Opiętek karłowaty (Agrilus obscuricollis) – gatunek chrząszcza z rodziny bogatkowatych i podrodziny Agrilinae. Zamieszkuje Europę i Azję Zachodnią. Żeruje na drzewach liściastych.
Taksonomia Gatunek ten opisany został po raz pierwszy w 1857 roku przez Ernsta Hellmutha von Kiesenwettera.
Morfologia Chrząszcz o mocno wydłużonym ciele długości od 3,5 do 5 mm. Ubarwienie ma ciemnobrązowe lub niebieskawoczarne, mniej żywe niż opiętek bruzdkowany i nieco ciemniejsze niż opiętek zwężony. Głowa zaopatrzona jest w duże oczy niemal stykające się z przednią krawędzią przedplecza. Wypukłe czoło nie ma głębokiej bruzdy podłużnej. Wierzchołkowe człony czułków samca są trójkątne. Przedplecze ma podwójną krawędź boczną i żeberka przy tylnych kątach. Tarczka wyposażona jest w dobrze widoczne żeberko poprzeczne. Przedpiersie ma płat przedni głęboko, nieco V-kształtnie wycięty. Wyrostek międzybiodrowy przedpiersia między biodrami odnóży przedniej pary przybiera nieco rombowaty kształt. U samca drugi z widocznych sternitów odwłoka pozbawiony jest dwóch guzków na krawędzi tylnej. Rowek wzdłuż krawędzi ostatniego widocznego sternitu przy wierzchołku odgięty do wewnątrz.
Ekologia i występowanie Owad ten zasiedla lasy, polany oraz stare parki, ogrody i nasadzenia przydrożne. Na południu Europy osiąga górną granicę lasu, lecz w pozostałej części zasięgu nie przekracza 600 m n.p.m.
Larwy są kambio- i ksylofagiczne. Rozwój przechodzą w gałęziach drzew liściastych. Żerują głównie na dębach, w tym bezszypułkowym, omszonym, szypułkowym i Quercus × cerrioides, ale podawane są też z brzozy brodawkowatej, buka zwyczajnego, grabu zwyczajnego, grusz, kasztana jadalnego, klonu polnego, leszczyny pospolitej i lip. Cykl życiowy jest jednoroczny. Jaja składane są do kory uszkodzonych, szczytowych gałęzi, zwykle o średnicy od 1,5 do 2 cm. Chodnik drążony przez larwę podobny jest do tego u opiętka gruborogiego czy zwężonego, ale węższy. Wieńczy go mała, eliptyczna komora poczwarkowa umieszczona pod korą. Osobniki dorosłe obserwuje się od kwietnia do sierpnia ze szczytem pojawu w czerwcu i lipcu. Bytują głównie w szczytowych partiach piętra koron.
Gatunek palearktyczny o pontyjsko-śródziemnomorskim typie rozsiedlenia, znany z Hiszpanii, Francji, Niemiec, Szwajcarii, Austrii, Włoch, Polski, Czech, Słowacji, Węgier, Ukrainy, Rumunii, Bułgarii, Słowenii, Chorwacji, Bośni i Hercegowiny, Serbii, Czarnogóry, Albanii, Macedonii Północnej, Grecji, europejskiej części Rosji, europejskiej i anatolijskiej części Turcji oraz Zakaukazia.
Przypisy
Kategoria:Bogatkowate Kategoria:Chrząszcze Europy Kategoria:Chrząszcze Rosji Kategoria:Chrząszcze Turcji Kategoria:Chrząszcze Zakaukazia Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1857 roku