Krytonosek blady (Scytalopus affinis) – gatunek małego ptaka z rodziny krytonosowatych (Rhinocryptidae). Występuje endemicznie w Andach w Peru. W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych IUCN klasyfikowany jest jako gatunek najmniejszej troski.
Systematyka Takson ten po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał amerykański ornitolog John T. Zimmer w 1939 roku na łamach „American Museum Novitates”. Autor nadał mu nazwę Scytalopus magellanicus affinis, uznając go za podgatunek krytonoska magellańskiego, a jako miejsce typowe podał Yanac, region Ancash w Peru. Zimmer i późniejsi autorzy zaliczali wiele taksonów z rodzaju Scytalopus występujących na południe od Wenezueli, aż do Chile i Argentyny do krytonoska magellańskiego. W 1997 roku Krabbe i Schulenberg dokonali rewizji taksonomii Scytalopus magellanicus i podnieśli większość z jego podgatunków do rangi gatunku, m.in. omawianego Scytalopus affinis. Krytonosek blady jest uznawany za gatunek monotypowy.
Etymologia Scytalopus: skutalē lub σκυταλον skutalon „kij, pałka”; πους pous, ποδος podos „stopa”. affinis: lub affinis – „spokrewniony, sąsiedzki”.
Morfologia Mały ptak, którego górna szczęka jest czarna lub czarniawa, a żuchwa czarniawa. Nogi i stopy w kolorze żółtej ochry. Występuje niewielki dymorfizm płciowy. Samiec ma głowę i górną część grzbietu szare. Dolna część grzbietu, kuper, ogon i skrzydła ciemnobrązowe. Spodnie części ciała (gardło, pierś i brzuch) bladoszare, boki i kloaka bladobrązowe z wyraźnymi ciemnymi prążkami. Samice są podobne do samców, ale są bardziej intensywnie brązowe na grzbiecie.
Długość ciała od 10 do 11,5 cm; masa ciała samców 13–15 g, jedna zbadana samica ważyła 12,3 g.
Zasięg występowania Krytonosek blady występuje w peruwiańskich Andach na niewielkim obszarze na stokach Kordyliery Białej w regionie Ancash. Zasięg występowania (EOO, Extent of Occurrence) według szacunków organizacji BirdLife International obejmuje około 16 tys. km², występuje w zakresie wysokości od 2840 do 4690 m n.p.m.
Ekologia i zachowanie Jego głównym habitatem są zbocza gór z kępami traw, trawiaste pola głazowe, często w pobliżu lasów PolylepisLasy Polylepis są to formacje leśne, których górna granica występowania przewyższa 5000 m n.p.m., znacznie powyżej naturalnego poziomu występowania innych lasów. Składają się głównie z drzew rodzaju Polylepis, krzewów i traw. Drzewa Polylepis są sękate i mają zazwyczaj niewielką wysokość (chociaż pewne gatunki osiągają wysokość przekraczającą 10 m), szorstką i grubą wielowarstwową korę. Tworzą zarówno gęste skupiska, jak i niewielkie kępy drzew.. Jest bardzo mało informacji o diecie tego gatunku, ale uważa się, że jest gatunkiem owadożernym. Długość pokolenia jest określona na 2,9 roku.
Rozmnażanie Niewiele wiadomo na temat rozmnażania tego gatunku. Buduje typowe dla tego rodzaju gniazda w formie kuli z wejściem z boku, które są zbudowane głównie z traw i mchu. Zbadane gniazda były ukryte w kępach traw. Jaja i pisklęta stwierdzono w lutym. W zniesieniu 2 jaja.
Status zagrożenia W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych IUCN krytonosek blady jest uznawany za gatunek najmniejszej troski (LC, ). Wielkość populacji nie jest oszacowana, gatunek ten jest opisywany jako niepospolity, ale lokalnie dość pospolity. Ze względu na brak dowodów na spadki liczebności bądź istnienie poważnych zagrożeń dla gatunku BirdLife International ocenia trend liczebności populacji jako prawdopodobnie stabilny.
Uwagi
Przypisy
Systematyka i nazwy polskie za:
Linki zewnętrzne
Kategoria:Krytonosowate Kategoria:Ptaki Ameryki Południowej Kategoria:Fauna endemiczna Peru Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1939 roku Kategoria:Taksony opisane przez Johna Todda Zimmera