Gołąbek fioletowy (Russula violacea Quél.) – gatunek grzybów należący do rodziny gołąbkowatych (Russulaceae).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Russula, Russulaceae, Russulales, Incertae sedis, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy opisał go w 1883 r. Lucien Quélet i nadana przez niego nazwa naukowa jest aktualna. Nie które synonimy: Russula betularum var. carneolilacina (Bres.) Bidaud, Moënne-Locc. & Reumaux 1996 Russula captiosa var. carneolilacina (Bres.) Reumaux, in Moënne-Loccoz & Reumaux 2003 Polską nazwę podała Alina Skirgiełło w 1991 r.
Morfologia Kapelusz Średnicy do 5 cm, u młodych okazów wypukły, u starszych płaski z płytko wklęśniętym środkiem. Powierzchnia o barwie od zielonkawej do ciemnofioletowej, jaśniejsza na brzegu. Brzeg tępy, czasami falisty i płatowaty. Skórka wilgotna, lepka i dająca się częściowo zedrzeć. Blaszki Zatokowate, u młodych okazów dość gęste, u starszych rzadsze, nieco przy trzonie rozwidlone, przy brzegu tępe, początkowo białe, potem kremowe. Trzon O wysokości do 5,5 cm i grubości do 1,5 cm, walcowaty, górą zwężony lub dołem rozszerzony, giętki lub kruchy, początkowo pełny, potem watowaty. Powierzchnia jedwabiście błyszcząca, biała, z czasem żółtawa lub brązowawa. Miąższ Dość ścisły, biały, miejscami nieco żółtawy lub brązowawy, o ostrym smaku i silnym, pelargoniowym zapachu. Wysyp zarodników Kremowy. Cechy mikroskopowe Podstawki 35–45 × 8,5–12 μm. Zarodniki niemal kuliste, 7,5–8,2 × 6,2–7,2 μm, dość gęsto pokryte ostrymi kolcami, bez łączników, z wyraźnie amyloidalną łysinką. Cystydy 50–90 × 8,5–14 μm, maczugowate z główką, reagujące z sulfowaniliną. W skórce obecne dermatocystydy. Gatunki podobne Charakterystycznymi cechami gołąbka fioletowego jest zielonkawa barwa kapelusza przynajmniej w środkowej jego części, tendencja do żółknięcia miąższu w trzonie i kapeluszu i szeroko jajowate, niemal kuliste zarodniki. Podobny jest gołąbek kruchy (Russula fragilis), ale ma mniej fioletowy kolor i ząbkowane blaszki.
Występowanie i siedlisko Występuje w Ameryce Północnej, Europie i Azji. Najwięcej stanowisk podano w Europie i jest tutaj szeroko rozprzestrzeniony. W Polsce podano stanowiska w różnych regionach kraju. Aktualne stanowiska podaje także internetowy atlas grzybów. Znajduje się w nim na liście gatunków zagrożonych i wartych objęcia ochroną.
Naziemny grzyb mykoryzowy występujący w lasach, najczęściej w towarzystwie topoli.
Przypisy
Kategoria:Gołąbkowate Kategoria:Mykobiota Polski