thumb|upright=1.3|Prowincja Pomorze w 1905 thumb|upright=1.3|Mapa Prowincji Pomorze w 1913 r. thumb|upright=1.3|Mapa Prowincji Pomorze w 1939 r. thumb|upright=1.3|Wielka Rzesza Niemiecka w 1944 r. thumb|Gmach Sejmu Pomorskiego w Szczecinie – widok współczesny Prowincja Pomorze () – prowincja państwa pruskiego, a potem zjednoczonych w XIX w. Niemiec (do 1945 r.). Stolicą prowincji był Szczecin, a przejściowo w okresie 1808–1814 StargardPodziały administracyjne Pomorza Zachodniego w latach 1800–1970, red. T. Białecki, Szczecin, 1970, s. 7–8.. W 1939 roku prowincja miała powierzchnię 38 401 km² i liczyła 2 405 021 mieszkańców.
Numery rejestracyjne samochodów zarejestrowanych w prowincji zaczynały się od „I H”.
Zmiany terytorialne W wyniku traktatu wersalskiego niewielki fragment powiatów: bytowskiego, lęborskiego i słupskiego (w sumie około 6 km²) został przekazany Polsce. W roku 1932 rejencja stralsundzka została przyłączona do rejencji szczecińskiej, a w roku 1938 (po likwidacji prowincji Marchia Graniczna) powstała nowa, trzecia (obok szczecińskiej i koszalińskiej), rejencja pilska (Regierungsbezirk Grenzmark Posen-Westpreußen) z siedzibą władz w Pile. Po II wojnie światowej większa, wschodnia część prowincji przypadła Polsce, część zachodnia (Pomorze Przednie) przypadła Niemcom i obecnie wchodzi w skład kraju związkowego Meklemburgia-Pomorze Przednie.
Podział administracyjny Pomorza (do 1920 roku) Stolica: Szczecin rejencja szczecińska (Regierungsbezirk Stettin) rejencja koszalińska (Regierungsbezirk Köslin) rejencja stralsundzkiej (Regierungsbezirk Stralsund)
Szczegółowe podziały administracyjne rejencji znajdują się w poszczególnych opisach tych rejencji.
Demografia W 1905 roku Prowincja Pomorze obejmowała powierzchnię 30 120 km² i miała 1 684 326 mieszkańców, z których 1 616 550 stanowili protestanci, 50 206 katolicy, 9960 ŻydziMeyers Großes Konversationslexikon, 6. Auflage, 16. Band, Leipzig/Wien 1909, s. 134–137..
W 1900 roku przy granicy z prowincją Prusy Zachodnie mieszkały 14 162 osoby z ojczystym językiem kaszubskim, oraz w rejonie jezior Łebsko i Gardno ogółem 310 osób posługujących się tym językiem.
Nadprezydenci Pomorza Lata urzędowania Nadprezydent Lata życia 1815–1816 Karl Heinrich Ludwig Freiherr von Ingersleben 1753 – 1831 1816–1831 Johann August Sack 1764 – 1831 1831–1835 Moritz Haubold Freiherr von Schönberg 1770 – ? 1835–1852 Wilhelm Friedrich Fürchtegott von Bonin 1786 – 1852 1852–1866 Ernst Karl Friedrich Wilhelm Adolf Freiherr Senfft von Pilsach 1795 – 1882 1867–1882 Ferdinand Karl Wilhelm August Freiherr von Münchhausen 1810 – 1882 1883–1891 Ulrich von Behr-Negendank 1826 – 1902 1891–1899 Robert von Puttkamer 1828 – 1900 1900–1911 Helmuth Freiherr von Maltzahn 1840 – 1923 1911–1917 Wilhelm Hans August von Waldow 1856 – 1937 1917–1918 Max Hermann Freiherr von Ziller 1856 – 1929 1918–1919 Georg Michaelis 1857 – 1936 1919–1930 Julius Lippmann 1864 – 1934 1930–1933 Carl von Halfern 1873 – 1937 1933–1945 Franz Schwede (gauleiter) 1888 – 1960
Wykaz miast 1816–1945 (stan ludności na 1 grudnia 1905) Herb Miasto Ludność 1905 Rejencja 1905 Powiat 1905 Obecna lokacja 20px Stettin (Szczecin) szczecińska Stettin-Stadt 20px Stralsund stralsundzka Stralsund-Stadt 20x20px Stolp (Słupsk) koszalińska Stolp-Stadt 20px Stargard szczecińska Stargard-Stadt 20px Greifswald stralsundzka Greifswald-Stadt 20px Kolberg (Kołobrzeg) koszalińska Kolberg-Körlin 20px Köslin (Koszalin) koszalińska Köslin 20px Anklam stralsundzka Anklam 20px Swinemünde (Świnoujście) szczecińska Usedom-Wollin 20px Demmin szczecińska Demmin 20px Lauenburg (Lębork) koszalińska Lauenburg 20px Neustettin (Szczecinek) koszalińska Neustettin 20px Pasewalk szczecińska Ueckermünde 20px Gollnow (Goleniów) szczecińska Naugard 21x21px Pyritz (Pyrzyce) szczecińska Pyritz 20px Belgard