thumb|Micromeria croatica thumb|Micromeria nervosa Mikromeria (Micromeria Benth.) – rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych. Obejmuje ok. 70 gatunków. Zasięg rodzaju obejmuje południową Europę, znaczną część Afryki wraz z Madagaskarem, południową Azję oraz zachodnią Amerykę Północną od Alaski po Kalifornię. Najbardziej zróżnicowany jest w rejonie Morza Śródziemnego oraz na wyspach Makaronezji (na Wyspach Kanaryjskich rośnie 15 gatunków). W strefie równikowej przedstawiciele rodzaju występują w górach. Rośliny zwykle związane z siedliskami suchymi, słonecznymi i skalistymi.
Rośliny z rodzaju mikromeria są silnie aromatyczne – obfitują w olejki eteryczne, o różnym składzie chemicznym, poza tym zawierają m.in. flawonoidy, aldehydy alifatyczne. Mają w efekcie istotne znaczenie w lecznictwie. Uprawiane są także jako rośliny ozdobne w ogrodach skalnych, bylinowych i naturalistycznych.
Morfologia thumb|Micromeria tenuis Pokrój Rośliny zielne (częściej byliny, rzadko roczne – M. cymuligera), czasem półkrzewy, krzewinki i krzewy. Liście Krótkoogonkowe do niemal siedzących. Blaszki całobrzegie lub ząbkowane, równowąskie do jajowatych, płaskie lub podwinięte wzdłuż brzegów. Zwykle mniej lub bardziej owłosione. Kwiaty Zebrane po 2–20 w okółki tworzące szczytowy, kłosokształtny lub wiechowaty kwiatostan złożony. Przysadki zwykle są obecne. Kwiaty są szypułkowe lub siedzące. Kielich jest promienisty, rzadko słabo dwuwargowy, dzwonkowaty lub walcowaty, 13–15-nerwowy, z 5 łatkami. Od podobnych i blisko spokrewnionych rodzajów (Satureja, Clinopodium) różni się tym, że nie jest nigdy rozdęty lub wygięty, a łatki są proste, a nie rozchylone. Dwuwargowa korona jest zwykle niewielka, biała, żółtawa, fioletowa, różowa lub purpurowa. Dolna warga jest trójłatkowa, górna łatka jednołatkowa. Górna łatka jest prosta lub odgięta, zwykle wycięta na szczycie. Dolna warga ma trzy łatki równe lub środkowa jest większa od bocznych. Rurka korony jest prosta, walcowata, czasem owłosiona wewnątrz. Pręciki są cztery, dwusilne. Pylniki zwykle wystają poza wargi korony. Owoce Rozłupki jajowate, czasem nieco zaostrzone na wierzchołku, gładkie, rzadziej owłosione.
Systematyka Pozycja systematyczna Rodzaj z plemienia Mentheae z podrodziny Nepetoideae należącej do rodziny jasnotowatych Lamiaceae. W obrębie plemienia należy do podplemienia Menthinae wchodząc w skład tzw. „kompleksu Satureja”. To grupa rodzajów problematycznych taksonomicznie i w efekcie różnie ujmowanych przez różnych autorów, zwłaszcza z okresu przed zastosowaniem metod molekularnych w analizie pokrewieństwa. Gatunki tu zaliczane były włączane w całości lub częściowo do rodzaju cząber Satureja, część gatunków, np. z Madagaskaru lub Ameryki Północnej, włączano do rodzajów klinopodium Clinopodium, czy kalaminta Calamintha.
Wykaz gatunków
Przypisy
Kategoria:Jasnotowate