Nagroda Literacka Czterech Kolumn – polska nagroda literacka przyznawana corocznie od 2001 roku (nagrody nie przyznano jedynie w 2009 roku) w dziedzinie prozy i poezji oraz co pięć lat w dziedzinie eseju lub felietonu. Nagrodę otrzymuje się za konkretne dzieła napisane w języku polskim albo za całokształt twórczości.
Historia Inicjatorem oraz fundatorem nagrody w 2000 roku był polski pisarz, historyk sztuki, lotnik i sadownik Stanisław Pasternak. Nagrodę wymyślił wraz z Bogusławem Kiercem i Jerzym Plutą jako wyraz sprzeciwu wobec niedoceniania przez ówczesną krytykę literacką poezji Tymoteusza Karpowicza. Manifest ideowy nagrody opublikował Jerzy Pluta na łamach wydawanego przez siebie czasopisma "Przecinek" w 2001 roku. Nagrodzony twórca musi być według regulaminu nagrody literackim poszukiwaczem i odkrywcą (musi odbyć "podróż do końca horyzontu", jak głosi motto zaczerpnięte z wiersza Blaise'a Cendrarsa). Jury w pięcioosobowym składzie obraduje w sadzie brzoskwiniowym fundatora w Lutyni lub we Wrocławiu. W jury nagrody zasiadali lub zasiadają: Bogusław Kierc (podczas pierwszych edycji do 2005 roku), Barbara Baworowska (do 2020 roku), (od 2021 roku), Stanisław Pasternak (od 2001 do swojej śmierci w 2024), Ireneusz Staroń (od 2015 roku), Paulina Subocz-Białek (od 2015 roku), Jerzy Żurko (od 2022 roku). W 2013 roku przewodniczącą jury została Dorota Heck, a studenckie Koło Naukowe im. Brunona Schulza Wydziału Filologii Polskiej Uniwersytetu Wrocławskiego dołączyło do organizacji uroczystości wręczenia w 2014 roku.
Laureat otrzymuje Statuetkę Czterech Kolumn i symboliczne 1 zł. Od 2001 roku nagroda była wręczana w sadzie Stanisława Pasternaka. Uroczystość wręczenia organizowano w maju podczas "Święta Kwitnącej Brzoskwini" albo w październiku podczas Dni Miodobrania. Obecnie nagroda jest wręczana w Klubie Muzyki i Literatury we Wrocławiu.
Laureaci Andrzej Falkiewicz za powieść Ledwie mrok (2001) Tymoteusz Karpowicz za tom poetycki Słoje zadrzewne (2001) Henryk Bereza za zbiór Oniriada (2002) Jakub Ekier za tom Podczas ciebie (2002) Jarosław Marek Rymkiewicz za encyklopedię Leśmian oraz dzieła eseistyczne i poetyckie (2002) Krystyna Miłobędzka za twórczość poetycką (2003) Bartłomiej Majzel za zbiór wierszy Bieg zjazdowy (2003) Jacek Łukasiewicz za zbiór szkiców Ruchome cele (2004) Piotr Matywiecki za tom Zwyczajna, symboliczna, prawdziwa (2004) Kazimierz Hoffman za tom poetycki Droga (2005) Jolanta Stefko za powieść Możliwe sny (2005) Waldemar Łysiak za felietonistykę (2006) Rafał A. Ziemkiewicz za felietonistykę (2006) Stanisław Dróżdż za Pojęciokształty (2007) Janusz Styczeń za twórczość poetycką (2008) Maciej Melecki za tomy poetyckie Zawsze wszędzie indziej i Przester (2010) Joanna Mueller za tom poetycki Wylinki oraz tom esejów Stratygrafie (2011) Ewa Sonnenberg za twórczość poetycką (2012) Henryk Wolniak za neologizmy (2013) Jan Polkowski za twórczość poetycką (2014) Marta Kwaśnicka za tom esejów Krew z mlekiem (2015) Przemysław Dakowicz za tom esejów Obcowanie (2016) Piotr Klimczak za całokształt twórczości (2017) ks. Jerzy Szymik za poezję ze szczególnym uwzględnieniem tomu Dobre wino (2018) Artur Nowaczewski za twórczość poetycką (2019) Krzysztof Koehler za całokształt twórczości z okazji jubileuszu trzydziestolecia (1989–2019) (2020) Krzysztof Czacharowski za tom Śpiewnik z oka (2020) Barbara Gruszka-Zych za wiersze o wyostrzonych zmysłach duchowych (2021) Kazimierz Nowosielski za całokształt twórczości (2021) Wojciech Wencel za poezję i eseje (2022) Stanisław Srokowski za tworzenie literatury jako przekazu pamięci (2023) Mirosław Dzień za odkrywczą twórczość eseistyczną i poetycką (2024) Krzysztof Kuczkowski za całokształt twórczości (2025) Teresa TomsiaTeresa Tomsia Laureatką Nagrody Literackiej Czterech Kolumn 2026 w: Kuźnia Literacka za całokształt twórczości (2026)Uroczystość wręczenia Nagrody Literackiej Czterech Kolumn Teresie Tomsi za całokształt twórczości
Przypisy
Kategoria:Polskie nagrody literackie