an der Persante (Białogard) koszalińska Belgard 20px Wolgast stralsundzka Greifswald-Land 20px Treptow an der Rega (Trzebiatów) szczecińska Greifenberg 20px Altdamm (Dąbie) szczecińska Randow 20px Barth stralsundzka Franzburg 20px Schivelbein (Świdwin) koszalińska Schivelbein 22x22px Greifenberg (Gryfice) szczecińska Greifenberg 20px Bütow (Bytów) koszalińska Bütow 25x25px Greifenhagen (Gryfino) szczecińska Greifenhagen 20px Ueckermünde szczecińska Ueckermünde 20px Schlawe (Sławno) koszalińska Schlawe 20px Dramburg (Drawsko Pomorskie) koszalińska Dramburg 20px Rügenwalde (Darłowo) koszalińska Schlawe 20px Cammin (Kamień Pomorski) szczecińska Cammin 23x23px Rummelsburg (Miastko) koszalińska Rummelsburg 20px Labes (Łobez) szczecińska Regenwalde 20px Bublitz (Bobolice) koszalińska Bublitz 20px Polzin (Połczyn-Zdrój) koszalińska Belgard 20px Naugard (Nowogard) szczecińska Naugard 20px Falkenburg (Złocieniec) koszalińska Dramburg 20px Wollin (Wolin) szczecińska Usedom-Wollin 20px Treptow an der Tollense szczecińska Demmin 23x23px Tempelburg (Czaplinek) koszalińska Neustettin 20px Pölitz (Police) szczecińska Randow 20px Bergen auf Rügen stralsundzka Rügen 20px Loitz stralsundzka Grimmen 20px Gartz an der Oder szczecińska Randow 20px Grimmen stralsundzka Grimmen 20px Kallies (Kalisz Pomorski) koszalińska Dramburg 20px Regenwalde (Resko) szczecińska Regenwalde 20px Tribsees stralsundzka Grimmen 20px Jarmen szczecińska Demmin 20px Körlin an der Persante (Karlino) koszalińska Kolberg-Körlin 20px Zanow (Sianów) koszalińska Schlawe 20px Fiddichow (Widuchowa) szczecińska Greifenhagen 20px Wangerin (Węgorzyno) szczecińska Regenwalde 20px Massow (Maszewo) szczecińska Naugard 20px Nörenberg (Ińsko) szczecińska Saatzig 20px Bahn (Banie) szczecińska Greifenhagen 20px Freienwalde (Chociwel) szczecińska Saatzig 22x22px Plathe (Płoty) szczecińska Regenwalde 20px Pollnow (Polanów) koszalińska Schlawe 20px Bärwalde (Barwice) koszalińska Neustettin 21x21px Daber (Dobra) szczecińska Naugard 23x23px Ratzebuhr (Okonek) koszalińska Neustettin 20px Lassan stralsundzka Greifswald-Land 25x25px Leba (Łeba) koszalińska Lauenburg 20px Garz auf Rügen stralsundzka Rügen 20px Gützkow stralsundzka Greifswald-Land 20px Neuwarp (Nowe Warpno) szczecińska Ueckermünde 23x23px Jacobshagen (Dobrzany) szczecińska Saatzig 20px Penkun szczecińska Randow 20px Usedom szczecińska Usedom-Wollin 20px Damgarten stralsundzka Franzburg 20px Richtenberg stralsundzka Franzburg 20px Franzburg stralsundzka Franzburg 20px Zachan (Suchań) szczecińska Saatzig
1 października 1938 do Pomorza przyłączono 21 miast z Marchii Granicznej Poznańsko-Zachodniopruskiej: Choszczno (Arnswalde), Drawno (Neuwedell) (Unruhstadt) z powiatu choszczeńskiego, Dobiegniew (Woldenberg), Drezdenko (Driesen) i Strzelce Krajeńskie (Friedeberg) z powiatu strzeleckiego, Biały Bór (Baldenburg), Czarne (Hammerstein), Człuchów (Schlochau), Debrzno (Preußisch Friedland) i Lędyczek (Landeck) z powiatu człuchowskiego, Złotów (Flatow) i Krajenka (Krojanke) z powiatu złotowskiego, Wałcz, Jastrowie, Mirosławiec, Człopa i Tuczno z powiatu wałeckiego, Krzyż i Trzcianka z powiatu noteckiego oraz miasto Piła.
Miasta thumb|Szczecin, 1917 Populacja największych miast prowincji w latach 1890 i 1925 oraz ich współczesna przynależność państwowa: miastopop. 1890pop. 1925rejencja źródło20141.Szczecin 116 228 254 466 szczecińska 2.Słupsk 23 862 41 602 koszalińska 3.Stralsund 27 814 39 469 stralsundzka 4.Stargard 23 785 32 545 szczecińska 5.Kołobrzeg 16 999 30 115 koszalińska 6.Koszalin 17 810 28 812 koszalińska 7.Greifswald 21 624 26 695 stralsundzka
Przypisy
Linki zewnętrzne Prowincja Pomorze
Kategoria:Geografia historyczna Niemiec Kategoria:Historia Pomorza Zachodniego Kategoria:Królestwo Prus Kategoria:Pomorze Przednie Kategoria:Prowincje pruskie