Ulica Sokolska – ulica w Krakowie, w Dzielnicy XIII Podgórze, w Podgórzu.
Łączy ulicę Władysława Wareńczyka z okolicami ulicy Legionów Józefa Piłsudskiego. Jest jednojezdniowa.
Charakterystyka Ulica Sokolska jest drogą gminną o nr 603329 K. W systemie Krajowego Rejestru Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju ulica widnieje pod numerem 20494, natomiast kod pocztowy (pocztowy numer adresowy) dla wszystkich adresów wzdłuż ulicy Sokolskiej to 30-510.
Na całej swojej długości ulica przebiega przez obszar historycznego miasta Podgórza, i tym samym leży na terytorium współczesnej krakowskiej Dzielnicy XIII Podgórze. Łączy ulicę Władysława Wareńczyka z okolicami ulicy Legionów Józefa Piłsudskiego. Na całej swojej długości jest jednojezdniowa.
Historia Nazwa ulicy, nadana oficjalnie w 1900 roku, pochodzi od wybudowanej w 1893 roku siedziby Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”. Gmach ten pierwotnie wyposażony był w charakterystyczną wieżę, która nie zachowała się do współczesności. Ulica uformowała się pod koniec XIX wieku na terenach nad brzegiem Wisły.
Wcześniej, do połowy XIX wieku, obszar ten stanowiły mokradła, a w okresie średniowiecza znajdował się tam zbiornik wodny zwany Stawem Królewskim lub Kazimierskim. W sąsiedztwie traktu wytyczono również park – Planty im. Floriana Nowackiego, który zyskał również potoczne miano Plant Sokolskich.
26 października 1981 roku układ urbanistyczny dawnego miasta Podgórza został wpisany do rejestru zabytków nieruchomych pod numerem A-608. Ulica Sokolska znajduje się wewnątrz tego obszaru.
Zabudowa W 1893 roku z inicjatywy ówczesnego burmistrza Podgórza, Wacława Adamskiego przy ulicy Sokolskiej został wzniesiony zgodnie z koncepcją Józef Kryłowskiego budynek, który z czasem przeszedł w ręce Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”, stając się sokolnią. Służył on jako miejsce organizacji wydarzeń o charakterze kulturalnym, społecznym i patriotycznym.
W obiekcie tym odbywały się koncerty, wieczornice oraz spotkania, a także występy amatorskiego koła teatralnego. Przestrzeń ta była również wykorzystywana do przeprowadzania uroczystości narodowych. Współcześnie budynek służy jako główna siedziba Centrum Kultury Podgórza.
Budynki wpisane do gminnej ewidencji zabytków:
ul. Sokolska 3 (ul. Staromostowa 5) – dom murowany z okolic XVIII wieku. W drugiej połowie XIX wieku nadbudowano drugie piętro. ul. Sokolska (ul. Celna 12-12a, ul. Staromostowa) – dom (1885–1886) i oficyna (1. poł. XIX), proj. Stanisław Serkowski. ul. Sokolska 13 (ul. Legionów Józefa Piłsudskiego) – szkoła podstawowa, 1881. 29 marca 2007 wpisana do rejestru zabytków nieruchomych pod numerem A-84/M. ul. Sokolska 17 – budynek Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” w stylu historyzującym, proj. Józef Kryłowski, 1893. Pierwotna bryła obiektu posiadała ceglane elewacje oraz wieżę zwieńczoną dekoracyjnym hełmem, usytuowaną od strony ulicy Sokolskiej. W 1967 roku budynek został poddany przebudowom, które doprowadziły do zniekształcenia jego formy i zniszczenia detali architektonicznych. Wewnątrz gmachu znajduje się hala o pierwotnym przeznaczeniu sportowym; oryginalny wystrój pomieszczeń nie zachował się.
Przypisy
Sokolska Kategoria:Dzielnica XIII Podgórze