Hromada terytorialna osiedla Nowoorżyćke (ukr. Новооржицька селищна територіальна громада, Nowoorżyćka sełyszczna terytorialna hromada) – połączona hromada terytorialna w rejonie łubieńskim Ukrainy z siedzibą w Nowoorżyćkym, utworzona 27 czerwca 2019 i rozszerzona 12 czerwca 2020.

Hromada składa się z osiedla Nowoorżyćke i 30 wsi. Znajduje się w zachodniej części obwodu połtawskiego w centrum rejonu łubieńskiego. Jest najmniejszą hromadą terytorialną rejonu. Sąsiaduje od północy z miejską Hromadą Pyriatyn i osiedlową Hromadą Czornuchy, od wschodu z miejską Hromadą Łubnie, od południa z osiedlową Hromadą Orżycia, a od zachodu z miejską Hromadą Hrebinka.

Hromada Nowoorżyćke jest jedyną połączoną hromadą terytorialną w rejonie łubieńskim, której siedziba nigdy nie była siedzibą władz rejonowych. Na terenie hromady znajdują się dwie dawne siedziby władz rejonowych – Łazirky i Tarandynci.

Na terenie hromady znajdują się dwa rezerwaty przyrody i stanowisko archeologiczne z epoki paleolitu.

Historia thumb|Rejon orżycki (1923-2020) na tle obwodu połtawskiego

Próby utworzenia połączonej hromady terytorialnej w północnej części rejonu orżyckiego trwały od 2018. Główną przeszkodą w procesie łączenia hromad były ambicje lokalnych samorządów i społeczności, dotyczące siedziby nowej hromady. Na korzyść Nowoorżyćkego przemawiały status osiedla typu miejskiego i centralne położenie na terenie przyszłej hromady, na korzyść Wysznewego siedziba dużego przedsiębiorstwa rolnego, uprawiającego znaczne połacie ziemi w rejonie orżyckim, natomiast na korzyść Łazirek status siedziby dawnego rejonu łazirkowskiego, rozbudowana infrastruktura lokalna i posiadanie czynnej stacji kolejowej.

19 czerwca 2019 Gabinet Ministrów Ukrainy zatwierdził nowelizację perspektywnego planu wyznaczania terytoriów hromad w obwodzie połtawskim, zgodnie z którą na terenie rejonu orżyckiego miały powstać dwie połączone hromady. Jedna z siedzibą w osiedlu rejonowym Orżycia, a druga z siedzibą w Łazirkach, obejmująca obszar dotychczasowych hromad – Czerewky, Łazirky, Nowoorżyćke, Woronynci i Wysznewe.

W odpowiedzi samorządy hromad terytorialnych Nowoorżyćke, Czerewky i Woronynci, niezadowolone z nowej wersji perspektywnego planu, zdecydowały się 27 czerwca 2019 na utworzenie własnej połączonej hromady terytorialnej z siedzibą w Nowoorżyćkym. Skutkiem tego, w następnej wersji planu z 19 grudnia 2019 przewidziano utworzenie trzech połączonych hromad z siedzibami w Orżyci, Łazirkach i Nowoorżyćkym. Do połączonej Hromady Łazirky miała zostać przyłączona Hromada Wysznewe, natomiast połączona Hromada Nowoorżyćke miała zostać zachowana w nowych granicach z 27 czerwca.

Równocześnie próby utworzenia własnej, połączonej hromady terytorialnej podejmowały Tarandynci, położone w rejonie łubieńskim, które w latach 1923–1930 były siedzibą rejonu tarandyncowskiego.

Utworzenie połączonej hromady z siedzibą w Nowoorżyćkym wywołało sprzeciw niektórych sąsiednich samorządów, w tym Łazirek i Wysznewego. Wśród mieszkańców sąsiednich hromad Bijiwci, Duchowe, Łazirky i Tarandynci przeprowadzono konsultacje społeczne w sprawie utworzenia połączonej hromady z siedzibą w Łazirkach. Następnie samorządy hromad zwróciły z wnioskiem o utworzenie połączonej Hromady Łazirky.

Podjęte starania nie przyniosły oczekiwanego rezultatu. Połtawska Obwodowa Administracja Państwowa, odpowiedzialna za opracowanie planu, opowiedziała się za utworzeniem na terenie rejonu orżyckiego tylko dwóch połączonych hromad terytorialnych, zawiadamiając równocześnie, że hromada osiedlowa (Nowoorżyćke) nie może zostać włączona do hromady wiejskiej (Łazirky). W związku z tym, w ostatecznej wersji planu z 13 maja 2020 przewidziano utworzenie dwóch, a nie trzech jak wcześniej planowano, połączonych hromad w Orżyci i Nowoorżyćkym, co oznaczało przyłączenie sąsiednich hromad do już istniejącej Hromady Nowoorżyćke.

29 maja 2020 przed siedzibą Gabinetu Ministrów Ukrainy w Kijowie odbył się protest, którego uczestnicy sprzeciwiali się łączeniu hromad wbrew woli mieszkańców i domagali się wprowadzenia zmian do perspektywnego planu. Wśród protestujących byli również zwolennicy połączonej hromady z siedzibą w Łazirkach.

