Powiaty w Polsce w latach 1944–1975 – lista jednostek samorządu terytorialnego II stopnia i podziału administracyjnego w Polsce, istniejących od 1945 do 1975.
Historia 21 sierpnia 1944 Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego zniósł dekretem wprowadzoną przez okupanta strukturę administracyjną, przywracając przedwojenny podział administracyjny Polski, w tym również powiaty.. Ustalanie nowego podziału terytorialnego państwa, w związku ze zmianą jego terytorium (utratą Kresów Wschodnich i przyłączeniem Ziem Odzyskanych), trwało przez kilkanaście miesięcy i zakończyło się 28 czerwca 1946, wraz z przyłączeniem do zasadniczego podziału terytorialnego państwa terenów poniemieckich.. Łącznie istniały wtedy 294 powiaty, w tym 25 grodzkich. Dalsze zmiany administracyjne doprowadziły do utworzenia bądź zniesienia kolejnych jednostek samorządu terytorialnego. 31 maja 1975, w przeddzień wprowadzenia reformy administracyjnej kraju, funkcjonowały 392 powiaty, w tym 78 grodzkich.
1 czerwca 1975, wraz z wprowadzeniem reformy administracyjnej, zniesiono powiaty. Zostały one przywrócone wraz z kolejną reformą z 1999, w większości przypadków nazwą lub terytorium nawiązywały do jednostek sprzed 1975.. Poniższe tabele prezentują wszystkie powiaty istniejące we wspomnianym okresie, z wyodrębnieniem powiatów grodzkich.
Wykaz powiatów ziemskich PowiatOdDoWojewództwoDodatkowe informacje aleksandrowski 21 sierpnia 1944 31 maja 1975Powiat zniesiony 1 czerwca 1975 według , na skutek ogólnego zniesienia powiatów jako odrębnych jednostek podziału administracyjnego. do 5 lipca 1950: pomorskie od 6 lipca 1950: bydgoskie do 11 marca 1948 jako powiat nieszawski. utworzony ponownie 1 stycznia 1999 augustowski 21 sierpnia 1944 31 maja 1975 białostockie w 1945 część powiatu przyłączona do ZSRR utworzony ponownie 1 stycznia 1999 babimojski 1945M.P. z 1945 r. Nr 29, poz. 77. 31 grudnia 1950. do 5 lipca 1950: poznańskie od 6 lipca 1950: zielonogórskie całość terytorium włączona w skład nowego powiatu sulechowskiego bartoszycki 29 maja 1946. 31 maja 1975 olsztyńskie utworzony ponownie 1 stycznia 1999 bełchatowski 1 stycznia 1956. 31 maja 1975 łódzkie utworzony z części terytorium powiatu piotrkowskiego utworzony ponownie 1 stycznia 1999bełżycki1 stycznia 1956.31 maja 1975lubelskie utworzony z części terytorium powiatów: lubelskiego, kraśnickiego i opolsko-lubelskiego będziński 21 sierpnia 1944 31 maja 1975 do 17 sierpnia 1945: kieleckie do 5 lipca 1950: śląskie
od 6 lipca 1950: katowickie utworzony ponownie 1 stycznia 1999bialski (krakowski)21 sierpnia 194431 grudnia 1950.krakowskie terytorium podzielone między powiaty: bielski (śląski), oświęcimski i żywiecki bialski (podlaski) 21 sierpnia 1944 31 maja 1975 białostockie utworzony ponownie 1 stycznia 1999 białobrzeski 1 stycznia 1956. 