thumb|Tablica na ścianie kościoła w Kraszewicach upamiętniająca ks. Franciszka Strugałe thumb|Pomnik ofiar I i II wojny światowej w Kuźnicy Grabowskiej z tablicą upamiętniającą ks.Franciszka Strugałe thumb|Nagrobek symboliczny ks. Franciszka Strugały na cmentarzu w Kraszewicach Franciszek Strugała (ur. 23 kwietnia 1904 w Jaworznie, zm. 2 kwietnia 1942 w Dachau) – polski kapłan, męczennik Dachau.

Życiorys

Franciszek Strugała urodził się 23 marca 1904 r. w miejscowości Jaworzno w powiecie oleskimW. Jacewicz, J. Woś, Martyrologium polskiego duchowieństwa rzymskokatolickiego pod okupacją hitlerowską w latach 1939–1945, t. 2, s. 161.. Rodzice prowadzili własne gospodarstwo rolne w Jaworznie. Po ukończeniu szkoły powszechnej w rodzinnej wiosce rozpoczął naukę w gimnazjum w Częstochowie, z którego w późniejszych klasach przeniósł się do Liceum im. Piusa X we Włocławku. Egzamin dojrzałości zdał 2 czerwca 1925 r. W tym też roku wstąpił do Seminarium Duchownego we Włocławku. Po pierwszym roku studiów zwrócił się do biskupa częstochowskiego z prośbą o przyjęcie do Seminarium Duchownego Diecezji Częstochowskiej w Krakowie. Biskup Stanisław Zdzitowiecki wyraził zgodę. Studia w Krakowie rozpoczął l października 1926 r., uczęszczając na II rok Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Jagiellońskiego. Święcenia kapłańskie przyjął 9 czerwca 1929 r.J. Związek, Błogosławieni i słudzy Boży z Archidiecezji Częstochowskiej, „Regina Poloniae”, Częstochowa 1999.

Kapłaństwo W 1930 założył oddział Katolickiego Stowarzyszenia Młodzieży Męskiej w Bęczkowicach, który po kilku latach już jednak nie działałJednodniówka wydana z okazji Zjazdu Katolickiego w 10-lecie istnienia Diecezji Częstochowskiej, s. 35..

W latach 1930–1931 był nauczycielem religii szkoły elementarnej w Częstochowie„Schematismus universi venerabilis cleri saecularis et regularis dioecesis częstochoviensis pro anno domini 1931.” Częstochoviae typis f. D. Wilkoszewski 1931, s. 19.. Rezydował wówczas przy parafii św. Zygmunta w Częstochowie„Schematismus universi venerabilis cleri saecularis et regularis dioecesis częstochoviensis pro anno domini 1931.” Częstochoviae typis f. D. Wilkoszewski 1931, s. 26.. Następnie w latach 1931–1932 był wikariuszem parafii pw. Św. Piotra i Pawła w Zawierciu„Schematismus universi venerabilis cleri saecularis et regularis dioecesis częstochoviensis pro anno domini 1932.” Częstochoviae typis f. D. Wilkoszewski 1932, s. 97., a także nauczycielem religii w prywatnej szkole handlowej Karczewskiej w Zawierciu„Schematismus universi venerabilis cleri saecularis et regularis dioecesis częstochoviensis pro anno domini 1932.” Częstochoviae typis f. D. Wilkoszewski 1932, s. 21.. Od 1933 pełnił funkcje wikariusza w parafii św. Michała Archanioła„Schematismus universi venerabilis cleri saecularis et regularis dioecesis częstochoviensis pro anno domini 1934.” Częstochoviae typis f. D. Wilkoszewski 1934, s. 87., a także nauczyciela religii w prywatnym gimnazjum w Wieluniu„Schematismus universi venerabilis cleri saecularis et regularis dioecesis częstochoviensis pro anno domini 1934.” Częstochoviae typis f. D. Wilkoszewski 1934, s. 24.. W 1934 r. reaktywował w tym mieście Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży Męskiej. Za jego pobytu pracowało tam kilka kółek wychowawczychJednodniówka… s. 61–62.. W tymże roku (1934) obejmuje wikariat w parafii pw. św. Józefa w Strzemieszycach i posługuje tam do połowy 1935 roku„Schematismus universi venerabilis cleri saecularis et regularis dioecesis częstochoviensis pro anno domini 1935.” Częstochoviae typis f. D. Wilkoszewski 1935, s. 55..

