thumb|Dalea feayi thumb|Dalea candida thumb|Dalea formosa Dalea, niedołupin (Dalea L.) – rodzaj roślin z rodziny bobowatych (Fabaceae). Obejmuje 192 gatunki. Występują one w Ameryce Północnej i wzdłuż Andów w Ameryce Południowej od środkowej Kanady na północy po północną Argentynę na południu. Największe zróżnicowanie jest w Meksyku, skąd znanych jest ok. 115 gatunków, z czego 75 to endemity tego kraju. Liczne gatunki rosną też na północ od Meksyku (23 gatunki to endemity Stanów Zjednoczonych i Kanady). Są to kserofityczne rośliny zielne i krzewy, rosnące w różnych formacjach i warunkach siedliskowych, przy czym często na skalistych zboczach, w wąwozach i na terenach pustynnych.
Nazwa rodzaju upamiętnia angielskiego botanika, aptekarza i lekarza – Samuela Dale'a (1659–1739).
Korzenie Dalea purpurea są żute ze względu na ich walory smakowe, a z liści tego gatunku sporządza się aromatyczne napary. Inne gatunki stosowane są jako lecznicze, ozdobne, pastewne, do ochrony gruntów przed erozją, pędy bywają wykorzystywane w plecionkarstwie i do wyrobu mioteł.
Morfologia thumb|Dalea bicolor thumb|Dalea mollisima Pokrój Ogruczolone, owłosione lub nagie rośliny zielne (roczne i byliny), krzewy i drzewa. Liście Skrętoległe, nieparzysto pierzaste, ogonkowe lub siedzące, o różnej liczbie listków (od 3 do ponad 40), które są całobrzegie o kształcie od równowąskiego do eliptycznego i jajowatego. Przylistki szczecinkowate do lancetowatych. Kwiaty Zebrane w luźne (długoszypułkowe) lub gęste (z kwiatami krótkoszypułkowymi i siedzącymi) kwiatostany typu kłos, grono lub główka. Wspierające kwiatostan podsadki czasem obecne, a czasem ich brak. Przysadki obecne. Kielich jest ma działki równe lub prawie równe, jest krótszy lub dłuższy od rurki korony. Działki czasem ościste. Korony zwykle niebieskie lub fioletowe, żagielek szeroki. Pręcików jest 5, 9 lub 10. Owoce Strąki mniej lub bardziej zamknięte w kielichu, zawierające pojedyncze nasiono.
Systematyka thumb|Dalea ornata thumb|Dalea pinnata Pozycja systematyczna Jeden z rodzajów plemienia Amorpheae z podrodziny bobowatych właściwych (Faboideae) z rodziny bobowatych (Fabaceae).
Wykaz gatunków
Przypisy
Kategoria:Bobowate właściwe Kategoria:Taksony opisane przez Karola Linneusza