mały|Stanisław Töpfer mały|Fryderyk Chopin – drzeworyt Stanisława Töpfera, 1948 Stanisław Töpfer (także Toepfer; ur. w 1917 w Wadowicach, zm. w 1975) – polski grafik, ilustrator i projektant opracowań plastycznych książek.
Życiorys W latach 1936–1939 kształcił się w Państwowym Instytucie Sztuk Plastycznych w Krakowie. Należał do krakowskiej formacji artystycznej – „Grupa 9 Grafików”, działającej w okresie 1947–1960. Było to pierwsze polskie ugrupowanie plastyczne powstałe tuż po II wojnie światowej i jednocześnie pierwsze, kontynuujące przedwojenne tradycje grafiki artystycznej. Niemniej twórczość „Dziewiątki” w latach 1949–1953 pozostawała pod wpływem ideologiczno-propagandowej stylistyki socrealizmu.
Od 1955 przez wiele lat był kierownikiem artystycznym pracowni graficznej Wydawnictwa Iskry. W 1964 podjął współpracę z Doświadczalną Oficyną Graficzną (DOG). W późniejszym okresie został desygnowany na członka komitetu organizacyjnego i komisji kwalifikacyjnej do „Pierwszej Ogólnopolskiej Wystawy Znaków Graficznych”, która wiosną 1969 odbyła się w Warszawie. Wybrano 335 projektów, które najlepiej opisywały specyfikę dokonań projektowych tamtych czasów. Udział w wystawie wzięli najlepsi polscy graficy, a duża liczba logotypów nie poddała się upływowi czasu.
W swojej twórczości zajmował się ulubionym drzeworytem i grafiką warsztatową, ale więcej czasu poświęcał grafice użytkowej. Projektował ilustracje i opracowania graficzne książek, oraz sporadycznie pocztówki. Współpracował z kilkoma wydawnictwami.
Był dwukrotnie odznaczany. Otrzymał Złoty Krzyż Zasługi w 1955 i Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski w 1969.
Mieszkał przy ul. Nowolipki 24 w Warszawie.
Wybrana twórczość Grafika Kolekcjoner lub Znawca, 1947 Chopin, 1948 Łódź, 1949 Mościce, 1949 Poznań, 1949 Montaż przęsła mostowego, 1949 Ex-libris • Dom Książki • Cracovia 600 lat księgarstwa polskiego 1364–1964, 1964
Ilustracje i opracowania graficzne książek Kim chcę być, aut. Jewgienij Permiak, wyd. Nasza Księgarnia, 1951 Kamienny step (okładka), aut. N. Aleksandrow, wyd. Książka i Wiedza, 1951 Oddycham morzem, aut. Franciszek Fenikowski, wyd. Książka i Wiedza, 1952 Herkulesy, aut. Jerzy Stefan Stawiński, wyd. Iskry, 1953 Wyspa skarbów, aut. Robert Louis Stevenson, wyd. Iskry, 1953 Drewniany różaniec aut. Natalia Rolleczek, wyd. Iskry, 1953 Wyga (okładka), aut. Jack London, wyd. Iskry, 1954 Wiersze, aut. Jan Kochanowski, wyd. Nasza Księgarnia, 1954 Dziesięciu małych przyjaciół, aut. Szen Pchang-Fei, wyd. Nasza Księgarnia, 1954 Najdziksze serca, aut. James Oliver Curwood, wyd. Iskry, 1955 Dujawica, aut. Maria Kann, wyd. Nasza Księgarnia, 1956 O czterech warszawskich pstroczkach, aut. Irena Jurgielewiczowa, wyd. Nasza Księgarnia, 1956 Wyspa skarbów, aut. Robert Louis Stevenson, wyd. III, Iskry, 1957 Słoń Birara, aut. F. A. Ossendowski, wyd. Nasza Księgarnia, 1958 Czarna strzała aut. Robert Louis Stevenson, wyd. Iskry, 1958 Kajtek warszawski szpak, aut. Irena Jurgielewiczowa, wyd. Nasza Księgarnia, 1958 Iskry z popiołów, aut. różni, wyd. Nasza Księgarnia, 1959 Krzyżacy (seria drzeworytów), aut. Henryk Sienkiewicz, wyd. PIW, 1960 Iskry z popiołów • Seria II, aut. różni, wyd. Nasza Księgarnia, 1960 Porwany za młodu, aut. Robert Louis Stevenson, wyd. Iskry, 1963 Ciekawa historia ONZ (okładka), aut. Edmund J. Osmańczyk, wyd. Iskry, 1963 Wirgińczyk, aut. Owen Wister, wyd. Iskry, 1964 Jeździec bez głowy, aut. Mayne Reid, wyd. Iskry, 1966 Dyliżansem przez prerię, (Opowiadania z Dzikiego Zachodu), wybór Krystyny Jurasz-Dąbskiej, wyd. Iskry, 1967 Stanisław Moniuszko – „Straszny Dwór” – opera w czterech aktach, opr. Zbigniew Krawczykowski, wyd. Teatr Wielki, 1967 Kochanek Justyny w Warszawie, aut. Janina Siwkowska, wyd. Książka i Wiedza, 1967 Owcze ścieżki, aut. Maria Kann, wyd. Nasza Księgarnia, 1968 Tajemnica Sędziwoja, aut. Jadwiga Żylińska, wyd. KAW, 1975 Cienie nad pampą, aut. Eduard Klein, wyd. Nasza Księgarnia, 1976
Pocztówki Warszawa • Stare Miasto – widok od strony Wisły (drzeworyt) Gdańsk • Stare Miasto (drzeworyt) Wrocław – Ratusz (drzeworyt) – wspólnie z Adamem Młodzianowskim
Upamiętnienie W 1982 odbyła się w Narodowej Galerii Sztuki Zachęta w Warszawie wystawa jego prac. Z tej okazji wydano katalog Stanisław Töpfer 1917–1975 z okolicznościowymi tekstami Jana Józefa Szczepańskiego, Adama Ryszkiewicza i Wiesławy Wierzchowskiej, jego życiorysem, listą wystaw oraz licznymi ilustracjami.
Zobacz też Historia designu w Polsce Logotyp (grafika) Typografia Karol Śliwka Roman Duszek Jan Hollender
Przypisy
Bibliografia Stanisław Töpfer, WAN Kosmos
Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Polscy graficy Kategoria:Polscy ilustratorzy Kategoria:Urodzeni w 1917 Kategoria:Zmarli w 1975