alt=Zdjęcie. Słowniki o różnych rozmiarach i grubościach|mały|Słowniki dwujęzyczne Słownik dwujęzyczny (słownik bilingwalny, słownik tłumaczeniowy) – słownik prezentujący hasła w jednym języku i ekwiwalenty w innym językuAgnieszka Frączek/Ryszard Lipczuk: Słowniki polsko–niemieckie i niemiecko–polskie. Historia i teraźniejszość. Wołczkowo: Oficyna In Plus, 2004, s. 11..
Wyrazy hasłowe są zwykle uporządkowane w kolejności alfabetycznej. Artykuły hasłowe (mikrostruktura) słownika dwujęzycznego mogą zawierać – obok ekwiwalentów – także informacje gramatyczne, informacje fonetyczne, kwalifikatory, glosy, przykłady użycia, kolokacje, frazeologizmy. W makrostrukturze mogą występować okienka encyklopedyczne, a również materiały dodatkowe, jak tabele gramatyczne, nazwy geograficzne, zwroty używane w komunikacji językowejAgnieszka Frączek/Ryszard Lipczuk: Krótki leksykon wybranych pojęć leksykograficznych, [w:] Słowniki polsko–niemieckie i niemiecko–polskie. Historia i teraźniejszość. Wołczkowo 2004, s. 9 nn.Renata Nadobnik: Znaczenie słowników bilingwalnych w dydaktyce języka niemieckiego w Polsce. Gorzów: Wydawnictwo Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Gorzowie Wielkopolskim, 2010, s. 13 nn..
Hasłami w słowniku dwujęzycznym mogą być nie tylko pojedyncze wyrazy, ale też formy gramatyczne (np. formy podstawowe czasowników niemieckich), związki frazeologiczne i przysłowiaO niektórych słownikach frazeologicznych relacji polsko-niemieckiej pisze Magdalena Lisiecka-Czop: „Den Nagel auf den Kopf treffen”…, s. 205 nn., a również (w słownikach szkolnych) zdania.
Słowniki dwujęzyczne są przydatne w nauce języka obcegoRenata Nadobnik: Znaczenie słowników bilingwalnych w dydaktyce języka niemieckiego w Polsce. Gorzów 2010.Renata Nadobnik: Elementy leksykograficzne w podręcznikach do nauczania języka niemieckiego w Polsce. Gorzów 2013.Lingwistyka_Stosowana_Applied_Linguistics_Angewandte_Linguistik-r2017-t-n21-s55-70.pdf (interia.pl)., mogą też być pomocne w tłumaczeniu tekstów z języka ojczystego na język obcy lub odwrotnieTadeusz Piotrowski: Z zagadnień leksykografii. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 162 nn.. Ze względu na swoją specyfikę (zestawienie niesymetrycznego słownictwa dwóch różnych języków) słowniki bilingwalne nie zawsze są wiarygodneRyszard Lipczuk: Czy słowniki ... są wiarygodne ..
Obok tradycyjnych słowników drukowanych są w użyciu dwujęzyczne słowniki elektroniczne. Niektóre słowniki istnieją w postaci książkowej oraz elektronicznejTadeusz Piotrowski: Z zagadnień leksykografii... 1994, s. 177 n.Magdalena Lisiecka-Czop: Kinderwörterbücher. Lexikografische und glottodidaktische Eigenschaften am Beispiel deutsch-polnischer und polnisch-deutscher Wörterbücher. Frankfurt a. M. 2013,, s. 21 n.Janusz Taborek: Über das Potential der Hypertextlexikografie am Beispiel deutsch-polnischer Wörterbücher, [w:] (red.) J. Mazurkiewicz-Sokołowska, D. Misiek, W. Westphal, Sprachkontakte und Lexikon. Festschrift zum 65. Geburtstag von Prof. Ryszard Lipczuk. Hamburg 2013, s. 103–112..
Zobacz też dyrekcjonalność (leksykografia) funkcja aktywna słownika funkcja pasywna słownika dwujęzyczny słownik szkolny słownik wielojęzyczny jednojęzyczny słownik dydaktyczny
Przypisy
Bibliografia Agnieszka Frączek/Ryszard Lipczuk: Słowniki polsko–niemieckie i niemiecko–polskie. Historia i teraźniejszość. Wołczkowo: Oficyna In Plus, 2004, s. 9–21. ISBN 83-89402-06-8. Rec. Monika Bielińska, [w:] "Kwartalnik Neofilologiczny" 2004, 1, s. 96–97. Franz Josef Hausmann/ Reinhold Otto Werner: Spezifische Bauteile und Strukturen zweisprachiger Wörterbücher, [w:] (red.) F. J. Hausmann et al., Wörterbücher. Dictionaries. Dictionnaires. Ein internationales Handbuch zur Lexikographie. Berlin: de Gruyter, 1991, s. 2729–2769. Ryszard Lipczuk: Zum Problem der Äquivalente in zweisprachigen Wörterbüchern, [w:] "Studia Niemcoznawcze" XXVIII (Warszawa) 2004, s. 833–842. Ryszard Lipczuk: Czy słowniki dwujęzyczne są wiarygodne? Uwagi o słownikach niemiecko-polskich i polsko-niemieckich | Przegląd Dziennikarski (przegladdziennikarski.pl) 26.3.2020. Magdalena Lisiecka-Czop: „Den Nagel auf den Kopf treffen” – über phraseologische Wörterbücher Polnisch-Deutsch und Deutsch-Polnisch, [w:] Ryszard Lipczuk, Przemysław Jackowski (red.), Sprachkontakte – Sprachstruktur. Entlehnungen – Phraseologismen = Stettiner Beiträge zur Sprachwissenschaft. Band 2. Hamburg: Verlag Dr. Kovač, 2011, s. 205–221. ISBN 978-3-8300-4197-9. Magdalena Lisiecka-Czop: Kinderwörterbücher. Lexikografische und glottodidaktische Eigenschaften am Beispiel deutsch-polnischer und polnisch-deutscher Wörterbücher. Frankfurt a. M.: Peter Lang, 2013, rozdz. 1.1.3. Wörterbuchfunktionen, s. 24–27. ISSN 2192-3310, ISBN 978-3-631-62895-9. Renata Nadobnik: Znaczenie słowników bilingwalnych w dydaktyce języka niemieckiego w Polsce. Gorzów: Wydawnictwo Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Gorzowie Wielkopolskim, 2010. ISBN 978-83-89682-73-4. Renata Nadobnik: Elementy leksykograficzne w podręcznikach do nauczania języka niemieckiego w Polsce. Gorzów: Wydawnictwo Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Gorzowie Wielkopolskim, 2013. ISBN 978-83-63134-93-8. Tadeusz Piotrowski: Z zagadnień leksykografii. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994. ISBN 8301113928. Tadeusz Piotrowski: Zrozumieć leksykografię. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2001. ISBN 83-01-13693-6. Janusz Taborek: Über das Potential der Hypertextlexikografie am Beispiel deutsch-polnischer Wörterbücher, [w:] (red.) Jolanta Mazurkiewicz-Sokołowska, Dorota Misiek, Werner Westphal, Sprachkontakte und Lexikon. Festschrift zum 65. Geburtstag von Prof. Ryszard Lipczuk. Hamburg: Verlag Dr. Kovač, 2013, s. 103–112. ISSN 1435-6570.
Kategoria:Tłumaczenie Kategoria:Słowniki Kategoria:Leksykografia Kategoria:Glottodydaktyka