Ihor Wołodymyrowycz Kożan (; ur. 17 stycznia 1953 we Lwowie) – ukraiński archiwista, działacz społeczno-kulturalny. Dyrektor generalny Muzeum Narodowego we Lwowie imienia Andrzeja Szeptyckiego (od 2005). Członek Ukraińskiego Komitetu Narodowego Międzynarodowej Rady Muzeów.
Biografia Urodził się 17 stycznia 1953 r. we LwowieЗабитівська, А. Кожан Ігор // Енциклопедія Львова / За ред. А. Козицького. — Львів: „Літопис”, 2010. — Т. 3. — s. 314—315..
Uczył się we Lwowskiej Specjalistycznej Szkole Średniej nr 8. Ukończył Użhorodzki Uniwersytet Narodowy (1979, kierunek historia) oraz Narodowa Akademię Kadr Kierowniczych Kultury i Sztuki (2008).
Studiując na Wydziale Historii Lwowskiego Uniwersytetu Narodowego im. Iwana Franki, został wciągnięty w falę represji rozpętanych przez władze przeciwko uświadomionym narodowo postaciom nauki i edukacji (1972–1973); za udział w dysydenckiej grupie studenckiej został wydalony z uczelni (1973) z uwagą „zachowanie niegodne tytułu studenta radzieckiego”.
W latach 1973–1975 służył w Armii Radzieckiej.
Pracował jako asystent laboratoryjny w Katedrze Muzealnictwa (1975–1976), starszy asystent laboratoryjny w Katedrze Karpatoznawstwa (1976–1980) Muzeum Etnografii i Rzemiosła Artystycznego Akademii Nauk ZSRR, młodszy pracownik naukowy we Lwowskim Oddziale Instytutu Historii Sztuki, Folkloru i Etnografii im. Rylskiego Akademii Nauk ZSRR (1980–1984), pedagog i nauczyciel dyscyplin społecznych we Lwowskim Kolegium Filmowym (1985–1988).
Mówi biegle po niemiecku i polsku.
Muzeum Narodowe we Lwowie W Muzeum Narodowym we Lwowie im. Andrzeja Szeptyckiego pracował jako: młodszy pracownik naukowy (1988), kierownik działu sztuki ludowej (1989–1990), sekretarz naukowy (1990–1991), zastępca dyrektora ds. naukowych (1991–1994), kierownik działu wystaw i ekspozycji oraz pracy naukowej i edukacyjnej (1994–2005), dyrektor generalny (od 2005 do dziś).
Na tej posadzie: aktywny uczestnik starań o zwrot do muzeum trzech zabytków ikonograficznych skradzionych (1984) z archiwum katedry ormiańskiej (2011, 2012); z okazji 100-lecia założenia muzeum otrzymało status „narodowego” z nazwą „Muzeum Narodowe we Lwowie im. Andrzeja Szeptyckiego” (2005); pracował przy zbiórkach funduszy, brał udział w ekspedycjach badawczych na terenie obwodów lwowskiego i tarnopolskiego; muzeum otrzymało w darze kolekcję dzieł i archiwum Horyn-Lewyckiej (Kanada), kolekcję sztuki I. Nosyka (USA), archiwa S. Hordyńskiego (USA), W. Popowycza (Francja) i A. Lisikiewycza (USA); autor i współautor 400 wystaw; wielu katalogów wystaw sztuki oraz publikacji naukowych i albumów z zakresu muzealnictwa i historii sztuki.
Stworzył muzea w obwodzie lwowskim, które w tym czasie funkcjonowały jako odrębne oddziały Muzeum Narodowego we Lwowie: Muzeum Ustianowycza (wieś Wołków, obwód lwowski), Muzeum Mychajła Biłasa (Truskawiec), Muzeum Łesia Kurbasa, Muzeum Bojkowszczyzny (wznowiło działalność) i Galerię Sztuki Dziecięcej (Sambor).
W 1991 r. dołączył do grupy inicjatywnej na rzecz likwidacji lwowskiego oddziału Centralnego Muzeum Lenina i przekazania budynku Fundacji Naukowo-Artystycznej – Muzeum Narodowemu we Lwowie (ówczesna nazwa instytucji). Był współkuratorem aranżacji przestrzeni wystawienniczej w nowo przejętym budynku (1991–1993).
Przyczynił się do rozwoju międzynarodowych relacji z muzeami i instytucjami naukowymi w Polsce, na Litwie, w Czechach, Rumunii, Austrii, Francji, Włoch, Niemczech, Meksyku, Kanadzie i Stanach Zjednoczonych.
Działalność kulturalna i publiczna Przewodniczący Rady Muzealnej przy Ministerstwie Kultury Ukrainy (2010–2012), Państwowej Komisji Egzaminacyjnej na Wydziale Historycznym Lwowskiego Uniwersytetu Narodowego im. Iwana Franki (2010–2015).
Współzałożyciel i członek Fundacji Charytatywnej „Artes”. Członek Rady Publicznej „Święty Jerzy”, Rady Nadzorczej Lwowskiej Narodowej Akademii Sztuki.
Członek komitetów organizacyjnych przy Kurii Archieparchii Lwowskiej UKGK z okazji obchodów 200-lecia odnowienia Metropolii Galicyjskiej i utworzenia Archieparchii Lwowskiej; budowy pomników metropolity Andreja Szeptyckiego (2012–2015)Рішення Львівської міської ради від 12 лютого 2010 року № 113 „Про утворення організаційного комітету зі спорудження пам’ятника митрополиту Андрею Шептицькому у м. Львові” i ks. Emiliana Kowcza (2012, Przemyślany, obwód lwowski). Współkurator akcji artystycznej „200-lecie Metropolii Galicyjskiej” (2007).
Nagrody Order „Za zasługi” 3 klasy (23 sierpnia 2022)Dekret Prezydenta Ukrainy z dnia 23 sierpnia 2022 r. nr 593/2022 „Про відзначення державними нагородами України з нагоди Дня Незалежності України” Zasłużony Działacz Sztuk Ukrainy (23 marca 2006)Dekret Prezydenta Ukrainy z dnia 23 marca 2006 r. nr 254/2006 „Про відзначення державними нагородами України” Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury” (2014) Nagroda Pasquale Rotondi XXV edycji w kategorii „Nagroda Światowa-2023”
Przypisy
Kategoria:Urodzeni w 1953 Kategoria:Ludzie urodzeni we Lwowie Kategoria:Ukraińscy działacze społeczni Kategoria:Zasłużeni Pracownicy Kultury Ukrainy Kategoria:Odznaczeni odznaką „Zasłużony Działacz Kultury”