31 maja 1975 kieleckie utworzony z części terytorium powiatów: radomskiego i grójeckiego utworzony ponownie 1 stycznia 1999 białogardzki 1945 31 maja 1975 do 5 lipca 1950: szczecińskie od 6 lipca 1950: koszalińskie początkowo jako powiat białogrodzki utworzony ponownie 1 stycznia 1999 białostocki 21 sierpnia 1944 31 maja 1975 białostockie utworzony ponownie 1 stycznia 1999 bielski (podlaski) 21 sierpnia 1944 31 maja 1975 białostockie utworzony ponownie 1 stycznia 1999 bielski (katowicki) 21 sierpnia 1944 31 maja 1975 do 5 lipca 1950: śląskie od 6 lipca 1950: katowickie utworzony ponownie 1 stycznia 1999bieszczadzki1 listopada 1972.31 maja 1975rzeszowskie utworzony z terytorium powiatów: ustrzyckiego, leskiego oraz części sanockiego biłgorajski 21 sierpnia 1944 31 maja 1975 lubelskie utworzony ponownie 1 stycznia 1999biskupiecki21 sierpnia 194431 maja 1975olsztyńskie do 31 grudnia 1958 jako powiat reszelski. bocheński 21 sierpnia 1944 31 maja 1975 krakowskie utworzony ponownie 1 stycznia 1999 bolesławiecki 1945 31 maja 1975 wrocławskie utworzony ponownie 1 stycznia 1999 braniewski 1945 31 maja 1975 olsztyńskie początkowo jako powiat broniewski utworzony ponownie 1 stycznia 1999 brodnicki 21 sierpnia 1944 31 maja 1975 do 5 lipca 1950: pomorskie od 6 lipca 1950: bydgoskie utworzony ponownie 1 stycznia 1999 brzeski (krakowski) 21 sierpnia 1944 31 maja 1975 krakowskie utworzony ponownie 1 stycznia 1999 brzeski (opolski) 1945. 31 maja 1975 do 5 lipca 1950: wrocławskie od 6 lipca 1950: opolskie utworzony ponownie 1 stycznia 1999 brzeziński 21 sierpnia 1944 31 maja 1975 łódzkie utworzony ponownie 1 stycznia 2002. brzozowski 21 sierpnia 1944 31 maja 1975 rzeszowskieDo 17 sierpnia 1945 de iure w województwie lwowskim () utworzony ponownie 1 stycznia 1999 buski 21 sierpnia 1944 31 maja 1975 kieleckie do 11 marca 1948 jako powiat stopnicki utworzony ponownie 1 stycznia 1999bychawski1 stycznia 195631 maja 1975lubelskie utworzony z części terytorium powiatów: lubelskiego, krasnostawskiego i kraśnickiego bydgoski 21 sierpnia 1944 31 maja 1975 do 5 lipca 1950: pomorskie od 6 lipca 1950: bydgoskie utworzony ponownie 1 stycznia 1999bystrzycki194531 maja 1975wrocławskie–bytomski194531 marca 1951.do 5 lipca 1950: śląskie od 6 lipca 1950: katowickie terytorium podzielone między powiat tarnogórski oraz miasta: Bytom i Zabrze bytowski 1945 31 maja 1975 do 5 lipca 1950: szczecińskie od 6 lipca 1950: koszalińskie utworzony ponownie 1 stycznia 1999 chełmiński 21 sierpnia 1944 31 maja 1975 do 5 lipca 1950: pomorskie od 6 lipca 1950: bydgoskie utworzony ponownie 1 stycznia 1999 chełmski 21 sierpnia 1944 31 maja 1975 lubelskie utworzony ponownie 1 stycznia 1999chmielnicki1 stycznia 195631 grudnia 1961.kieleckie utworzony z części terytorium powiatów: buskiego i kieleckiego terytorium podzielone między powiaty: buski, kielecki, staszowski i pińczowski chodzieski 21 sierpnia 1944 31 maja 1975 poznańskie utworzony ponownie 1 stycznia 1999chojeński194531 maja 1975szczecińskie początkowo jako powiat królewiecko-chojnicki chojnicki 21 sierpnia 1944 31 maja 1975 do 5 lipca 1950: pomorskie od 6 lipca 