12 czerwca 2020 zatwierdzono ostatecznie status Nowoorżyćkego jako siedziby samorządu połączonej hromady terytorialnej.

17 lipca 2020, na skutek reformy podziału administracyjnego Ukrainy, rejon orżycki wraz z Hromadą Nowoorżyćke został włączony do nowego rejonu łubieńskiego.

25 października 2020 odbyły się wybory samorządowe do Rady Osiedlowej w Nowoorżyćkym oraz na Przewodniczącego Rady Osiedlowej w Nowoorżyćkym.

Geografia Warunki przyrodnicze thumb|Rzeka Śleporód w okolicy Woronynciw

Teren hromady jest położony w lasostepie na Nizinie Naddnieprzańskiej. Według kryterium klimatycznego należy do słabo wilgotnej, ciepłej strefy agroklimatycznej.

Większość gruntów to czarnoziemy o niskiej i słabej zawartości próchnicy, wykorzystywane na potrzeby upraw rolnych. W dolinach rzek występują także gleby łąkowe, łąkowo-bagienne ze śladami zasolenia oraz bagna i torfowiska. Gęsta sieć hydrograficzna zapewnia zrównoważoną dynamikę procesów naturalnych. Sprzyja temu również zachowany reżim rzeczny Udaju i jego dopływów, które nie zostały poddane melioracji, dzięki czemu nadal odpowiadają za regulowanie mikroklimatu oraz stanowią ważny czynnik zachowania i odtwarzania różnorodności biologicznej.

Występują niektóre surowce naturalne, takie jak piasek i glina, a na terenach zalewowych rzek także złoża torfu.

Warunki klimatyczne: średnioroczne temperatury: latem +20 °C, a zimą –6,3 °C. średnia ilość opadów atmosferycznych: 450–470 mm. wysokość pokrywy śnieżnej zimą: 26 cm.

Rzeki przepływające przez teren hromady: – wpływa od strony Hromady Łubnie i przepływa kolejno przez Ostapówkę, Bohodarówkę, Makariwszczynę, między Nowoorżyćkym od wschodu i Worynyncami od zachodu, przez Nowoselówkę, po czym wpada do rzeki Śleporód. Śleporód – wpływa od strony Hromady Hrebinka i przepływa przez Łazirky, Maksymiwszczynę, między Kozaczym i Kotlarewśkym od zachodu i Worynyncami od wschodu, między Pryjmiwszczyną od zachodu i Nowoselówką od wschodu, między Śleporodem i Zarzeczem od zachodu i Czerewkami od wschodu, przez Choroszky i Iskiwci, po czym wpływa na teren Hromady Łubnie. Udaj – wpływa od strony Hromady Pyriatyn i przepływa w pobliżu granicy z Hromadą Czornuchy na północ od Karpiłówki, Duchowego, Hinciw, Horobijiw i Bijic, po czym wpływa na teren Hromady Łubnie.

Rezerwaty przyrody Dla zachowania i odtworzenia różnorodności biologicznej działają dwa rezerwaty przyrody – (dosł. Czerwonobrzeg) o znaczeniu ogólnokrajowym oraz o znaczeniu lokalnym.

thumb|Rezerwat Krajobrazowy Czerwonobereżżia

Rezerwat Krajobrazowy Czerwonobereżżia – utworzony w 1990, położony w północnej części hromady w okolicy Duchowego i Hinciw (okręg duchowski) oraz na terenie sąsiednich hromad Czornuchy i Łubnie, w dolinie rzeki Udaj. Zajmuje obszar 8,03 km² z czego na terenie Hromady Nowoorżyćke – 1,5 km².

Dominującą formą roślinności są lasy dębowe, sosnowo-dębowe i stare drzewostany sosny zwyczajnej (posadzone ponad 50 lat temu). Wiek dąbrowy przekracza 100–120 lat.

Na terenie rezerwatu chronione są rzadkie gatunki roślin i zwierząt o różnym statusie ochronnym, w tym wpisane do czerwonej księgi gatunków zagrożonych Ukrainy. Żyje tutaj znaczna liczba gatunków ptaków, która stanowi 50% wszystkich występujących na Ukrainie.

thumb|Tymkowski Rezerwat Hydrologiczny

Tymkowski Rezerwat Hydrologiczny – założony w 1984, położony w zachodniej części hromady w okolicy Tymków (okręg wysznewy). Zajmuje obszar 43 ha. Został utworzony w celu zachowania cennych mokradeł na obszarze zalewowym rzeki z liczną florą i fauną.

Jest miejscem gniazdowania ptaków nadbrzeżnych w czasie wędrówek. Dla zachowania różnorodności biologicznej ochroną objęte są gatunki rzadkie i zbiorowiska roślinne.

Samorząd Rada osiedlowa

Głównym organem samorządu terytorialnego w Hromadzie Nowoorżyćke jest Rada Osiedlowa w Nowoorżyćkym, złożona z 20 radnych, wybieranych w wyborach bezpośrednich w wielomandatowych okręgach wyborczych na pięcioletnią kadencję.

