Antoni Szafranek (ur. 23 maja 1909 w Bottrop, zm. 23 marca 1979 w Katowicach) – polski skrzypek, dyrygent i pedagog, brat Karola.
Życiorys Wywodził się z rodziny górniczej, która w 1895 r. przeniosła się „za chlebem” z Górnego Śląska do Zagłębia Ruhry. Urodził się 23 maja 1909 r. w Bottrop (Westfalia) jako syn Jana i Marii. Ojciec nauczył go gry na skrzypcach. Jan założył chór i orkiestrę amatorską, komponował i opracowywał utwory religijne i pieśni ludowe. Dzięki temu Antoni wraz z bratem Karolem od wczesnych lat życia mieli żywy kontakt z muzyką. Po powrocie do Polski w 1920 r. kształcił się prywatnie. Uczęszczał do klasy prof. Arthura Brandenburga w szkole muzycznej w Katowicach (1926), a następnie uczył się w Państwowym Konserwatorium w Poznaniu (1927–1929). Do 1929 r. był skrzypkiem orkiestry Opery Poznańskiej. W 1929 r. wyjechał na studia do berlińskiej Staatlich Akademische Hochschule für Musik, gdzie kształcił się u prof. Georga Kulenkampffa. Tam wraz z orkiestrą Berliner Kammerorchester koncertował w Niemczech, Holandii, Belgii, Francji, Anglii i Hiszpanii. Antoni Szafranek, poza grą na skrzypcach, uczył się równolegle dyrygentury, kompozycji i teorii muzyki m.in. u Georga Schella, Paula Hindemitha i Curta Sachsa, i w 1930 r. otrzymał indeks.
Po studiach powrócił wraz z bratem Karolem do Polski i zamieszkali na stałe w Katowicach-Ligocie. W 1933 r. założyli Szkołę Muzyczną w Rybniku. Szkołą kierował Karol, a Antoni został dyrektorem pedagogicznym (do 1937 r.).
W latach 1937–1939 Antoni Szafranek studiował dyrygenturę i kompozycję w Państwowym Konserwatorium Muzycznym w Warszawie m.in. u Kazimierza Sikorskiego. Studia kontynuował u prof. Fritza Lubrichta (ucznia Maxa Regera) w Katowicach w latach 1941–1944.
Podczas okupacji niemieckiej nauczał w Śląskim Konserwatorium Muzycznym w Katowicach oraz dodatkowo prowadził orkiestrę. Wraz z bratem potajemnie ratował przed zniszczeniem zbiory biblioteczne (m.in. utwory polskich kompozytorów) oraz chronił uczniów uczęszczających na zajęcia przed wywiezieniem do przymusowej pracy do Niemiec.
Po wojnie ponownie z bratem zaczęli organizować szkołę muzyczną w Rybniku. 1 kwietnia 1952 r. szkoła została upaństwowiona, a Antoni został dyrektorem szkoły muzycznej I stopnia. Objął kierownictwo Orkiestry Filharmonii ROW, a w latach 1970–1975 objął stanowisko dyrektora szkoły muzycznej II stopnia.
Zmarł nagle 23 marca 1979 r. Został pochowany na cmentarzu przy ul. Panewnickiej w katowickiej Ligocie (sektor J6-13-9).
Wybrane kompozycje (na podstawie źródeł) Usta Twoje, pieśń do słów Kazimierza Wierzyńskiego W domu, pieśń do słów Kazimierza Wierzyńskiego Nie smuć się, pieśń do słów Kazimierza Wierzyńskiego Żal, pieśń do słów Kazimierza Tetmajera Blada róża, pieśń do słów Kazimierza Tetmajera Wiekuistość, pieśń do słów Kazimierza Tetmajera Śląskie pieśni ludowe w opracowaniu na głos solo i orkiestrę symfoniczną Pastele na skrzypce Preludium i fuga na orkiestrę smyczkową Szkoła gry na skrzypcach
Odznaczenia i wyróżnienia Medal 10-lecia Polski Ludowej (1955) - Uchwała Rady Państwa z dnia 22 lipca 1955 r. nr 0/1400 – na wniosek Ministra Kultury i Sztuki. Złoty Krzyż Zasługi (1957) Złota Odznaka „Zasłużonemu w Rozwoju Województwa Katowickiego” (1963) Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego (1965) Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1973) Nagroda Ministra Oświaty i Wychowania I stopnia (1973)
Upamiętnienie
23 listopada 2018 r. uroczyście odsłonięto Pomnik braci Szafranków naprzeciw dworca PKP w Rybniku.
Zobacz też Piotr Paleczny Lidia Grychtołówna
Przypisy
Kategoria:Ludzie urodzeni w Bottrop Kategoria:Ludzie związani z Rybnikiem Kategoria:Muzycy związani z Katowicami Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Odznaką 1000-lecia Państwa Polskiego Kategoria:Odznaczeni Odznaką „Zasłużonemu w Rozwoju Województwa Katowickiego” Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Pochowani na cmentarzu przy ul. Panewnickiej w Katowicach Kategoria:Polscy dyrygenci Kategoria:Polscy kompozytorzy Kategoria:Polscy skrzypkowie Kategoria:Urodzeni w 1909 Kategoria:Zmarli w 1979