członkini Sekcji Studiów nad Dziedzictwem i Pamięcią Kulturową PTL członkini Rady Naukowej serii wydawniczej PTL „Archiwum Etnograficzne” (od 2021) członkini Rady Naukowej serii wydawniczej PTL „Biblioteka Literatury Ludowej” (2021–2024)
członkini Rady Naukowej czasopisma „Literatura Ludowa” (od 2021) członkini Rady Programowej Fundacji Filmowej Polscy Wychodźcy (od 2019) członkini Komisji Rewizyjnej Stowarzyszenia Telewizji Regionalnej Śląska Opolskiego (od 2012).
Odznaczenia Złoty Krzyż Zasługi (1987) Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury” (1978) Odznaka Honorowa „Zasłużonemu Opolszczyźnie” (1979)
Wybrane publikacje Książki 1980: Temat śpiącego wojska w folklorze polskim. Próba typologii. Opole: WSP. 1986: Nie wszystko bajka. Polskie ludowe podania historyczne. Wybór, wstęp i komentarze J. Hajduk-Nijakowska. Warszawa: Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza. 2005: Żywioł i kultura. Folklorystyczne mechanizmy oswajania traumy. Opole: Wydawnictwo UO. 2016: Doświadczanie pamięci. Folklorystyczny kontekst opowieści wspomnieniowych. Opole: Wydawnictwo UO.
Prace pod redakcją 1981: Księga humoru ludowego. Wybór i oprac. Dorota Simonides, Janina Hajduk-Nijakowska, Teresa Smolińska, Warszawa: LSW. 2011: Nowe konteksty badań folklorystycznych. Red. Janina Hajduk-Nijakowska; Teresa Smolińska. Wrocław: PTL. 2014: Praktykowanie tradycji w społeczeństwach posttradycyjnych. Red. J. Hajduk-Nijakowska. Opole–Wrocław: Wydawnictwo UO, PTL.
Artykuły 2010: e-folklor. Rola Internetu w powstawaniu zjawisk folklorystycznych. [w:] Nowe media i komunikowanie wizualne. Red. P. Francuz, St. Jędrzejowski. Lublin: Katolicki Uniwersytet Lubelski. 2010: Proces odbioru przekazów medialnych jako czynność kulturowo usytuowana. [w:] Kultura medialnie zapośredniczona. Badania nad mediami w optyce kulturoznawczej. Red. W. Chyła, M. Kamińska, P. Kędziora, M. Kosińska. Poznań: Bogucki Wydawnictwo Naukowe. 2012: Katastrofa jako wydarzenie medialne. [w:] Powodzie, plagi, życie i inne katastrofy. Red. K. Konarska, P. Kowalski. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego. 2015: Towards the Folklore Genre Theory. „Slovensky Narodopis”, nr 2. 2016: Kulturowe konteksty funkcjonowania newsów. „Przegląd Humanistyczny”, nr 1. 2020: Problemy współczesnej genologii medialnej. „Studia de Cultura”, nr 12(2). 2021: „Łemko nosi ból w genach” Oblicze łemkowskiej postpamięci. „Politeja”, nr 1.
Wybrane projekty badawcze Leksykon folkloru polskiego; grant Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki (0396/NPRH9/H11/88/2021); wykonawczyni, 2022–2027.
Przypisy
Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Opolskiego Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Filologicznego Uniwersytetu Opolskiego Kategoria:Odznaczeni Odznaką Honorową „Zasłużonemu Opolszczyźnie” Kategoria:Odznaczeni odznaką „Zasłużony Działacz Kultury” Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Polscy dziennikarze telewizyjni Kategoria:Polscy kulturoznawcy Kategoria:Urodzeni w 1946