W kadencji 2020-2025 Rada Osiedlowa składa się z 17 radnych, w związku z rezygnacją trzech radnych z mandatów w celu objęcia stanowisk zastępcy Przewodniczącego Rady oraz starostów w okręgach łazirkowskim i czerewkowskim. Po trzech radnych pochodzi z Nowoorżyćkego, Łazirek i Wysznewego, po dwóch z Ostapówki i Nowoselówki, po jednym z Duchowego, Enkiwciw, Karpiłówki i Woronynciw.

Organem wykonawczym samorządu terytorialnego jest Komitet Wykonawczy Rady Osiedlowej w Nowoorżyćkym, którego skład i liczbę członków określa Rada Osiedlowa.

W kadencji 2020-2025 Komitet składa się z 16 członków, w tym z Przewodniczącego Rady, jego dwóch zastępców, Sekretarza Rady i starostów.

Głównym przedstawicielem samorządu terytorialnego jest Przewodniczący Rady Osiedlowej w Nowoorżyćkym, wybierany w wyborach bezpośrednich na 5-letnią kadencję. Przewodniczący Rady zwołuje obrady Rady Osiedlowej oraz wchodzi do składu Komitetu Wykonawczego z urzędu jako przewodniczący. Pozostałych członków Komitetu wybiera Rada Osiedlowa na wniosek Przewodniczącego Rady.

W kadencji 2020-2025 Przewodniczącym Rady jest Anatolij Titenko, członek partii politycznej Zaufanie i były Przewodniczący Rady Wiejskiej w Tarandyncach.

Okręgi starościńskie W ramach samorządu Hromady Nowoorżyćke funkcjonuje siedem okręgów starościńskich: bijewecki, duchowski, łazirkowski, ostapowski, tarandyncowski, woronyncowski i wysznewy.

Rada Osiedlowa początkowo, w grudniu 2020 utworzyła okręgi starościńskie w granicach dawnych hromad terytorialnych, z wyjątkiem Nowoorżyćkego. Później, jesienią 2021 Rada zmieniła podział na jednostki pomocnicze hromady, włączając okręg czerewkowski do składu okręgu woronyncowskiego.

Przedstawicielem mieszkańców okręgu starościńskiego w strukturze Komitetu Wykonawczego jest starosta, którego powołuje i odwołuje Rada Osiedlowa po przeprowadzeniu konsultacji społecznych z mieszkańcami okręgu.

+ Okręgi starościńskieHromady Nowoorżyćke Nr Herb Okręg starościński Liczba ludności(01.08.2023) Obszar Miejscowości – 40px NowoorżyćkeНовооржицьке 1513 2,6 km² 1: Nowoorżyćke 1. BijeweckiБієвецький 478 53,63 km² 3: , Horobiji, Enkiwci 2. DuchowskiДухівський 655 69,64 km² 3: , Hinci, Karpyliwka 3. 40px ŁazirkowskiЛазірківський 2099 41,72 km² 1: Łazirky 4. OstapowskiОстапівський 532 36,31 km² 4: , Bohodariwka, Makariwszczyna, Stepyri 5. TarandyncowskiТарандинцівський 1065 67,43 km² 3: Tarandynci, Wyły, Hubśke 6. WoronyncowskiВоронинцівський 1216 82,97 km² 10: Woronynci, Kozacze, Kotlarewśke, Maksymiwszczyna, Nowoseliwka, Pryjmiwszczyna, Czerewky, Zaricza, Sliporid, Choroszky 7. 40px WysznewyВишневий 1715 93,72 km² 6: Wysznewe, Iwanówka, Neseno-Irżawec, Nowe, Tymky, Chorużówka

Usługi publiczne Rada Osiedlowa nadaje mieszkańcom dostęp do usług publicznych za pośrednictwem zakładów komunalnych: Centrum Nadania Usług Administracyjnych z siedzibą w Nowoorżyćkym z zamiejscowymi stanowiskami obsługi petentów w Bijiwcach, Duchowym, Łazirkach, Ostapiwce, Tarandyncach, Woronyncach i Wysznewym – w zakresie rejestracji i otrzymywania dokumentów urzędowych. Centrum Nadania Usług Socjalnych z siedzibą w Łazirkach – w zakresie zapobiegania ubóstwu i opieki społecznej. Nowoorżyćke Centrum Pierwszej Pomocy Medyczno-Sanitarnej z siedzibą w Tarandyncach – w zakresie świadczeń medycyny rodzinnej w miejscu zamieszkania.Jako oddziały Centrum działają ambulatoria medycyny rodzinnej w Duchowym, Łazirkach, Nowoorżyćkym, Tarandyncach, Woronyncach i Wysznewym oraz punkty felczersko-położnicze w Bijiwcach, Bohodariwce, Enkiwcach, Hubśkych, Karpyliwce, Ostapiwce, Tymkach, Wyłach, Choroszkach i Czerewkach. Przedsiębiorstwo Łazirky-Dobrobut z siedzibą w Łazirkach – w zakresie usług komunalnych (wywozu odpadów, transportu publicznego, dostępu do sieci inżynieryjnych i innych).