Iracka Marynarka Wojenna () – marynarka wojenna Iraku, część sił zbrojnych tego państwa.
Historia XX wiek Królestwo Iraku uzyskało niepodległość w 1932 roku. 2 lipca 1937 roku utworzono także siły morskie tego państwa, najpierw tylko jako flotyllę rzeczną, z bazą i dowództwem w al-Amara. Z uwagi na krótką linię brzegową – 58 km, w głębi Zatoki Perskiej, w oddaleniu od otwartego morza, Irak nie miał potrzeby posiadania licznej marynarki. Pierwszymi jej okrętami o wartości bojowej były cztery małe patrolowce zbudowane w brytyjskiej stoczni w 1937 roku, o numerach 1 – 4, o wyporności 67 ton, pozostające w służbie do lat 70. W 1956 roku bazę floty przeniesiono do Basry.
thumb|Kuter rakietowy projektu 205 (zdjęcie przykładowe) thumb|Dawny iracki okręt desantowy „Ghanda”, przejęty przez Iran w 1991 roku Po rewolucji w 1958 roku proklamowano w Iraku republikę. Wraz ze wzrostem ambicji regionalnych i podziałami geopolitycznymi w okresie zimnej wojny, Irak zaczął następnie stopniowo rozbudowywać marynarkę z pomocą radziecką. Począwszy od 1959 roku, w toku kolejnej dekady zakupił 12 kutrów torpedowych projektu 183 (P-6) i pięć okrętów patrolowych (typów SO-1 i Poluchat), co dało mu możliwości uderzeniowe w strefie przybrzeżnej. W 1966 roku marynarkę połączono z wojskami obrony wybrzeża, wyposażonymi w armaty kalibru 130 mm. Po objęciu władzy przez partię Baas, w latach 70. nastąpił znaczący rozwój jakościowy i ilościowy marynarki. Począwszy od 1972 roku Irak kupił w ZSRR 14 kutrów rakietowych projektu 205 (w kodzie NATO: Osa I i Osa II), stanowiących odtąd jej główne siły uderzeniowe. Nabyto ponadto w tej dekadzie cztery polskie okręty desantowe projektu 773 (Polnocny-D), dalsze patrolowce i pięć trałowców. Główna baza marynarki została przeniesiona do Umm Kasr z uwagi na zagrożenie Basry na ostrzał z Iranu. W 1975 roku marynarka liczyła 2000 osób personelu. Marynarka iracka miała jednak charakter przybrzeżny i rzadko wykonywała dalsze rejsy; jednym z wyjątków była wizyta w Adenie w kwietniu 1978 roku. Dalsze plany rozwoju marynarki w kierunku siły pełnomorskiej związane były z objęciem rządów przez Saddama Husajna. W 1980 roku weszła do służby zbudowana w Jugosławii szkolna fregata „Ibn Khaldoum”, która stała się największym okrętem irackim. Zakupiono tam też trzy małe trałowce rzeczne typu Neštin. W latach 80. marynarka liczyła około osób 3000 personelu i była najmniejszym z irackich rodzajów broni – mimo to była liczącą się siłą regionalną, jak na ograniczony dostęp kraju do morza. W 1980 roku, podczas reorganizacji lotnictwa wojskowego, marynarce Iraku podporządkowano 101. dywizjon śmigłowców SA.321 Super Frelon, nadających się do zwalczania okrętów podwodnych i przenoszenia pocisków przeciwokrętowych Exocet.
Marynarka Iraku wzięła udział w wojnie iracko-irańskiej w latach 1980–1988 przeciwko silniejszej marynarce irańskiej, topiąc kilka z kilkunastu jednostek straconych podczas wojny przez Iran, lecz również sama straciła okręt desantowy, cztery kutry rakietowe i sześć torpedowych. W marcu 1981 roku Irak postanowił dokonać znacznej rozbudowy marynarki o silne okręty pełnomorskie i zamówił we Włoszech cztery fregaty rakietowe typu Lupo, sześć korwet rakietowych typu Abi Serh i okręt zaopatrzeniowy, ale okręty te, ukończone w połowie lat 80, nie zostały nigdy dostarczone z powodu nałożonego przez ONZ embarga na dostawy broni do Iraku. W latach 80. dostarczono jedynie 15 kutrów patrolowych typu PB 90 z Jugosławii, z których sześć utracono w wojnie z Iranem. W 1982 roku obrona brzegowa otrzymała dwie baterie chińskich pocisków HY-2.
Po agresji Iraku na Kuwejt w sierpniu 1990 roku, Irak zdobył większość okrętów marynarki kuwejckiej, w tym pięć kutrów rakietowych typu Lürssen , jeden typu Lürssen FPB 57 i jednostki patrolowe. Zostały następnie przyjęte do służby irackiej, stanowiąc jej wartościowe wzmocnienie, lecz załogi nie były dobrze obeznane z ich zachodnimi systemami uzbrojenia. W następstwie agresji na Kuwejt doszło do I wojny w Zatoce Perskiej w 1991 roku, w której marynarka Iraku została praktycznie całkowicie zniszczona przez koalicję państw zachodnich i rejonu Zatoki. Okręty irackie, wraz ze zdobycznymi, nie zdołały zadać szkód sprzymierzonym, a same zostały zatopione lub uszkodzone, głównie uderzeniami amerykańskiego i brytyjskiego lotnictwa pokładowego i śmigłowców. Jedyne uszkodzenia okrętów sprzymierzeni odnieśli na minach morskich. Dwa kutry rakietowe i jeden okręt desantowy uciekły do Iranu, gdzie zostały przejęte przez marynarkę irańską. Na skutek wojny, w latach 90. marynarka Iraku została zredukowana do przybrzeżnych łodzi motorowych i kilku małych okrętów, w dużej mierze uszkodzonych lub niesprawnych, w tym niesprawnej fregaty szkolnej i jedynego kutra rakietowego projektu 205.
XXI wiek thumb|Współczesny patrolowiec „Al Basra” Podczas II wojny w Zatoce Perskiej w marcu 2003 roku lotnictwo amerykańskie i siły brytyjskie zatopiły kilka pozostałych irackich patrolowców. Jedyną aktywnością marynarki irackiej były próby stawiania min z małych jednostek, które były topione. Po wojnie i okresie okupacji Iraku, kontrola nad państwem została przekazana w ręce tymczasowego rządu irackiego w 2004 roku, a 30 września tego roku powołano na nowo marynarkę z bazą w Umm Kasr, jako Irackie Siły Obrony Wybrzeża. Jej głównymi zadaniami jest ochrona terminali naftowych i . Została ona następnie wyposażona w kilkadziesiąt nowych okrętów patrolowych – głównie małych jednostek przybrzeżnych, z pomocą USA i innych państw. W 2009 roku dostarczono cztery większe włoskie patrolowce typu Fateh, o wyporności 397 ton, a w 2012 roku dwa zbudowane w USA pełnomorskie okręty patrolowe „Al Basra” i „Al Fayhaa” o wyporności 1400 ton. W 2015 roku marynarka liczyła 3650 osób personelu, w tym 1500 piechoty morskiej.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Marynarki wojenne Kategoria:Wojsko irackie