Opiętek złotawy (Agrilus subauratus) – gatunek chrząszcza z rodziny bogatkowatych i podrodziny Agrilinae. Zamieszkuje Europę i Syberię. Żeruje na wierzbach i osikach.
Taksonomia Gatunek ten opisany został po raz pierwszy w 1833 roku przez Friedricha-Augusta von Geblera pod nazwą Buprestis subauratus.
Morfologia Chrząszcz o mocno wydłużonym ciele długości od 7 do 10 mm. Jest wyraźnie dwubarwny. Głowa i przedplecze są niebieskie, niebieskozielone lub zielone, pokrywy zaś złociste, miedzianozłote lub miedziane. Głowa zaopatrzona jest w duże oczy niemal stykające się z przednią krawędzią przedplecza. Przedplecze ma podwójną krawędź boczną. Tarczka pozbawiona jest poprzecznego żeberka lub jest ono słabo dostrzegalne. Powierzchnię pokryw równomiernie porastają ciemne, trudno dostrzegalne włoski, wskutek czego wydają się one być nagie. Odwłok ma rowek wzdłuż krawędzi ostatniego widocznego sternitu przy wierzchołku odgięty do wewnątrz.
Ekologia i występowanie Owad ten zasiedla wilgotne pobrzeża lasów i liściaste zarośla na rzędnych nieprzekraczających 1000 m n.p.m. Kambiofagiczne larwy przechodzą rozwój w topoli osice i wierzbach, w tym iwie, wierzbie purpurowej i wierzbie uszatej.
Przynajmniej na północy zasięgu cykl życiowy jest dwuletni. Jaja składane są pojedynczo w drobnych szczelinach kory. Drążony przez larwę korytarz ma blisko metra długości, prosty przebieg i regularnie rozmieszczone, prostopadłe odnogi wentylacyjne, od zewnątrz widoczne jako ciemne, wilgotne kropki z trocinami i odchodami. W gałązkach średnicy od 2 do 5 cm chodnik biegnie pośrodkowo, w grubszym materiale lęgowym znajduje się na głębokości od 0,5 do 2 cm. Przepoczwarczenie odbywa się w komorze wydrążonej w bielu. Osobniki dorosłe obserwuje się od maja do sierpnia z maksimum pojawu w czerwcu i lipcu.
Gatunek palearktyczny o eurosyberyjskim typie rozmieszczenia, znany z Francji, Belgii, Niemiec, Szwajcarii, Austrii, Włoch, Danii, Szwecji, Finlandii, Łotwy, Litwy, Polski, Czech, Słowacji, Węgier, Białorusi, Ukrainy, Rumunii, Bułgarii, Słowenii, Bośni i Hercegowiny, Serbii, Czarnogóry, Albanii, Macedonii Północnej oraz europejskiej i syberyjskiej części Rosji (na północ po Karelię). Na „Czerwonej liście gatunków zagrożonych Republiki Czeskiej” umieszczony jest jako gatunek narażony na wymarcie (VU).
Przypisy
Kategoria:Bogatkowate Kategoria:Chrząszcze Europy Kategoria:Chrząszcze Rosji Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1833 roku