Od 31 lipca 1935 r. pełnił funkcję Sekretarza Generalnego Katolickiego Stowarzyszenia Młodzieży w Częstochowie„Schematismus universi venerabilis cleri saecularis et regularis dioecesis częstochoviensis pro anno domini 1936.” Częstochoviae typis f. D. Wilkoszewski1936 s. 139.J. Związek, Katolickie stowarzyszenia społeczne w diecezji częstochowskiej (1925–1939), Częstochowskie Towarzystwo Naukowe, 1994 s. 103.. Był również asystentem Katolickiego Stowarzyszenia Młodzieży ŻeńskiejJednodniówka… s.30, 71..

W 1937 roku objął probostwo parafii pw. św. AP. Piotra i Pawła w Kraszewicach„Katalog kościołów i duchowieństwa diecezji częstochowskiej na rok 1939.” Częstochowa 1939, nakładem kurii diecezjalnej, druk f. D. Wilkoszewskiego. S. 109.. Ks. Strugała podjął prace remontowe na plebanii podnosząc ją o piętro. Nie zdołał jednak dokończyć prac przed wybuchem wojnyZa ks. St. Sapota (wypis z archiwum parafialnego z dnia 26.11.1952).. Ksiądz Franciszek Strugała posiadał wojskowy stopień kpt. rez.; mianowany został kapelanem rez. 28 kwietnia 1939 r. (ze starszeństwem od 1 stycznia 1939 r.)Kapelani wrześniowi: służba duszpasterska w Wojsku Polskim w 1939 r.: dokumenty, relacje, opracowania: praca zbiorowa / pod redakcją Wiesława Jana Wysockiego, Oficyna Wydawnicza Rytm, Warszawa 2001, s. 229, 630.Wykaz kapelanów, służących czynnie lub w rezerwie w WP w okresie pokojowym w latach 1923–1939 (P-T)..

Po wybuchu wojny pod okupacją niemiecką z terenów włączonych do Warthegau (Kreis Velun) wszyscy kapłani zostali wywiezieni do obozu koncentracyjnego w Dachau. Większość z nich zamordowano. Na terenie powiatu wieluńskiego pozostała tylko jedna parafia w Rudzie k. Wielunia. Proboszcz parafii Kraszewice ks. Franciszek Strugała został aresztowany przez Niemców 6 października 1941 r. Kościół parafialny zdewastowanoZa ks. St. Sapota (wypis z archiwum parafialnego z dnia 26.11.1952) „Z chwilą aresztowania proboszcza kościół został zamknięty i zapieczętowany. W tym czasie został doszczętnie ogołocony, sprofanowany poprzez rozsypanie Postaci Eucharystycznych od stopni ołtarza do zachrystii”.. Księdza Strugałę osadzono w obozie przejściowym w Konstantynowie. Od 30 października 1941 r. został wywieziony do obozu koncentracyjnego w Dachau (nr obozowy 28313)W. Jacewicz, J. Woś, Martyrologium…, t. 2, s. 161.. Podczas obozowego życia i nieludzkich cierpień w obozach niemieckich w Konstantynowie, a zwłaszcza w Dachau, pozostał wierny kapłaństwu Chrystusowemu. Wyróżniał się godnym do naśladowania stylem życiaKs. Jacek Kapuściński, Zycie duchowe i sprawy dyscyplinarne duchowieństwa diecezji częstochowskiej w latach 1925–1939, s.251–252.