1950: bydgoskie utworzony ponownie 1 stycznia 1999 choszczeński 1945 31 maja 1975 szczecińskie utworzony ponownie 1 stycznia 1999 chrzanowski 21 sierpnia 1944 31 maja 1975 krakowskie utworzony ponownie 1 stycznia 1999 ciechanowski 21 sierpnia 1944 31 maja 1975 warszawskie utworzony ponownie 1 stycznia 1999 cieszyński 21 sierpnia 1944 31 maja 1975 do 5 lipca 1950: śląskie od 6 lipca 1950: katowickie utworzony ponownie 1 stycznia 1999czarnkowski21 sierpnia 194431 maja 1975poznańskie utworzony ponownie 1 stycznia 1999 jako część powiatu czarnkowsko-trzcianeckiego częstochowski 21 sierpnia 1944 31 maja 1975 do 5 lipca 1950: kieleckie od 6 lipca 1950: katowickie utworzony ponownie 1 stycznia 1999 człuchowski 1945 31 maja 1975 do 5 lipca 1950: szczecińskie od 6 lipca 1950: koszalińskie początkowo jako powiat człochowski utworzony ponownie 1 stycznia 1999dąbrowski (białostocki)1 stycznia 1956.31 maja 1975białostockie utworzony z części terytorium powiatów: augustowskiego i sokólskiego dąbrowski (tarnowski) 21 sierpnia 1944 31 maja 1975 krakowskie utworzony ponownie 1 stycznia 1999 dębicki 21 sierpnia 1944 31 maja 1975 do 17 sierpnia 1945: krakowskie od 18 sierpnia 1945: rzeszowskie utworzony ponownie 1 stycznia 1999dobrodzieński194529 maja 1946.21 marca 1945Rozporządzenie Wojewody Śląsko-Dąbrowskiego z dnia 21 marca 1945 r. o podziale administracyjnym pow. lublinieckiego (Gazeta Urzędowa Województwa Śląskiego, 1945, nr 5, poz. 48).31 marca 1951do 5 lipca 1950: śląskie od 6 lipca 1950: opolskie w obu przypadkach całość terytorium włączona w skład istniejącego powiatu lublinieckiego drawski 1945 31 maja 1975 do 5 lipca 1950: szczecińskie od 6 lipca 1950: koszalińskie utworzony ponownie 1 stycznia 1999 działdowski 21 sierpnia 1944 31 maja 1975 do 5 lipca 1950:warszawskie od 6 lipca 1950: olsztyńskie utworzony ponownie 1 stycznia 1999 dzierżoniowski 1945 31 maja 1975 wrocławskie początkowo jako powiat rychonecki utworzony ponownie 1 stycznia 1999 elbląski 1945 31 maja 1975 gdańskie utworzony ponownie 1 stycznia 1999 ełcki 1945 31 maja 1975 białostockie utworzony ponownie 1 stycznia 1999frysztacki21 sierpnia 19441945– de facto na terenie Czechosłowacji, choć wymieniony w garwoliński 21 sierpnia 1944 31 maja 1975 warszawskie utworzony ponownie 1 stycznia 1999 gdański 30 marca 1945. 31 maja 1975 gdańskie utworzony ponownie 1 stycznia 1999 giżycki 1945 31 maja 1975 olsztyńskie początkowo jako powiat lecki lub łuczański utworzony ponownie 1 stycznia 1999 gliwicki 1945 31 maja 1975 do 5 lipca 1950: śląskie od 6 lipca 1950: katowickie utworzony ponownie 1 stycznia 1999 głogowski 1945 31 maja 1975 do 5 lipca 1950: wrocławskie od 6 lipca 1950: zielonogórskie utworzony ponownie 1 stycznia 1999 głubczycki 1945 31 maja 1975 do 5 lipca 1950: śląskie od 6 lipca 1950: opolskie początkowo jako powiat głupczycki utworzony ponownie 1 stycznia 1999 gnieźnieński 21 sierpnia 1944 31 maja 1975 poznańskie utworzony ponownie 1 stycznia 1999 goleniowski 1 października 1954. 