mały mały Łysiczka siniejąca (Psilocybe cyanescens Wakef.) – gatunek grzybów należący do rodziny Agrocybaceae.
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Psilocybe, Agrocybaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy opisał go w 1946 r. Elsie Maud Wakefield. Polską nazwę podał internetowy atlas grzybów.
Morfologia Kapelusz Średnica 1,5–5 cm, w stanie dojrzałym zwykle pofalowany. Jest higrofaniczny; powierzchnia w stanie wilgotnym o barwie od karmelowej do kasztanowobrązowej, w stanie suchym lekko żółtawa. Po dotknięciu przebarwia się na niebiesko, następuje to wskutek utleniania się psylocybiny. Blaszki Przyrośnięte, karmelowe do kasztanowobrązowych, po dotknięciu przebarwiają się na niebiesko. Trzon Wysokość 4,5–8 cm, grubość 0,3–0,6 cm, cylindryczny, czasami z maczugowatą podstawą z niebieskimi sznurami grzybniowymi. Powierzchnia włóknista z bladoniebieskimi zasinieniami. Pierścienia brak, ale osłona częściowa tworzy włóknistą, zanikającą strefę pierścieniową. Wysyp zarodników Bardzo ciemno fioletowobrązowy. Cechy mikroskopowe Bazydiospory elipsoidalne, gładkie, 9–12,5 × 5–7μm. Gatunki podobne Może być pomylony z hełmówką jadowitą (Galerina marginata), co może skończyć się poważnym, nawet śmiertelnym zatruciem. Te dwa grzyby mają podobne siedlisko i wykazują powierzchowne podobieństwo. Mogą rosnąć obok siebie, co może zwiększyć ryzyko pomyłki. Obydwa grzyby mają różnokolorowe zarodniki, dlatego niezbędny do prawidłowej identyfikacji jest wysyp zarodników.
Występowanie i siedlisko W Polsce po raz pierwszy jego stanowiska podał B. Gierczyk w 2011 i 2019 r. Grzyb saprotroficzny rosnący głównie na zrębkach drzewnych, szczególnie na ściółkowanych rabatach roślinnych na obszarach miejskich, ale może również rosnąć na innych podłożach bogatych w ligninę. Nie rośnie na podłożu bez ligniny, nie rośnie także na ściółce wykonanej z kory. Zwykle występuje gromadnie. W południowej Anglii znaleziono około 100 000 owocników rosnących na torze wyścigowym.
Znaczenie Jest grzybem silnie psychodelicznym. Głównymi związkami odpowiedzialnymi za jego działanie psychodeliczne są psylocybina i psylocyna. Wszystkie związki psychoaktywne zawarte w P. cyanescens są rozpuszczalne w wodzie, owocniki można uwięc pozbawić ich psychodelicznego działania poprzez zagotowanie w wodzie i odlanie jej. Mogłyby być więc uważane za grzyby jadalne, ale większość ludzi uważa je za zbyt gorzkie i są zbyt małe, aby mieć znaczenie kulinarne. Ponadto istnieje niebezpieczeństwo pomylenia ze śmiertelnie trującą hełmówką jadowitą.
P. cyanescens bywa uprawiany, podobnie jak wiele innych grzybów zawierających psilocybinę. Owocnikowanie rozpoczyna się w temperaturach pomiędzy . Ze względu na wymagania gatunku dotyczące owocowania, nakłonienie P. cyanescens do wytwarzania owoców w pomieszczeniach zamkniętych jest trudne, ale możliwe. Wydajność w przeliczeniu na wagę substratu jest niska w porównaniu z innymi grzybami zawierającymi psilocybinę, dlatego jest to rzadko uprawiany gatunek.
Przypisy
Kategoria:Agrocybaceae Kategoria:Grzyby psychoaktywne Kategoria:Mykobiota Polski