Męczeństwo Zmarł z wycieńczenia 2 kwietnia 1942 r. w DachauMalak, Henry M. „Klechy” w obozach śmierci: wspomnienia byłego więźnia obozów w Stutthof, Sachsenhausen, Dachau, SchwäbischGmünd, I. Rabsztyn, 1948, s. 154A. Kozłowiecki, Ucisk i strapienie: pamiętnik więźnia 1939–1945, t. 2, s. 318..

13 czerwca 1999 r. ks. Franciszek Strugała został uznany jako sługa Boży. Wtedy to również w stosunku do innych męczenników Dachau zostały rozpoczęte procesy beatyfikacyjne.

Upamiętnienie Pamięć o słudze Bożym ks. Franciszku Strugale została utrwalona w wielu formach na terenie parafii Kraszewice oraz w jego rodzinnej miejscowości – Jaworznie. Na ścianie kościoła parafialnego w Kraszewicach parafianie ufundowali tablicę pamiątkową. Na tablicy widnieje błędna data śmierci (1943 zamiast 1942). Symboliczny nagrobek duchownego znajduje się na cmentarzu parafialnym w Kraszewicacha jego nazwisko umieszczono również na pomniku ofiar I i II wojny światowej w Kuźnicy Grabowskiej

W 2011 roku Rada Gminy Kraszewice nadała jednej z ulic miejscowości nazwę ulica ks. Franciszka Strugały (od ul. Placu Wolności do ul. Wieruszowskiej) na mocy uchwały nr V/21/2011 z 30 marca 2011 r.

Z okazji 80. rocznicy męczeńskiej śmierci duchownego, Rada Gminy Kraszewice ustanowiła rok 2022. Rokiem ks. Franciszka Strugały (Uchwała nr XXXVIII/259/2022 z 28 stycznia 2022 r.). Centralne obchody rocznicy odbyły się 2 kwietnia 2022 r. w kościele parafialnym w Kraszewicach, z udziałem władz samorządowych i parafian. W tym samym roku Szkoła Podstawowa im. Kard. Karola Wojtyły w Kuźnicy Grabowskiej zorganizowała Szkolny Konkurs Historyczny Pamięci Sługi Bożego ks. Franciszka Strugały, upamiętniający duchownych - więźniów Dachau. W 2024 roku postać ks. Strugały została uhonorowana w projekcie „Międzypokoleniowe historyczne warsztaty ceramiczne”, realizowanym w ramach stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Uczestnicy tworzyli lampiony i świeczniki pod hasłem „Ksiądz Franciszek Strugała – światełko pamięci”.

Poza Kraszewicami duchownego upamiętniono również w rodzinnym Jaworznie, gdzie na ścianie kościoła pw. Trójcy Przenajświętszej w 1966 r. odsłonięto tablicę ku czci księży pomordowanych przez hitlerowców, z nazwiskami m.in. ks. Franciszka Strugały. Nazwisko kapłana widnieje także na tablicy pamiątkowej w Sanktuarium Matki Bożej Pocieszenia w Wieluniu, poświęconej męczennikom - kapłanom ziemi wieluńskiej.

Przypisy

Bibliografia Sługa Boży ks. kpt. rez. Franciszek Strugała (23 marca 1904 – 2 kwietnia 1942 r. Dachau)

Linki zewnętrzne

Kategoria:Kapelani Wojska Polskiego II Rzeczypospolitej Kategoria:Ludzie związani z Kraszewicami (powiat ostrzeszowski) Kategoria:Ofiary represji Niemiec nazistowskich w Polsce 1939–1945 Kategoria:Polacy i obywatele polscy straceni przez Niemcy nazistowskie 1939–1945 Kategoria:Polscy męczennicy chrześcijańscy Kategoria:Polscy słudzy Boży Kościoła katolickiego Kategoria:Urodzeni w 1904 Kategoria:Zmarli w 1942