31 maja 1975 szczecińskie utworzony z części terytorium powiatów: kamieńskiego i nowogardzkiego utworzony ponownie 1 stycznia 1999 golubsko-dobrzyński 1 stycznia 1956. 31 maja 1975 bydgoskie utworzony z części terytorium powiatów: brodnickiego, lipnowskiego, rypińskiego i wąbrzeskiego utworzony ponownie 1 stycznia 1999 gołdapski 1945 31 maja 1975 olsztyńskie utworzony ponownie 1 stycznia 2002 gorlicki 21 sierpnia 1944 31 maja 1975 do 17 sierpnia 1945: krakowskie od 18 sierpnia 1945: rzeszowskie utworzony ponownie 1 stycznia 1999 gorzowski 1945 31 maja 1975 do 5 lipca 1950: poznańskie od 6 lipca 1950: zielonogórskie utworzony ponownie 1 stycznia 1999 gostyniński 21 sierpnia 1944 31 maja 1975 warszawskie utworzony ponownie 1 stycznia 1999 gostyński 21 sierpnia 1944 31 maja 1975 poznańskie utworzony ponownie 1 stycznia 1999górowski (iławecki)194531 grudnia 1961.olsztyńskie do 31 grudnia 1958 jako powiat iławecki całość powiatu włączona w skład powiatu bartoszyckiego górowski (śląski) 1945 31 maja 1975 wrocławskie utworzony ponownie 1 stycznia 1999 grajewski 21 sierpnia 1944 31 maja 1975 białostockie do 11 marca 1948 jako powiat szczuczyński utworzony ponownie 1 stycznia 1999grodkowski194531 maja 1975do 5 lipca 1950: śląskie od 6 lipca 1950: opolskie początkowo jako powiat grotkowski grodziskomazowiecki 21 sierpnia 1944 31 maja 1975 warszawskie do 11 marca 1948 jako powiat błoński utworzony ponownie 1 stycznia 1999 jako powiat grodziski grójecki 21 sierpnia 1944 31 maja 1975 warszawskie utworzony ponownie 1 stycznia 1999 grudziądzki 21 sierpnia 1944 31 maja 1975 do 5 lipca 1950: pomorskie od 6 lipca 1950: bydgoskie utworzony ponownie 1 stycznia 1999 gryficki 1945 31 maja 1975 szczecińskie początkowo jako powiat zagórzański utworzony ponownie 1 stycznia 1999 gryfiński 1945 31 maja 1975 szczecińskie utworzony ponownie 1 stycznia 1999gubiński28 lipca 1945Dziennik Wojewódzki – rok 1945, nr 5, poz. 33.31 grudnia 1961.do 5 lipca 1950: poznańskie od 6 lipca 1950: zielonogórskie terytorium podzielone między powiaty: krośnieński i lubski hajnowski 1 stycznia 1954. 31 maja 1975 białostockie utworzony z części terytorium powiatu bielskiego utworzony ponownie 1 stycznia 1999 hrubieszowski 21 sierpnia 1944 31 maja 1975 lubelskie utworzony ponownie 1 stycznia 1999 iławski 21 sierpnia 1944 31 maja 1975 olsztyńskie do 31 grudnia 1958 jako powiat suski utworzony ponownie 1 stycznia 1999 inowrocławski 21 sierpnia 1944 31 maja 1975 do 5 lipca 1950: pomorskie od 6 lipca 1950: bydgoskie utworzony ponownie 1 stycznia 1999 janowski 1 stycznia 1956 31 maja 1975 lubelskie utworzony z części terytorium powiatów: biłgorajskiego i kraśnickiego utworzony ponownie 1 stycznia 1999 jarociński 21 sierpnia 1944 31 maja 1975 poznańskie utworzony ponownie 1 stycznia 1999 jarosławski 21 sierpnia 1944 31 maja 1975 rzeszowskie utworzony ponownie 1 stycznia 1999 jasielski 21 sierpnia 1944 31 maja 1975 do 17 sierpnia 1945: krakowskie